ऐका स्पृहाची सिकवण । युक्ति बुद्धि शाहाणपण । जेणें राहे समाधान । निरंतर ॥ १ ॥

निस्पृह (निरिच्छ) वृत्तीची ही शिकवण ऐका - अशी युक्ती, बुद्धी आणि शहाणपण, ज्यामुळे मनाला सदैव समाधान लाभेल.

ऐका स्पृहाची सिकवण । युक्ति बुद्धि शाहाणपण । जेणें राहे समाधान । निरंतर ॥ १ ॥

Listen to this teaching on desirelessness — such skill, intelligence, and wisdom as bring lasting contentment to the mind.

सोपा मंत्र परी नेमस्त । साधें वोषध गुणवंत । साधें बोलणें सप्रचित । तैसें माझें ॥ २ ॥

हा उपदेश सोपा आहे पण काटेकोर आहे; जसे साधे औषध गुणकारी असते आणि साधे बोलणे परिणामकारक असते, तसेच माझे हे सांगणे आहे.

सोपा मंत्र परी नेमस्त । साधें वोषध गुणवंत । साधें बोलणें सप्रचित । तैसें माझें ॥ २ ॥

This teaching is simple yet exacting — like a plain medicine that truly cures, or plain words that truly prove themselves, so is what I say here.

तत्काळचि अवगुण जाती । उत्तम गुणाची होये प्राप्ती । शब्दवोषध तीव्र श्रोतीं । साक्षपें सेवावें ॥ ३ ॥

हे शब्दरूपी औषध कानांनी लक्षपूर्वक सेवन केले तर दोष लगेच नाहीसे होतात आणि उत्तम गुणांची प्राप्ती होते.

तत्काळचि अवगुण जाती । उत्तम गुणाची होये प्राप्ती । शब्दवोषध तीव्र श्रोतीं । साक्षपें सेवावें ॥ ३ ॥

If this medicine of words is taken in attentively through the ears, faults vanish at once and good qualities are gained.

निस्पृहता धरूं नये । धरिली तरी सोडूं नये । सोडिली तरी हिंडों नये । वोळखीमधें ॥ ४ ॥

निस्पृहता सहजासहजी अंगीकारू नये; पण एकदा स्वीकारली की सोडू नये; आणि चुकून सुटलीच तर पुन्हा ओळखीच्या लोकांत जाऊन राहू नये.

निस्पृहता धरूं नये । धरिली तरी सोडूं नये । सोडिली तरी हिंडों नये । वोळखीमधें ॥ ४ ॥

Do not take up desirelessness lightly; but once adopted, never abandon it; and if it slips, do not go wandering back among one's old acquaintances.

कांता दृष्टी राखों नये । मनास गोडी चाखऊं नये । धारिष्ट चळतां दाखऊं नये । मुख आपुलें ॥ ५ ॥

स्त्रीकडे कामवासनेने पाहू नये, मनाला विषयसुखाची गोडी चाखवू नये; आणि धैर्य ढळले तरी ते चेहऱ्यावर दिसू देऊ नये.

कांता दृष्टी राखों नये । मनास गोडी चाखऊं नये । धारिष्ट चळतां दाखऊं नये । मुख आपुलें ॥ ५ ॥

One should not look at women with desire, nor let the mind taste that pleasure; and even if resolve wavers, one must not let it show on the face.

येकेस्थळीं राहों नये । कानकोंडें साहों नये । द्रव्य दारा पाहों नये । आळकेपणें ॥ ६ ॥

एकाच ठिकाणी फार काळ राहू नये, कानाला त्रास होईल असे ऐकून घेऊ नये, आणि आळसाने धन व स्त्री यांकडे आसक्तीने पाहू नये.

येकेस्थळीं राहों नये । कानकोंडें साहों नये । द्रव्य दारा पाहों नये । आळकेपणें ॥ ६ ॥

One should not settle in one place for long, should not put up with what is unbearable to hear, and out of laziness should not look covetously at wealth or women.

आचारभ्रष्ट होऊं नये । दिल्यां द्रव्य घेऊं नये । उणा शब्द येऊं नये । आपणावरी ॥ ७ ॥

आपला आचार बिघडू देऊ नये, कोणी दिले तरी जास्तीचे धन घेऊ नये, आणि आपल्यावर वाईट शब्द येऊ नये असे वागावे.

आचारभ्रष्ट होऊं नये । दिल्यां द्रव्य घेऊं नये । उणा शब्द येऊं नये । आपणावरी ॥ ७ ॥

Do not let one's conduct fall from purity, do not accept wealth even if offered, and behave so that no blame ever falls on oneself.

भिक्षेविषीं लाजों नये । बहुत भिक्षा घेऊं नये । पुसतांहि देऊं नये । वोळखी आपली ॥ ८ ॥

भिक्षा मागण्यात लाज बाळगू नये, पण जरुरीपेक्षा जास्त भिक्षा घेऊ नये; आणि कोणी विचारले तरी आपली खरी ओळख सांगू नये.

भिक्षेविषीं लाजों नये । बहुत भिक्षा घेऊं नये । पुसतांहि देऊं नये । वोळखी आपली ॥ ८ ॥

Feel no shame in begging alms, but do not take more alms than needed; and even if asked, do not reveal who one really is.

धड मळिन नेसों नये । गोड अन्न खाऊं नये । दुराग्रह करूं नये । प्रसंगें वर्तावें ॥ ९ ॥

चांगले पण मळके वस्त्र नेसू नये, गोड अन्नाचा हव्यास धरू नये, आणि हट्ट न करता प्रसंगानुसार वागावे.

धड मळिन नेसों नये । गोड अन्न खाऊं नये । दुराग्रह करूं नये । प्रसंगें वर्तावें ॥ ९ ॥

Do not wear fine but dirty clothes, do not crave sweet food, and act according to the occasion rather than out of stubbornness.

भोगीं मन असों नये । देहदुःखें त्रासों नये । पुढें आशा धरूं नये । जीवित्वाची ॥ १० ॥

मन भोगांमध्ये गुंतवू नये, देहाला कष्ट झाले तरी त्रासून जाऊ नये, आणि पुढे दीर्घायुष्याची आशा धरू नये.

भोगीं मन असों नये । देहदुःखें त्रासों नये । पुढें आशा धरूं नये । जीवित्वाची ॥ १० ॥

Do not let the mind dwell on pleasures, do not despair over bodily hardship, and do not cling to hope of a long life ahead.

विरक्ती गळों देऊं नये । धारिष्ट चळों देऊं नये । ज्ञान मळिण होऊं नये । विवेकबळें ॥ ११ ॥

वैराग्य ढळू देऊ नये, धैर्य डळमळू देऊ नये, आणि विवेकाच्या बळावर आपले ज्ञान मलिन होऊ देऊ नये.

विरक्ती गळों देऊं नये । धारिष्ट चळों देऊं नये । ज्ञान मळिण होऊं नये । विवेकबळें ॥ ११ ॥

Do not let dispassion weaken, do not let courage falter, and through the strength of discernment keep one's knowledge from becoming tainted.

करुणाकीर्तन सोडूं नये । अंतर्ध्यान मोडूं नये ॥ प्रेमतंतु तोडूं नये । सगुणमूर्तीचा ॥ १२ ॥

भावपूर्ण कीर्तन सोडू नये, अंतरीचे ध्यान भंगू देऊ नये, आणि सगुण मूर्तीशी जोडलेला प्रेमाचा धागा कधी तुटू देऊ नये.

करुणाकीर्तन सोडूं नये । अंतर्ध्यान मोडूं नये ॥ प्रेमतंतु तोडूं नये । सगुणमूर्तीचा ॥ १२ ॥

Do not give up heartfelt kirtan, do not let inner meditation break, and never let the thread of love binding one to the personal form of God be severed.

पोटीं चिंता धरूं नये । कष्टें खेद मानूं नये । समैं धीर सांडूं नये । कांहीं केल्या ॥ १३ ॥

मनात चिंता बाळगू नये, कष्ट पडले तरी खेद करू नये, आणि प्रसंग कितीही बिकट आला तरी धीर सोडू नये.

पोटीं चिंता धरूं नये । कष्टें खेद मानूं नये । समैं धीर सांडूं नये । कांहीं केल्या ॥ १३ ॥

Do not harbor worry in the heart, do not grieve over hardship, and whatever happens, never lose one's composure.

अपमानितां सिणों नये । निखंदितां कष्टों नये । धिःकारितां झुरों नये । कांहीं केल्या ॥ १४ ॥

कोणी अपमान केला तरी खचू नये, निंदा केली तरी दुःखी होऊ नये, आणि धिक्कारले तरी झुरत बसू नये.

अपमानितां सिणों नये । निखंदितां कष्टों नये । धिःकारितां झुरों नये । कांहीं केल्या ॥ १४ ॥

If insulted, do not lose heart; if reviled, do not suffer over it; and if scorned, never pine over it, whatever happens.

लोकलाज धरूं नये । लाजवितां लाजों नये । खिजवितां खिजों नये । विरक्त पुरुषें ॥ १५ ॥

विरक्त पुरुषाने लोकलज्जा बाळगू नये, कोणी लाजवण्याचा प्रयत्न केला तरी लाजू नये, आणि कोणी चिडवले तरी चिडू नये.

लोकलाज धरूं नये । लाजवितां लाजों नये । खिजवितां खिजों नये । विरक्त पुरुषें ॥ १५ ॥

A man of true renunciation should not care for public opinion, should not feel shamed even if others try to shame him, and should not lose his temper even if provoked.

शुद्ध मार्ग सोडूं नये । दुर्जनासीं तंडों नये । समंध पडों देऊं नये । चांडाळासी ॥ १६ ॥

शुद्ध सन्मार्ग सोडू नये, दुर्जनांशी भांडत बसू नये, आणि नीच-दुष्ट माणसांशी संबंध येऊ देऊ नये.

शुद्ध मार्ग सोडूं नये । दुर्जनासीं तंडों नये । समंध पडों देऊं नये । चांडाळासी ॥ १६ ॥

Do not abandon the pure path, do not quarrel with wicked people, and avoid entangling oneself with base, evil persons.

तपीळपण धरूं नये । भांडवितां भांडों नये । उडवितां उडऊं नये । निजस्थिती आपुली ॥ १७ ॥

तापटपणा बाळगू नये, कोणी भांडायला लावले तरी भांडू नये, आणि कोणी डिवचले तरी आपली स्थिरवृत्ती ढळू देऊ नये.

तपीळपण धरूं नये । भांडवितां भांडों नये । उडवितां उडऊं नये । निजस्थिती आपुली ॥ १७ ॥

Do not be quick to anger, do not fight even if provoked to fight, and do not let one's inner steadiness be shaken even when goaded.

हांसवितां हासों नये । बोलवितां बोलों नये । चालवितां चालों नये । क्षणक्ष्णा ॥ १८ ॥

कोणी हसवण्याचा प्रयत्न केला तरी हसू नये, बोलवले तरी उगीच बोलू नये, आणि क्षणाक्षणाला कोणी वागवेल तसे वागू नये.

हांसवितां हासों नये । बोलवितां बोलों नये । चालवितां चालों नये । क्षणक्ष्णा ॥ १८ ॥

Do not laugh just because someone tries to make you laugh, do not speak just because prompted, and do not let others sway your conduct moment to moment.

येक वेष धरूं नये । येक साज करूं नये । येकदेसी होऊं नये । भ्रमण करावें ॥ १९ ॥

एकाच प्रकारचा वेष धरून राहू नये, एकच रूपसाज ठेवू नये, आणि एकाच ठिकाणी बांधले न जाता सतत भ्रमण करत राहावे.

येक वेष धरूं नये । येक साज करूं नये । येकदेसी होऊं नये । भ्रमण करावें ॥ १९ ॥

Do not stick to one fixed appearance or dress; do not settle in one place — keep wandering.

सलगी पडों देऊं नये । प्रतिग्रह घेऊं नये । सभेमध्यें बैसों नये । सर्वकाळ ॥ २० ॥

कोणाशी फार सलगी करू नये, दान म्हणून वस्तू स्वीकारू नये, आणि सभेत सतत बसून राहू नये.

सलगी पडों देऊं नये । प्रतिग्रह घेऊं नये । सभेमध्यें बैसों नये । सर्वकाळ ॥ २० ॥

Do not become overly familiar with anyone, do not accept gifts as alms, and do not stay seated in gatherings all the time.

नेम आंगीं लाऊं नये । भरवसा कोणास देऊं नये । अंगीकार करूं नये । नेमस्तपणाचा ॥ २१ ॥

कठोर बाह्य नियम अंगीकारू नये, कोणालाही खात्रीचे वचन देऊ नये, आणि बंधनकारक नियमबद्धतेचा स्वीकार करू नये.

नेम आंगीं लाऊं नये । भरवसा कोणास देऊं नये । अंगीकार करूं नये । नेमस्तपणाचा ॥ २१ ॥

Do not bind oneself to rigid outward rules, do not give firm assurances to anyone, and do not commit oneself to fixed obligations.

नित्यनेम सांडूं नये । अभ्यास बुडों देऊं नये । परतंत्र होऊं नये । कांहीं केल्यां ॥ २२ ॥

रोजचा नित्यनेम सोडू नये, साधनेचा अभ्यास खंडित होऊ देऊ नये, आणि काहीही झाले तरी परावलंबी होऊ नये.

नित्यनेम सांडूं नये । अभ्यास बुडों देऊं नये । परतंत्र होऊं नये । कांहीं केल्यां ॥ २२ ॥

Do not abandon one's daily discipline, do not let spiritual practice lapse, and whatever happens, never become dependent on others.

स्वतंत्रता मोडूं नये । निरापेक्षा तोडूं नये । परापेक्षा होऊं नये । क्षणक्ष्णा ॥ २३ ॥

आपले स्वातंत्र्य गमावू नये, निरपेक्ष वृत्ती सोडू नये, आणि क्षणोक्षणी दुसऱ्यावर अपेक्षा ठेवणारे होऊ नये.

स्वतंत्रता मोडूं नये । निरापेक्षा तोडूं नये । परापेक्षा होऊं नये । क्षणक्ष्णा ॥ २३ ॥

Do not lose one's independence, do not give up freedom from expectation, and do not become, moment after moment, dependent on others' favor.

वैभव दृष्टीं पाहों नये । उपाधीसुखें राहों नये । येकांत मोडूं देऊं नये । स्वरूपस्थितीचा ॥ २४ ॥

ऐश्वर्याकडे आसक्तीने पाहू नये, बाह्य उपाधींच्या सुखात रमून राहू नये, आणि आत्मस्वरूपाच्या स्थितीचा एकांत भंगू देऊ नये.

वैभव दृष्टीं पाहों नये । उपाधीसुखें राहों नये । येकांत मोडूं देऊं नये । स्वरूपस्थितीचा ॥ २४ ॥

Do not gaze covetously at worldly splendor, do not settle into the comfort of external entanglements, and do not let the solitude needed for abiding in one's true nature be disturbed.

अनर्गळता करूं नये । लोकलाज धरूं नये । कोठेंतरी होऊं नये । आसक्त कदां ॥ २५ ॥

बेजबाबदार वागू नये, लोकलज्जेच्या आहारी जाऊ नये, आणि कशातही कधी आसक्त होऊ नये.

अनर्गळता करूं नये । लोकलाज धरूं नये । कोठेंतरी होऊं नये । आसक्त कदां ॥ २५ ॥

Do not behave recklessly or without restraint, do not be ruled by regard for public opinion, and never become attached to anything, anywhere.

परंपरा तोडूं नये । उआपाधी मोडूं देऊं नये । ज्ञानमार्गे सोडूं नये । कदाकाळीं ॥ २६ ॥

गुरु-परंपरा तोडू नये, आपली उपाधी (जबाबदारी) मोडू देऊ नये, आणि कोणत्याही काळी ज्ञानमार्ग सोडू नये.

परंपरा तोडूं नये । उआपाधी मोडूं देऊं नये । ज्ञानमार्गे सोडूं नये । कदाकाळीं ॥ २६ ॥

Do not break the tradition handed down, do not let one's rightful role or institution collapse, and never, at any time, abandon the path of knowledge.

कर्ममार्ग सांडूं नये । वैराग्य मोडूं देऊं नये । साधन भजन खंडूं नये । कदाकाळीं ॥ २७ ॥

कर्ममार्ग (विहित कर्तव्य) सोडू नये, वैराग्य ढळू देऊ नये, आणि साधना-भजन कधीही खंडित होऊ देऊ नये.

कर्ममार्ग सांडूं नये । वैराग्य मोडूं देऊं नये । साधन भजन खंडूं नये । कदाकाळीं ॥ २७ ॥

Do not abandon the path of right action, do not let dispassion crumble, and never let one's practice and devotion be interrupted.

अतिवाद करूं नये । अनित्य पोटीं धऊं नये । रागें भरीं भरों नये । भलतीकडे ॥२८॥

फाजील वाद घालू नये, नाशवंत गोष्टींची आसक्ती मनात धरू नये, आणि रागाच्या भरात वाटेल तिकडे वाहवत जाऊ नये.

अतिवाद करूं नये । अनित्य पोटीं धऊं नये । रागें भरीं भरों नये । भलतीकडे ॥२८॥

Do not indulge in excessive argument, do not cherish what is impermanent, and do not let anger carry one away in any direction.

न मनी त्यास सांगों नये। कंटाळवाणें बोलों नये । बहुसाल असो नये । येकें स्थळीं ॥ २९ ॥

ज्याला पटत नाही त्याला उपदेश सांगत बसू नये, कंटाळा येईल असे बडबडू नये, आणि एकाच ठिकाणी फार काळ राहू नये.

न मनी त्यास सांगों नये। कंटाळवाणें बोलों नये । बहुसाल असो नये । येकें स्थळीं ॥ २९ ॥

Do not preach to one who is unwilling to listen, do not talk on tediously, and do not stay too long in one place.

कांहीं उपाधी करूं नये । केली तरी धरूं नये । धरिली तरी सांपडों नये । उपाधीमध्यें॥ ३० ॥

शक्यतो कसलीही उपाधी अंगीकारू नये; अंगीकारलीच तर तिला घट्ट धरून बसू नये; आणि धरलीच तर तिच्यात पूर्ण अडकून जाऊ नये.

कांहीं उपाधी करूं नये । केली तरी धरूं नये । धरिली तरी सांपडों नये । उपाधीमध्यें॥ ३० ॥

Avoid taking on entanglements if possible; if one must, do not cling to them; and if one does hold them, do not become trapped within them.

थोरपणें असो नये । महत्त्व धरून बैसों नये । कांहीं मान इछूं नये । कोठेंतरी ॥ ३१ ॥

मोठेपणाच्या थाटात राहू नये, आपले महत्त्व मिरवत बसू नये, आणि कोठेही मानसन्मानाची इच्छा धरू नये.

थोरपणें असो नये । महत्त्व धरून बैसों नये । कांहीं मान इछूं नये । कोठेंतरी ॥ ३१ ॥

Do not live in a show of greatness, do not sit puffed up with self-importance, and do not desire honor anywhere.

साधेपण सोडूं नये । सानेपण मोडूं नये । बळात्कारें जोडूं नये । अभिमान आंगीं ॥ ३२ ॥

साधेपणा सोडू नये, नम्रता सोडू नये, आणि बळजबरीने अंगी अभिमान चढवून घेऊ नये.

साधेपण सोडूं नये । सानेपण मोडूं नये । बळात्कारें जोडूं नये । अभिमान आंगीं ॥ ३२ ॥

Do not give up simplicity, do not give up humility, and do not force pride upon oneself.

अधिकारेवीण सांगों नये । दाटून उपदेश देऊं नये । कानकोंडा करूं नये । परमार्थ कदा ॥ ३३ ॥

आपल्याला अधिकार नसताना उपदेश करू नये, जबरदस्तीने कुणावर उपदेश लादू नये, आणि परमार्थाला कधी कंटाळवाणा, नकोसा करून टाकू नये.

अधिकारेवीण सांगों नये । दाटून उपदेश देऊं नये । कानकोंडा करूं नये । परमार्थ कदा ॥ ३३ ॥

Do not instruct without the authority to do so, do not force teaching upon someone, and never make spiritual matters feel like a burden to the listener.

कठीण वैराग्य सोडूं नये । कठीण अभ्यास सांडूं नये । कठिणता धरूं नये । कोणेकेविशैं ॥ ३४ ॥

कठोर वैराग्य सोडू नये, कठोर अभ्यास सोडू नये; पण कोणत्याही बाबतीत वागण्या-बोलण्यात कठोरपणा बाळगू नये.

कठीण वैराग्य सोडूं नये । कठीण अभ्यास सांडूं नये । कठिणता धरूं नये । कोणेकेविशैं ॥ ३४ ॥

Do not give up rigorous dispassion, do not give up rigorous practice — yet do not be harsh in any other respect.

कठीण शब्द बोलों नये । कठीण आज्ञा करूं नये । कठीण धीरत्व सोडूं नये । कांहीं केल्यां ॥ ३५॥

कठोर शब्द बोलू नये, कठोर आज्ञा देऊ नये; पण काहीही झाले तरी आपले दृढ धैर्य सोडू नये.

कठीण शब्द बोलों नये । कठीण आज्ञा करूं नये । कठीण धीरत्व सोडूं नये । कांहीं केल्यां ॥ ३५॥

Do not speak harsh words, do not give harsh commands — but whatever happens, never abandon firm resolve.

आपण आसक्त होऊं नये । केल्यावीण सांगों नये । बहुसाल मागों नये । शिष्यवर्गांसी ॥ ३६ ॥

स्वतः कशातही आसक्त होऊ नये, स्वतः आचरल्याशिवाय दुसऱ्याला सांगू नये, आणि शिष्यांकडून जास्त काही मागू नये.

आपण आसक्त होऊं नये । केल्यावीण सांगों नये । बहुसाल मागों नये । शिष्यवर्गांसी ॥ ३६ ॥

Do not become attached oneself, do not teach what one has not practiced, and do not demand much from one's disciples.

उत्धट शब्द बोलों नये । इंद्रियेंस्मरण करूं नये । शाक्तमार्गें भरों नये । मुक्तपणें भरीं ॥ ३७ ॥

उद्धट शब्द बोलू नये, इंद्रियसुखांचे स्मरण करत राहू नये, आणि मोकळेपणाच्या नावाखाली भोगमार्गाकडे वळू नये.

उत्धट शब्द बोलों नये । इंद्रियेंस्मरण करूं नये । शाक्तमार्गें भरों नये । मुक्तपणें भरीं ॥ ३७ ॥

Do not speak insolent words, do not dwell in memory on sensory pleasures, and do not drift, under the guise of freedom, toward indulgent paths.

नीच कृतीं लाजों नये । वैभव होतां माजों नये । क्रोधें भरीं भरों नये । जाणपणें ॥ ३८ ॥

नम्र सेवेची कामे करताना लाज बाळगू नये, वैभव मिळाले तरी गर्विष्ठ होऊ नये, आणि जाणूनबुजून रागाच्या भरात वागू नये.

नीच कृतीं लाजों नये । वैभव होतां माजों नये । क्रोधें भरीं भरों नये । जाणपणें ॥ ३८ ॥

Do not be ashamed of humble tasks, do not grow arrogant if wealth comes, and do not knowingly let oneself be carried away by anger.

थोरपणें चुकों नये । न्याये नीति सांडूं नये । अप्रमाण वर्तों नये । कांहीं केल्या ॥ ३९ ॥

मोठेपणाच्या नादात चुकीचे वागू नये, न्याय-नीती सोडू नये, आणि काहीही झाले तरी अप्रमाणिकपणे वागू नये.

थोरपणें चुकों नये । न्याये नीति सांडूं नये । अप्रमाण वर्तों नये । कांहीं केल्या ॥ ३९ ॥

Do not err out of a sense of greatness, do not abandon justice and morality, and whatever happens, never act dishonestly.

कळल्यावीण बोलों नये । अनुमानें निश्चये करूं नये । सांगतां दुःख धरूं नये । मूर्खपणें ॥ ४० ॥

नीट समजल्याशिवाय बोलू नये, केवळ अंदाजाने निश्चित मत बनवू नये, आणि कोणी काही सांगितले तर मूर्खासारखे वाईट वाटून घेऊ नये.

कळल्यावीण बोलों नये । अनुमानें निश्चये करूं नये । सांगतां दुःख धरूं नये । मूर्खपणें ॥ ४० ॥

Do not speak without understanding, do not conclude on mere guesswork, and do not foolishly take offense when corrected.

सावधपण सोडुं नये । व्यापकपण सांडुं नये । कदा सुख मानूं नये । निसुगपणाचें ॥ ४१ ॥

सावधपणा सोडू नये, उदार दृष्टिकोन सोडू नये, आणि निष्काळजीपणात कधीच सुख मानू नये.

सावधपण सोडुं नये । व्यापकपण सांडुं नये । कदा सुख मानूं नये । निसुगपणाचें ॥ ४१ ॥

Do not lose alertness, do not lose breadth of vision, and never take pleasure in carelessness.

विकल्प पोटीं धरूं नये । स्वार्थआज्ञा करूं नये । केली तरी टाकूं नये । आपणास पुढें ॥ ४२ ॥

मनात शंका-कुशंका बाळगू नये, स्वार्थासाठी आज्ञा देऊ नये; आणि दिलीच तर तिच्या जबाबदारीपासून पुढे अलिप्त राहू नये.

विकल्प पोटीं धरूं नये । स्वार्थआज्ञा करूं नये । केली तरी टाकूं नये । आपणास पुढें ॥ ४२ ॥

Do not harbor doubt within, do not give orders out of self-interest; and if one does, do not later disown responsibility for it.

प्रसंगेंवीण बोलों नये । अन्वयेंवीण गाऊं नये । विचारेंवीण जाऊं नये । अविचारपंथें ॥ ४३॥

प्रसंगाविना उगीच बोलू नये, संदर्भाशिवाय गाऊ नये, आणि विचार न करता अविचाराच्या मार्गाने जाऊ नये.

प्रसंगेंवीण बोलों नये । अन्वयेंवीण गाऊं नये । विचारेंवीण जाऊं नये । अविचारपंथें ॥ ४३॥

Do not speak without occasion, do not sing without context, and do not go, thoughtlessly, down an unconsidered path.

परोपकार सांडूं नये । परपीडा करूंनये । विकल्प पडों देऊं नये । कोणीयेकासी ॥ ४४ ॥

परोपकार सोडू नये, कोणाला दुखवू नये, आणि कोणाच्याही मनात आपल्याविषयी शंका उत्पन्न होऊ देऊ नये.

परोपकार सांडूं नये । परपीडा करूंनये । विकल्प पडों देऊं नये । कोणीयेकासी ॥ ४४ ॥

Do not give up doing good to others, do not cause anyone pain, and do not let doubt about oneself arise in anyone's mind.

नेणपण सोडूं नये । महंतपण सांडूं नये । द्रव्यासाठीं हिंडों नये । कीर्तन करीत ॥ ४५ ॥

लोकांसमोर अजाणतेपणाचा आव सोडू नये, पण आपले खरे मोठेपण सोडू नये; आणि पैशासाठी कीर्तन करत फिरू नये.

नेणपण सोडूं नये । महंतपण सांडूं नये । द्रव्यासाठीं हिंडों नये । कीर्तन करीत ॥ ४५ ॥

Do not give up an appearance of simplicity before the world, yet do not lose one's true stature; and do not go about doing kirtan for money.

संशयात्मक बोलों नये । बहुत निश्चये करूं नये । निर्वाहेंवीण धरूं नये । ग्रंथ हातीं ॥ ४६ ॥

संदिग्ध बोलू नये, उतावळेपणाने पुष्कळ निश्चय करत सुटू नये, आणि नीट आधार-निर्वाह नसताना ग्रंथलेखनाचे काम हाती घेऊ नये.

संशयात्मक बोलों नये । बहुत निश्चये करूं नये । निर्वाहेंवीण धरूं नये । ग्रंथ हातीं ॥ ४६ ॥

Do not speak ambiguously, do not rush into many firm conclusions, and do not take up the writing of a scripture-text without adequate grounding.

जाणपणें पुसों नये । अहंभाव दिसों नये । सांगेन ऐसें म्हणों नये । कोणीयेकासी ॥ ४७ ॥

जाणतेपणाचा तोरा मिरवत विचारू नये, अहंकार दिसू देऊ नये, आणि "मीच सांगेन" असा हट्ट कोणाजवळ धरू नये.

जाणपणें पुसों नये । अहंभाव दिसों नये । सांगेन ऐसें म्हणों नये । कोणीयेकासी ॥ ४७ ॥

Do not question others while showing off one's knowledge, do not let ego show, and do not insist to anyone, "I alone will tell you."

ज्ञानगर्व धरूं नये । सहसा छळणा करूं नये । कोठें वाद घालुं नये । कोणीयेकासी ॥ ४८ ॥

ज्ञानाचा गर्व बाळगू नये, उगीच कोणाची छळवणूक करू नये, आणि कोणाशीही उगाच वाद घालत बसू नये.

ज्ञानगर्व धरूं नये । सहसा छळणा करूं नये । कोठें वाद घालुं नये । कोणीयेकासी ॥ ४८ ॥

Do not be proud of one's knowledge, do not needlessly torment anyone, and do not enter into arguments with anyone.

स्वार्थबुद्धी जडों नये । कारबारीं पडों नये । कार्यकर्ते होऊं नये । राजद्वारीं ॥ ४९ ॥

स्वार्थबुद्धी जडू देऊ नये, कारभारात गुंतू नये, आणि राजदरबारात कारभारी बनून राहू नये.

स्वार्थबुद्धी जडों नये । कारबारीं पडों नये । कार्यकर्ते होऊं नये । राजद्वारीं ॥ ४९ ॥

Do not let self-interest take root, do not get drawn into administrative affairs, and do not become an official at a royal court.

कोणास भर्वसा देऊं नये । जड भिक्षा मागों नये । भिक्षेसाथीं सांगों नये । परंपरा आपुली ॥५० ॥

कोणाला ठाम आश्वासन देऊ नये, कष्टप्रद-मोठी भिक्षा मागू नये, आणि भिक्षेसाठी आपली कुळ-परंपरा सांगत बसू नये.

कोणास भर्वसा देऊं नये । जड भिक्षा मागों नये । भिक्षेसाथीं सांगों नये । परंपरा आपुली ॥५० ॥

Do not give firm promises to anyone, do not beg for a heavy or difficult alms, and do not disclose one's lineage just to obtain alms.

सोइरिकींत पडों नये । मध्यावर्ति घडों नये । प्रपंचाची जडों नये । उपाधी आंगीं ॥ ५१ ॥

नातेसंबंध जोडण्यात गुंतू नये, मध्यस्थी करत फिरू नये, आणि संसाराची उपाधी अंगाला जडू देऊ नये.

सोइरिकींत पडों नये । मध्यावर्ति घडों नये । प्रपंचाची जडों नये । उपाधी आंगीं ॥ ५१ ॥

Do not become involved in matchmaking or family ties, do not act as a go-between, and do not let worldly entanglements attach themselves.

प्रपंचप्रस्तीं जाऊं नये । बाष्कळ अन्न खाऊं नये । पाहुण्यासरिसें घेऊं नये । आमंत्रणें कदां ॥ ५२ ॥

संसारी लोकांच्या व्यवहारात जाऊन पडू नये, बेचव-हलके अन्न खाऊ नये, आणि पाहुणचाराच्या आमंत्रणाला कधीही मान देऊन जाऊ नये.

प्रपंचप्रस्तीं जाऊं नये । बाष्कळ अन्न खाऊं नये । पाहुण्यासरिसें घेऊं नये । आमंत्रणें कदां ॥ ५२ ॥

Do not get drawn into householders' domestic affairs, do not eat poor or careless food, and never accept invitations to be entertained as a guest.

श्राध पक्ष सटी सामासें । शांती फळशोबन बारसें । भोग राहात बहुवसें । नवस व्रतें उद्यापनें ॥ ५३ ॥

श्राद्ध, पितृपक्ष, षष्ठी, मासिक विधी, शांती, फलशोभन, बारसे, नैवेद्य, नवस, व्रते, उद्यापने - असे अनेक प्रसंग असतात.

श्राध पक्ष सटी सामासें । शांती फळशोबन बारसें । भोग राहात बहुवसें । नवस व्रतें उद्यापनें ॥ ५३ ॥

Occasions such as shraddha rites, the pitru-paksha fortnight, sixth-day and monthly ceremonies, propitiatory rites, naming and cradle ceremonies, votive offerings, vows, and vow-completions are many.

तेथें निस्पृहें जाऊं नये । त्याचें अन्न खाऊं नये । येळिलवाणें करूं नये । आपणासी ॥ ५४ ॥

अशा लौकिक कर्मकांडाच्या प्रसंगी निस्पृह पुरुषाने जाऊ नये, तेथले अन्न खाऊ नये, आणि स्वतःला उगीच हास्यास्पद करून घेऊ नये.

तेथें निस्पृहें जाऊं नये । त्याचें अन्न खाऊं नये । येळिलवाणें करूं नये । आपणासी ॥ ५४ ॥

A man of true detachment should not attend such occasions, should not eat the food served there, and should not make himself an object of ridicule.

लग्नमुहुर्तीं जाऊं नये । पोटासाठीं गाऊं नये । मोलें कीर्तन करूं नये । कोठेंतरी ॥ ५५ ॥

लग्नाच्या मुहूर्ताला जाऊ नये, पोटासाठी गाणे गाऊ नये, आणि कोठेही पैसे घेऊन कीर्तन करू नये.

लग्नमुहुर्तीं जाऊं नये । पोटासाठीं गाऊं नये । मोलें कीर्तन करूं नये । कोठेंतरी ॥ ५५ ॥

Do not go to wedding ceremonies, do not sing for one's livelihood, and do not perform kirtan anywhere for payment.

आपली भिक्षा सोडूं नये । वारें अन्न खाऊं नये । निस्पृहासि घडों नये । मोलयात्रा ॥ ५६ ॥

आपली साधी भिक्षामागण्याची वृत्ती सोडू नये, विशेष प्रसंगाचे अन्न घेऊ नये, आणि निस्पृहाने पैसे घेऊन यात्रा-प्रवचन करणे घडू नये.

आपली भिक्षा सोडूं नये । वारें अन्न खाऊं नये । निस्पृहासि घडों नये । मोलयात्रा ॥ ५६ ॥

Do not give up one's own practice of begging, do not eat food offered for special occasions, and a truly desireless person should never travel or preach for payment.

मोलें सुकृत करूं नये । मोलपुजारी होऊं नये । दिल्हा तरी घेऊं नये । इनाम निस्पृहें ॥ ५७ ॥

पैसे घेऊन पुण्यकर्म करू नये, पगारी पुजारी होऊ नये; आणि कोणी इनाम दिलेच तरी निस्पृहाने ते घेऊ नये.

मोलें सुकृत करूं नये । मोलपुजारी होऊं नये । दिल्हा तरी घेऊं नये । इनाम निस्पृहें ॥ ५७ ॥

Do not perform pious rites for payment, do not become a hired priest; and even if offered, a truly desireless person should not accept a grant or endowment.

कोठें मठ करूं नये । केला तरी तो धरूं नये । मठपती होऊन बैसों नये । निस्पृह पुरुषें ॥ ५८ ॥

कोठेही स्वतःचा मठ स्थापू नये; स्थापलाच तर त्याला घट्ट धरून बसू नये; निस्पृह पुरुषाने मठाधिपती बनून स्थिरावू नये.

कोठें मठ करूं नये । केला तरी तो धरूं नये । मठपती होऊन बैसों नये । निस्पृह पुरुषें ॥ ५८ ॥

Do not establish a monastery anywhere; if one is established, do not cling to it; a truly desireless person should not settle down as its head.

निस्पृहें अवघेंचि करावें । परी आपण तेथें न सांपडावें । परस्परें उभारावें । भक्तिमार्गासी ॥ ५९ ॥

निस्पृह पुरुषाने सर्व काही उभारावे, पण स्वतः त्यात अडकून पडू नये; भक्तिमार्ग परस्परांच्या साहाय्याने उभा करावा.

निस्पृहें अवघेंचि करावें । परी आपण तेथें न सांपडावें । परस्परें उभारावें । भक्तिमार्गासी ॥ ५९ ॥

A desireless person should set everything in motion, but must not himself get caught up in it — the path of devotion should be raised through mutual cooperation.

प्रेत्नेंविण राहों नये । आळस दृष्टी आणूं नये । देह अस्तां पाहों नये । वियोग उपासनेचा ॥ ६० ॥

प्रयत्नाशिवाय राहू नये, आळसाकडे लक्षच जाऊ देऊ नये; आणि देह असेपर्यंत उपासनेचा खंड पडू देऊ नये.

प्रेत्नेंविण राहों नये । आळस दृष्टी आणूं नये । देह अस्तां पाहों नये । वियोग उपासनेचा ॥ ६० ॥

Do not remain without effort, do not let laziness even enter one's sight; and as long as the body lasts, never let one's practice of worship lapse.

उपाधीमध्यें पडों नये । उपाधी आंगीं जडों नये । भजनमार्ग मोडूं नये । निसंगळपणें ॥ ६१ ॥

उपाधीत पडू नये, उपाधी अंगाला जडू देऊ नये, आणि निसंगपणे भजनमार्ग मोडू देऊ नये.

उपाधीमध्यें पडों नये । उपाधी आंगीं जडों नये । भजनमार्ग मोडूं नये । निसंगळपणें ॥ ६१ ॥

Do not fall into entanglements, do not let entanglement stick to oneself, and, remaining unattached, never let the path of devotion break down.

बहु उपाधी करूं नये । उपाधीविण कामा नये । सगुणभक्ति सोडूं नये । विभक्ति खोटी ॥ ६२ ॥

फार उपाधी अंगीकारू नये, पण उपाधीशिवायही काम भागत नाही; सगुण भक्ती सोडू नये - निव्वळ अलिप्तपणा खोटा ठरतो.

बहु उपाधी करूं नये । उपाधीविण कामा नये । सगुणभक्ति सोडूं नये । विभक्ति खोटी ॥ ६२ ॥

Do not take on too many undertakings, yet without any undertaking nothing gets done; do not give up devotion to the personal form of God — detachment without it is false.

बहुसाल धांवों नये । बहुसाल साहों नये । बहुत कष्ट करूं नये । असुदें खोटें ॥ ६३ ॥

फार धावपळ करू नये, फार सहन करत बसू नये, आणि विनाकारण अवाजवी कष्ट करू नये - अशी अतिरेकी तपश्चर्या खोटी ठरते.

बहुसाल धांवों नये । बहुसाल साहों नये । बहुत कष्ट करूं नये । असुदें खोटें ॥ ६३ ॥

Do not rush about excessively, do not endure excessively, and do not exert excessive, needless effort — such extremity is false austerity.

बहुसाल बोलों नये । अबोलणें कामा नये । बहुत अन्न खाऊं नये । उपवास खोटा ॥ ६४ ॥

फार बोलू नये, पण अजिबात न बोलणेही उपयोगाचे नाही; फार अन्न खाऊ नये, आणि दाखवण्यापुरता उपवासही खोटा ठरतो.

बहुसाल बोलों नये । अबोलणें कामा नये । बहुत अन्न खाऊं नये । उपवास खोटा ॥ ६४ ॥

Do not talk excessively, yet total silence is also of no use; do not eat excessively, and a mere show of fasting is likewise false.

बहुसाल निजों नये । बहुत निद्रा मोडुं नये । बहुत नेम धरूं नये । बाश्कळ खोटें ॥ ६५ ॥

फार झोपू नये, पण झोप पूर्ण मोडूनही टाकू नये; अवाजवी कडक नियम धरू नये - अशी अतिरेकी काटेकोरता निरर्थक ठरते.

बहुसाल निजों नये । बहुत निद्रा मोडुं नये । बहुत नेम धरूं नये । बाश्कळ खोटें ॥ ६५ ॥

Do not sleep excessively, yet do not entirely deprive oneself of sleep; do not impose excessive rules — such extremity is empty and false.

बहु जनीं असों नये । बहु आरण्य सेऊं नये । बहु देह पाळूं नये । आत्महत्या खोटी ॥ ६६ ॥

फार गर्दीत राहू नये, पण फार जंगलातही एकटे राहू नये; देहाचे फार लाडही करू नये, पण देहाची हेळसांड करून आत्महत्येसारखे वागणेही चूक आहे.

बहु जनीं असों नये । बहु आरण्य सेऊं नये । बहु देह पाळूं नये । आत्महत्या खोटी ॥ ६६ ॥

Do not stay too much among crowds, nor withdraw too much into the forest; do not overly indulge the body, but neglecting it to the point of self-harm is equally wrong.

बहु संग धरूं नये । संतसंग सांडुं नये । कर्मठपण कामा नये । अनाचार खोटा ॥ ६७ ॥

फार सहवास ठेवू नये, पण संतसंग मात्र सोडू नये; अवाजवी कर्मकांडी कर्मठपणाही उपयोगाचा नाही, आणि त्याविरुद्ध अनाचारही चूक आहे.

बहु संग धरूं नये । संतसंग सांडुं नये । कर्मठपण कामा नये । अनाचार खोटा ॥ ६७ ॥

Do not keep too much company, but never give up the company of the saintly; excessive ritualism is of no use, and disregard of all discipline is equally wrong.

बहु लोकिक सांडुं नये । लोकाधेन होऊं नये । बहु प्रीती कामा नये । निष्ठुरता खोटी ॥ ६८ ॥

लोकांशी संबंध पूर्ण सोडू नये, पण लोकांच्या मर्जीवरही पूर्ण अवलंबून राहू नये; अतिशय प्रेमळपणाही उपयोगाचा नाही, आणि निष्ठुरताही चूक आहे.

बहु लोकिक सांडुं नये । लोकाधेन होऊं नये । बहु प्रीती कामा नये । निष्ठुरता खोटी ॥ ६८ ॥

Do not cut off relations with people entirely, yet do not become wholly dependent on their approval; excessive affection is of no use, and harshness is equally wrong.

बहु संशये धरूं नये । मुक्तमार्ग कामा नये । बहु साधनीं पडों नये । साधनेंवीण खोटें ॥ ६९ ॥

फार संशय बाळगू नये, पण साधनाच न करता मोकाट स्वैर मार्गही उपयोगाचा नाही; अनेक साधनांच्या जंजाळात अडकू नये, पण साधनाविना राहणेही चूक आहे.

बहु संशये धरूं नये । मुक्तमार्ग कामा नये । बहु साधनीं पडों नये । साधनेंवीण खोटें ॥ ६९ ॥

Do not harbor excessive doubt, yet an undisciplined, "free" path is of no use; do not get entangled in too many practices, but having no practice at all is equally wrong.

बहु विषये भोगूं नये । विषयत्याग करितां नये । देहलोभ धरूं नये । बहु त्रास खोटा ॥ ७० ॥

विषयसुख फार भोगू नये, पण विषयांचा संपूर्ण त्याग करणेही शक्य होत नाही; देहाचा फार लोभ बाळगू नये, आणि देहाला अकारण फार त्रास देणेही चूक आहे.

बहु विषये भोगूं नये । विषयत्याग करितां नये । देहलोभ धरूं नये । बहु त्रास खोटा ॥ ७० ॥

Do not indulge excessively in sense pleasures, yet complete renunciation of them is not really possible either; do not be attached to the body, but excessive self-torment is equally wrong.

वेगळा अनुभव घेऊं नये । अनुभवेंवीण कामा नये । आत्मस्थिती बोलों नये । स्तब्धता खोटी ॥ ७१ ॥

शास्त्राहून वेगळाच अनुभव शोधत बसू नये, पण अनुभवाशिवायही काम भागत नाही; आत्मस्थितीबद्दल न कळताच बडबड करू नये, आणि केवळ मुक्याप्रमाणे स्तब्ध राहणेही खोटे आहे.

वेगळा अनुभव घेऊं नये । अनुभवेंवीण कामा नये । आत्मस्थिती बोलों नये । स्तब्धता खोटी ॥ ७१ ॥

Do not seek some private experience apart from what the tradition teaches, yet without direct experience nothing avails; do not talk about the state of the Self without having realized it, and mere silent stupor is equally false.

मन उरों देऊं नये । मनेंवीण कामा नये । अलक्ष वस्तु लक्षा नये । लक्षेंवीण खोटें ॥ ७२ ॥

मनाची चंचलता शिल्लक ठेवू नये, पण मनाशिवायही काम भागत नाही; जी वस्तू लक्ष्य करता येत नाही तिला लक्ष्य करू नये, पण लक्ष्याशिवायही साधना खोटी ठरते.

मन उरों देऊं नये । मनेंवीण कामा नये । अलक्ष वस्तु लक्षा नये । लक्षेंवीण खोटें ॥ ७२ ॥

Do not let the restless mind persist, yet without mind nothing can be accomplished; do not try to fix in sight what cannot be seen, yet without some point of focus practice is false.

मनबुद्धिअगोचर । बुद्धीवीण अंधकार । जाणीवेचा पडो विसर । नेणीव खोटी ॥ ७३ ॥

ती वस्तू मन-बुद्धीच्या आवाक्याबाहेर आहे, पण बुद्धीशिवाय केवळ अंधकार आहे; जाणिवेचा अहंकार मावळावा, पण संपूर्ण अजाणतेपणही खोटे आहे.

मनबुद्धिअगोचर । बुद्धीवीण अंधकार । जाणीवेचा पडो विसर । नेणीव खोटी ॥ ७३ ॥

That Reality lies beyond the reach of mind and intellect, yet without intellect there is only darkness; the sense of "knowing" should fade away, yet complete ignorance is equally false.

ज्ञातेपण धरूं नये । ज्ञानेंवीण कामा नये । अतर्क्य वस्तु तर्का न ये । तर्केंवीण खोटें ॥ ७४ ॥

"मी जाणता आहे" असा अहंभाव बाळगू नये, पण ज्ञानाशिवायही काम भागत नाही; जी वस्तू तर्काच्या आवाक्याबाहेर आहे ती तर्काने कळत नाही, तरी तर्काशिवायही साधना खोटी ठरते.

ज्ञातेपण धरूं नये । ज्ञानेंवीण कामा नये । अतर्क्य वस्तु तर्का न ये । तर्केंवीण खोटें ॥ ७४ ॥

Do not hold the pride of being "the knower," yet without knowledge nothing avails; the Reality beyond logic cannot be grasped by logic, yet without logic too, the effort is false.

दृश्यस्मरण काम नये । विस्मरण पडों नये । कांहीं चर्चा करूं नये । केलियावीण न चले ॥ ७५ ॥

दिसणाऱ्या जगाचे सतत स्मरण करत बसणे उपयोगाचे नाही, पण त्याचा संपूर्ण विसरही पडू देऊ नये; उगीच वायफळ चर्चा करू नये, पण काहीच चर्चा न करताही भागत नाही.

दृश्यस्मरण काम नये । विस्मरण पडों नये । कांहीं चर्चा करूं नये । केलियावीण न चले ॥ ७५ ॥

Constantly dwelling on the visible world is of no use, yet it should not be entirely forgotten either; idle discussion should be avoided, yet without some discussion nothing proceeds.

जगीं भेद कामा नये । वर्णसंकर करूं नये । आपला धर्म उडऊं नये । अभिमान खोटा ॥ ७६ ॥

जगात भेदभाव बाळगणे उपयोगाचे नाही, पण आपापल्या धर्म-कर्तव्याचा गोंधळ करू नये; आपला धर्म सोडू नये, आणि त्याचबरोबर खोटा अभिमानही बाळगू नये.

जगीं भेद कामा नये । वर्णसंकर करूं नये । आपला धर्म उडऊं नये । अभिमान खोटा ॥ ७६ ॥

Discrimination in the world serves no purpose, yet one should not blur the distinct duties proper to each; do not abandon one's own dharma, and do not hold false pride in it either.

आशाबद्धत बोलों नये । विवेकेंवीण चालों नये । समाधान हालों नये । कांहीं केल्यां ॥ ७७ ॥

आशेच्या बंधनात अडकून बोलू नये, विवेकाशिवाय वागू नये, आणि काहीही झाले तरी आपले समाधान ढळू देऊ नये.

आशाबद्धत बोलों नये । विवेकेंवीण चालों नये । समाधान हालों नये । कांहीं केल्यां ॥ ७७ ॥

Do not speak bound by worldly hope, do not act without discernment, and whatever happens, do not let one's inner contentment waver.

अबद्ध पोथी लेहों नये । पोथीवीण कामा नये । अबद्ध वाचूं नये । वाचिल्यावीण खोटें ॥ ७८ ॥

विसंगत, चुकीचा ग्रंथ लिहू नये, पण ग्रंथरचनेशिवायही काम भागत नाही; चुकीचे वाचन करू नये, पण वाचनाशिवायही साधना अपुरी राहते.

अबद्ध पोथी लेहों नये । पोथीवीण कामा नये । अबद्ध वाचूं नये । वाचिल्यावीण खोटें ॥ ७८ ॥

Do not write an incoherent, faulty text, yet without writing nothing is accomplished; do not read carelessly, yet without reading too something is lacking.

निस्पृहें वगत्रुत्व सांडूं नये । आशंका घेतां भांडों नये । श्रोतयांचा मानूं नये । वीट कदा ॥ ७९ ॥

निस्पृह पुरुषाने बोलण्याची-प्रवचनाची कला सोडू नये, कोणी शंका विचारली तर त्याच्याशी भांडू नये, आणि श्रोत्यांचा कधीही वीट मानू नये.

निस्पृहें वगत्रुत्व सांडूं नये । आशंका घेतां भांडों नये । श्रोतयांचा मानूं नये । वीट कदा ॥ ७९ ॥

A truly desireless person should not give up the art of speaking or preaching, should not quarrel when questioned, and should never grow weary of his listeners.

हें सिकवण धरितां चित्तीं । सकळ सुखें वोळगती । आंगीं बाणें महंती । अकस्मात ॥ ८० ॥

ही शिकवण मनात धारण केली तर सर्व प्रकारची सुखे आपोआप प्राप्त होतात आणि अनपेक्षितपणे अंगी संतपण बाणते.

हें सिकवण धरितां चित्तीं । सकळ सुखें वोळगती । आंगीं बाणें महंती । अकस्मात ॥ ८० ॥

If this teaching is held firmly in the heart, all manner of happiness follows of itself, and true saintly greatness comes to dwell in oneself unexpectedly.