The Loss Is Yours Alone
काटे आम न मौरसी, फाटे जुटै न कान। गोरख पारस परसे बिना, कौने को नुकसान॥
Kabir says a felled mango tree never blossoms again, and a torn ear cannot be rejoined — some things, once broken, cannot be undone. He asks Gorakhnath: if iron never touches the touchstone, whose loss is it — the touchstone's, or the iron's? In the same way, if a person never seeks out a true guru to break free of worldly bonds, the loss is entirely their own.
हानि तो अपनी ही है
काटे आम न मौरसी, फाटे जुटै न कान। गोरख पारस परसे बिना, कौने को नुकसान॥
कटा हुआ आम फिर बौरता नहीं, फटा कान फिर जुड़ता नहीं — कुछ चीज़ें टूटकर फिर नहीं बनतीं। कबीर पूछते हैं, यदि लोहा पारस को न छुए तो हानि किसकी — पारस की या लोहे की? वैसे ही यदि व्यक्ति सद्गुरु की शरण न ले तो हानि उसी की अपनी है।
नुकसान तर स्वतःचेच
काटे आम न मौरसी, फाटे जुटै न कान। गोरख पारस परसे बिना, कौने को नुकसान॥
तोडलेल्या आंब्याच्या झाडाला पुन्हा मोहोर येत नाही, फाटलेला कान पुन्हा जुळत नाही — काही गोष्टी तुटल्यावर पुन्हा होत नाहीत. कबीर विचारतात, लोखंड परिसाला स्पर्श करत नसेल तर नुकसान कुणाचे — परिसाचे की लोखंडाचे? तसेच माणूस सद्गुरूचा आश्रय घेत नसेल तर नुकसान त्याचेच स्वतःचे आहे.