आतां वंदूं सकळ सभा । जये सभेसी मुक्ति सुल्लभा । जेथें स्वयें जगदीश उभा । तिष्ठतु भरें ॥ १॥

आता मी संपूर्ण सभेला वंदन करतो, जिथे मुक्ती सहज सुलभ होते, आणि जिथे स्वतः जगदीश्वर पूर्ण भावाने उभा राहून वास करतो.

श्लोक ॥ नाहं वसामि वैकुंठे योगिनां हृदये रवौ । मद्‌भक्ता यत्र गायन्ति तत्र तिष्ठामि नारद ॥ नाहीं वैकुंठीचा ठाईं । नाहीं योगियांचा हृदईं । माझे भक्त गाती ठाईं ठाईं । तेथें मी तिष्ठतु नारदा ॥ २॥

भगवान म्हणतात - मी वैकुंठात राहत नाही, किंवा योग्यांच्या हृदयातही केवळ सूर्यरूपाने राहत नाही; तर हे नारदा, जिथे माझे भक्त ठिकठिकाणी माझे गुणगान गातात, तिथेच मी वास करतो.

याकारणें सभा श्रेष्ठ । भक्त गाती तें वैकुंठ । नामघोषें घडघडाट । जयजयकारें गर्जती ॥ ३॥

म्हणूनच अशी सभा श्रेष्ठ आहे. जिथे भक्त गातात तेच खरे वैकुंठ होय. तेथे नामघोषाचा गडगडाट होतो आणि जयजयकाराने ती दुमदुमते.

प्रेमळ भक्तांचीं गायनें । भगवत्कथा हरिकीर्तनें । वेदव्याख्यान पुराणश्रवणें । जेथें निरंतर ॥ ४॥

जिथे प्रेमळ भक्तांची गायने, भगवंताच्या कथा, हरिकीर्तन, वेदांचे विवेचन आणि पुराणश्रवण अखंडपणे चालू असते.

परमेश्वराचे गुणानुवाद । नाना निरूपणाचे संवाद । अध्यात्मविद्या भेदाभेद । मथन जेथे ॥ ५॥

जिथे परमेश्वराच्या गुणांचे वर्णन, विविध निरूपणांचे संवाद, आणि अध्यात्मविद्येतील भेद-अभेदांचे मंथन चालते.

नाना समाधानें तृप्ती । नाना आशंकानिवृत्ती । चित्तीं बैसे ध्यानमूर्ति । वाग्विळासें ॥ ६॥

जिथे विविध प्रकारच्या समाधानाने तृप्ती मिळते, विविध शंकांचे निरसन होते, आणि वाणीच्या विलासाने (उपदेशाने) मनात ध्यानमूर्ती स्थिरावते.

भक्त प्रेमळ भाविक । सभ्य सखोल सात्त्विक । रम्य रसाळ गायक । निष्ठावंत ॥ ७॥

जिथे प्रेमळ, श्रद्धाळू, सभ्य, गंभीर, सात्त्विक भक्त असतात, आणि रम्य व रसाळ गायन करणारे निष्ठावंत गायकही असतात.

कर्मसीळ आचारसीळ । दानसीळ धर्मसीळ । सुचिस्मंत पुण्यसीळ । अंतरशुद्ध कृपाळु ॥ ८॥

जिथे सत्कर्म करणारे, सदाचारी, दानशूर, धर्मशील, पवित्र, पुण्यशील, अंतःकरणाने शुद्ध आणि कृपाळू लोक असतात.

योगी वीतरागी उदास । नेमक निग्रह तापस । विरक्त निस्पृह बहुवस । आरण्यवासी ॥ ९॥

जिथे योगी, वैराग्यशील, उदासीन वृत्तीचे, नियमबद्ध व संयमी तापस्वी, तसेच विरक्त, निःस्पृह आणि वनवासी असे पुष्कळ लोक असतात.

दंडधारी जटाधारी । नाथपंथी मुद्राधारी । येक बाळब्रह्मचारी । योगेश्वर ॥ १०॥

जिथे दंड धारण करणारे संन्यासी, जटाधारी साधू, नाथपंथीय मुद्राधारी योगी, आणि बालब्रह्मचारी योगेश्वरही असतात.

पुरश्चरणी आणी तपस्वी । तीर्थवासी आणी मनस्वी । माहायोगी आणी जनस्वी । जनासारिखे ॥ ११॥

जिथे मंत्रजप करणारे पुरश्चरणी, तपस्वी, तीर्थक्षेत्रांत वास करणारे, स्वतंत्रचित्त, महायोगी, आणि सामान्य लोकांसारखे वागणारेही लोक असतात.

सिद्ध साधु आणी साधक । मंत्रयंत्रशोधक । येकनिष्ठ उपासक । गुणग्राही ॥ १२॥

जिथे सिद्ध, साधू आणि साधक, मंत्र-यंत्रांचा शोध घेणारे, एकनिष्ठ उपासक आणि गुणग्राहक लोक असतात.

संत सज्जन विद्वज्जन । वेदज्ञ शास्त्रज्ञ माहाजन । प्रबुद्ध सर्वज्ञ समाधान । विमळकर्ते ॥ १३॥

जिथे संत, सज्जन, विद्वान, वेदज्ञ, शास्त्रज्ञ, थोर पुरुष, प्रबुद्ध, सर्वज्ञ आणि निर्मळ समाधान देणारे लोक असतात.

योगी वित्पन्न ऋषेश्वर । धूर्त तार्किक कवेश्वर । मनोजयाचे मुनेश्वर । आणी दिग्वल्की ॥ १४॥

जिथे योगी, विद्वान ऋषिश्रेष्ठ, चतुर तार्किक, श्रेष्ठ कवी, मनोविजय साधलेले मुनिश्रेष्ठ, आणि दिगंबरवृत्तीचे साधकही असतात.

ब्रह्मज्ञानी आत्मज्ञानी । तत्त्वज्ञानी पिंडज्ञानी । योगाभ्यासी योगज्ञानी । उदासीन ॥ १५॥

जिथे ब्रह्मज्ञानी, आत्मज्ञानी, तत्त्वज्ञानी, देहरचनेचे ज्ञान असणारे, योगाभ्यास करणारे, योगज्ञानी आणि उदासीन वृत्तीचे लोक असतात.

पंडित आणी पुराणिक । विद्वांस आणी वैदिक । भट आणी पाठक । येजुर्वेदी ॥ १६॥

जिथे पंडित, पुराणकथा सांगणारे पुराणिक, विद्वान, वैदिक कर्मे जाणणारे, भट, पाठक आणि यजुर्वेद जाणणारेही लोक असतात.

माहाभले माहाश्रोत्री । याज्ञिक आणी आग्नहोत्री । वैद्य आणी पंचाक्षरी । परोपकारकर्ते ॥ १७॥

जिथे अत्यंत सज्जन, महाश्रोत्रिय (वेदपारंगत), यज्ञ करणारे, अग्निहोत्री, वैद्य, पंचाक्षरी मंत्रज्ञ, आणि परोपकार करणारे लोक असतात.

भूत भविष्य वर्तमान । जयांस त्रिकाळाचें ज्ञान । बहुश्रुत निराभिमान । निरापेक्षी ॥ १८॥

जिथे भूत, भविष्य आणि वर्तमान या तिन्ही काळांचे ज्ञान असणारे, बहुश्रुत, निरभिमानी आणि निरपेक्ष लोक असतात.

शांति क्ष्मा दयासीळ । पवित्र आणी सत्वसीळ । अंतरशुद्ध ज्ञानसीळ । ईश्वरी पुरुष ॥ १९॥

जिथे शांत, क्षमाशील, दयाळू, पवित्र, सत्त्वगुणी, अंतःकरणाने शुद्ध आणि ज्ञानी असे ईश्वरी पुरुष असतात.

ऐसे जे कां सभानायेक । जेथें नित्यानित्यविवेक । त्यांचा महिमा अलोलिक । काय म्हणोनि वर्णावा ॥ २०॥

अशा या सभेतील प्रमुख लोकांचा, जिथे नित्य-अनित्य वस्तूंचा विवेक केला जातो, त्यांचा अलौकिक महिमा काय म्हणून वर्णन करावा?

जेथें श्रवणाचा उपाये । आणी परमार्थसमुदाये । तेथें जनासी तरणोपाये । सहजचि होये ॥ २१॥

जिथे श्रवणाचा उपाय आहे आणि परमार्थी लोकांचा समुदाय आहे, तिथे लोकांना तरून जाण्याचा उपाय आपोआप प्राप्त होतो.

उत्तम गुणाची मंडळी । सत्वधीर सत्वागळी । नित्य सुखाची नव्हाळी । जेथें वसे ॥ २२॥

जिथे उत्तम गुणांची मंडळी, सत्त्वगुणाने धीर व सत्त्वगुणांनी ओतप्रोत, आणि नित्य नवीन सुखाचा अनुभव वसतो.

विद्यापात्रें कळापात्रें । विशेष गुणांची सत्पात्रें । भगवंताचीं प्रीतिपात्रें । मिळालीं जेथें ॥ २३॥

जिथे विद्येस पात्र असे, कलेस पात्र असे, विशेष गुणांचे योग्य अधिकारी आणि भगवंताचे प्रिय भक्त एकत्र जमलेले असतात.

प्रवृत्ती आणी निवृत्ती । प्रपंची आणी परमार्थी । गृहस्ताश्रमी वानप्रहस्ती । संन्यासादिक ॥ २४॥

जिथे प्रवृत्तिमार्गी आणि निवृत्तिमार्गी, संसारी आणि परमार्थी, गृहस्थाश्रमी, वानप्रस्थी आणि संन्यासीही एकत्र असतात.

वृद्ध तरुण आणी बाळ । पुरुष स्त्रियादिक सकळ । अखंड ध्याती तमाळनीळ । अंतर्यामीं ॥ २५॥

जिथे वृद्ध, तरुण आणि बालक, तसेच पुरुष व स्त्रिया - सर्वजण आपल्या अंतःकरणात अखंडपणे त्या श्यामसुंदर (कृष्ण) रूपाचे ध्यान करत असतात.

ऐसे परमेश्वराचे जन । त्यांसी माझें अभिवंदन । जयांचेनि समाधान । अकस्मात बाणें ॥ २६॥

अशा परमेश्वराच्या भक्तांना माझे नमन असो, ज्यांच्या सहवासाने अकस्मात समाधान प्राप्त होते.

ऐंसिये सभेचा गजर । तेथें माझा नमस्कार । जेथें नित्य निरंतर । कीर्तन भगवंताचें ॥ २७॥

अशा सभेच्या गजरालाच (गौरवालाच) माझा नमस्कार आहे, जिथे भगवंताचे कीर्तन नित्य अखंडपणे चालू असते.

जेथें भगवंताच्या मूर्ती । तेथें पाविजे उत्तम गती । ऐसा निश्चय बहुतां ग्रंथीं । महंत बोलिले ॥ २८॥

जिथे भगवंताच्या मूर्ती (कीर्तन-सत्संग) असते, तिथे उत्तम गती प्राप्त होते, असा निश्चित सिद्धान्त संतांनी अनेक ग्रंथांत सांगितला आहे.

कल्लौ कीर्तन वरिष्ठ । जेथें होय ते सभा श्रेष्ठ । कथाश्रवणें नाना नष्ट । संदेह मावळती ॥ २९॥

कलियुगात कीर्तन हेच श्रेष्ठ साधन आहे. जिथे कीर्तन होते ती सभा श्रेष्ठ ठरते. कथा-श्रवणाने अनेक संशय नष्ट होऊन मावळून जातात.