मागां जालें निरूपण । पांचवे भक्तीचें लक्षण । आतां ऐका सावधान । साहावी भक्ती ॥ १॥

मागे पाचव्या भक्तीचे लक्षण सांगितले. आता सावधपणे सहावी भक्ती ऐका.

मागां जालें निरूपण । पांचवे भक्तीचें लक्षण । आतां ऐका सावधान । साहावी भक्ती ॥ १॥

The mark of the fifth devotion has already been explained. Now listen attentively to the sixth devotion.

साहावी भक्ती तें वंदन । करावें देवासी नमन । संत साधु आणी सज्जन । नमस्कारीत जावे ॥ २॥

सहावी भक्ती म्हणजे वंदन. देवाला नमस्कार करावा, आणि संत-साधू-सज्जनांनाही नमस्कार करत राहावे.

साहावी भक्ती तें वंदन । करावें देवासी नमन । संत साधु आणी सज्जन । नमस्कारीत जावे ॥ २॥

The sixth devotion is vandan, salutation. One should bow to God, and keep bowing to saints, sadhus, and virtuous people as well.

सूर्यासि करावे नमस्कार । देवासि करावे नमस्कार । सद्गुारूस करावे नमस्कार । साष्टांग भावें ॥ ३॥

सूर्याला नमस्कार करावा, देवाला नमस्कार करावा, आणि सद्गुरूंना पूर्ण भावाने साष्टांग नमस्कार करावा.

सूर्यासि करावे नमस्कार । देवासि करावे नमस्कार । सद्गुारूस करावे नमस्कार । साष्टांग भावें ॥ ३॥

One should bow to the sun, bow to God, and offer a full prostration to the Sadguru with complete devotion.

साष्टांग नमस्कारास अधिकारु । नानाप्रतिमा देव गुरु । अन्यत्र नमनाचा विचारु । अधिकारें करावा ॥ ४॥

साष्टांग नमस्काराचा अधिकार देवाच्या व गुरूंच्या विविध प्रतिमांना आहे. इतरत्र आपल्या पात्रतेनुसार नमस्काराची पद्धत ठरवावी.

साष्टांग नमस्कारास अधिकारु । नानाप्रतिमा देव गुरु । अन्यत्र नमनाचा विचारु । अधिकारें करावा ॥ ४॥

The right to a full prostration belongs to the various images of God and Guru. Elsewhere, the manner of salutation should be chosen according to one's own standing.

छपन्न कोटी वसुमती । मधें विष्णुमूर्ती असती । तयांस नमस्कार प्रीतीं । साष्टांग घालावे ॥ ५॥

पृथ्वीच्या कणाकणात विष्णूचे रूप वसलेले असते. त्या सर्वांना प्रेमाने साष्टांग नमस्कार घालावा.

छपन्न कोटी वसुमती । मधें विष्णुमूर्ती असती । तयांस नमस्कार प्रीतीं । साष्टांग घालावे ॥ ५॥

The form of Vishnu pervades every part of the earth. To all of it, one should offer a full prostration with love.

पशुपति श्रीपति आणी गभस्ती । यांच्या दर्शनें दोष जाती । तैसाचि नमावा मारुती । नित्य नेमे । म विशेष ॥ ६॥

शिव, विष्णू व सूर्य यांच्या दर्शनाने पापे नष्ट होतात. त्याचप्रमाणे मारुतीलाही नित्यनेमाने विशेष आदराने नमस्कार करावा.

पशुपति श्रीपति आणी गभस्ती । यांच्या दर्शनें दोष जाती । तैसाचि नमावा मारुती । नित्य नेमे । म विशेष ॥ ६॥

By the mere sight of Shiva, Vishnu, and the Sun, sins are destroyed. In the same way, one should bow to Maruti daily with special reverence.

भक्त ज्ञानी आणी वीतरागी । माहानुभाव तापसी योगी । सत्पात्रें देखोनि वेगीं । नमस्कार घालावे ॥ ७॥

भक्त, ज्ञानी, वैरागी, थोर पुरुष, तपस्वी व योगी - अशा योग्य व्यक्तींना पाहताच तत्परतेने नमस्कार करावा.

भक्त ज्ञानी आणी वीतरागी । माहानुभाव तापसी योगी । सत्पात्रें देखोनि वेगीं । नमस्कार घालावे ॥ ७॥

Devotees, the wise, the dispassionate, noble souls, ascetics, and yogis - upon seeing such worthy persons, one should promptly bow to them.

वेदज्ञ शास्त्रज्ञ आणी सर्वज्ञ । पंडित पुराणिक आणी विद्वज्जन । याज्ञिक वैदिक पवित्रजन । नमस्कारीत जावे ॥ ८॥

वेदज्ञ, शास्त्रज्ञ, सर्वज्ञ, पंडित, पुराणिक, विद्वान, याज्ञिक व वैदिक अशा पवित्र लोकांनाही नमस्कार करत राहावे.

वेदज्ञ शास्त्रज्ञ आणी सर्वज्ञ । पंडित पुराणिक आणी विद्वज्जन । याज्ञिक वैदिक पवित्रजन । नमस्कारीत जावे ॥ ८॥

One should keep bowing also to knowers of the Vedas, scholars of scripture, the all-learned, pundits, expositors of the puranas, the erudite, and those pure in Vedic ritual.

जेथें दिसती विशेष गुण । तें सद्गु रूचें अधिष्ठान । याकारणें तयासी नमन । अत्यादरें करावें ॥ ९॥

जिथे विशेष गुण दिसतात, तेच सद्गुरूंचे अधिष्ठान समजावे. म्हणून तेथे अत्यंत आदराने नमस्कार करावा.

जेथें दिसती विशेष गुण । तें सद्गु रूचें अधिष्ठान । याकारणें तयासी नमन । अत्यादरें करावें ॥ ९॥

Wherever special virtues are seen, that should be recognized as the abode of the Sadguru. Therefore one should bow there with the utmost reverence.

गणेश शारदा नाना शक्ती । हरिहरांच्या अवतारमूर्ती । नाना देव सांगों किती । पृथकाकारें ॥ १०॥

गणेश, शारदा, विविध शक्ती, हरिहरांचे अवतार - असे कितीतरी वेगवेगळ्या रूपांतील देव सांगता येतील.

गणेश शारदा नाना शक्ती । हरिहरांच्या अवतारमूर्ती । नाना देव सांगों किती । पृथकाकारें ॥ १०॥

Ganesh, Sharada, various goddesses, the incarnate forms of Hari and Hara - so many different forms of divinity could be named.

सर्व देवांस नमस्कारिलें । ते येका भगवंतास पावलें । येदर्थीं येक वचन बोलिलें- । आहे, तें ऐका ॥ ११॥

सर्व देवांना केलेला नमस्कार शेवटी त्या एकाच भगवंतापर्यंत पोहोचतो. याविषयी एक वचन सांगितले आहे, ते ऐका.

सर्व देवांस नमस्कारिलें । ते येका भगवंतास पावलें । येदर्थीं येक वचन बोलिलें- । आहे, तें ऐका ॥ ११॥

Salutations offered to all the gods ultimately reach that one single God. On this matter a saying has been given - listen to it.

याकारणें सर्व देवांसी । नमस्कारावें अत्यादरेंसीं । अधिष्ठान मानितां, देवांसी- । परम सौख्य वाटे ॥ १२॥

म्हणून सर्व देवांना अत्यंत आदराने नमस्कार करावा. त्यांना अधिष्ठान मानल्याने देवांनाही अपार समाधान वाटते.

याकारणें सर्व देवांसी । नमस्कारावें अत्यादरेंसीं । अधिष्ठान मानितां, देवांसी- । परम सौख्य वाटे ॥ १२॥

Therefore one should bow to all the gods with the utmost reverence. Regarding them as the abode of the one God gives the gods themselves supreme satisfaction.

देव देवाचीं अधिष्ठानें । सत्पात्रें सद्गुारूचीं स्थानें । या कारणें नमस्कार करणें । उभय मार्गीं ॥ १३॥

देव हे देवाचेच अधिष्ठान असतात, आणि सत्पुरुष हे सद्गुरूंचेच स्थान असतात. म्हणून दोन्ही मार्गांनी नमस्कार करावा.

देव देवाचीं अधिष्ठानें । सत्पात्रें सद्गुारूचीं स्थानें । या कारणें नमस्कार करणें । उभय मार्गीं ॥ १३॥

Gods are themselves abodes of the one God, and worthy persons are abodes of the Sadguru. Hence salutation should be offered along both paths.

नमस्कारें लीनता घडे । नमस्कारें विकल्प मोडे । नमस्कारें सख्य घडे । नाना सत्पात्रासीं ॥ १४॥

नमस्काराने नम्रता येते, नमस्काराने शंका मिटते, आणि नमस्काराने सत्पुरुषांशी स्नेह जुळतो.

नमस्कारें लीनता घडे । नमस्कारें विकल्प मोडे । नमस्कारें सख्य घडे । नाना सत्पात्रासीं ॥ १४॥

Through salutation humility arises, through salutation doubt dissolves, and through salutation closeness with worthy people is formed.

नमस्कारें दोष जाती । नमस्कारें अन्याय क्ष्मती । नमस्कारें मोडलीं जडतीं । समाधानें ॥ १५॥

नमस्काराने दोष नाहीसे होतात, नमस्काराने अपराध क्षमा होतो, आणि नमस्काराने मनातील कठोरता समाधानात विरघळते.

नमस्कारें दोष जाती । नमस्कारें अन्याय क्ष्मती । नमस्कारें मोडलीं जडतीं । समाधानें ॥ १५॥

Through salutation faults vanish, through salutation wrongdoing is forgiven, and through salutation inner rigidity dissolves into peace.

सिसापरता नाहीं दंड । ऐसें बोलती उदंड । याकारणें अखंड । देव भक्त वंदावे ॥ १६॥

मस्तक नम्र होण्याइतकी सोपी शिक्षा दुसरी नाही, असे पुष्कळजण म्हणतात. म्हणून देवांना व भक्तांना सतत नमस्कार करावा.

सिसापरता नाहीं दंड । ऐसें बोलती उदंड । याकारणें अखंड । देव भक्त वंदावे ॥ १६॥

There is no easier penance than a bowed head, as many say. Therefore one should ceaselessly bow to gods and devotees.

नमस्कारें कृपा उचंबळे । नमस्कारें प्रसन्नता प्रबळे । नमस्कारें गुरुदेव वोळे । साधकांवरीं ॥ १७॥

नमस्काराने कृपा उचंबळते, नमस्काराने प्रसन्नता वाढते, आणि नमस्काराने गुरु-देव साधकांवर वळतात.

नमस्कारें कृपा उचंबळे । नमस्कारें प्रसन्नता प्रबळे । नमस्कारें गुरुदेव वोळे । साधकांवरीं ॥ १७॥

Through salutation grace overflows, through salutation goodwill increases, and through salutation the Guru and God incline toward seekers with favor.

निशेष करितां नमस्कार । नासती दोषांचे गिरिवर । आणी मुख्य परमेश्वर । कृपा करी ॥ १८॥

पूर्ण मनाने नमस्कार केल्यास मोठमोठ्या पापांचे डोंगर नष्ट होतात, आणि साक्षात परमेश्वर कृपा करतो.

निशेष करितां नमस्कार । नासती दोषांचे गिरिवर । आणी मुख्य परमेश्वर । कृपा करी ॥ १८॥

Offering a wholehearted salutation destroys even mountains of sin, and the Supreme God Himself bestows grace.

नमस्कारें पतित पावन । नमस्कारें संतांसी शरण । नमस्कारें जन्ममरण । दुरी दुर्ह्हावे ॥ १९॥

नमस्काराने पतित पावन होतात, नमस्काराने संतांचा आश्रय मिळतो, आणि नमस्काराने जन्ममरण दूर राहते.

नमस्कारें पतित पावन । नमस्कारें संतांसी शरण । नमस्कारें जन्ममरण । दुरी दुर्ह्हावे ॥ १९॥

Through salutation the fallen are purified, through salutation refuge with the saints is gained, and through salutation birth and death are kept at bay.

परम अन्याय करुनि आला । आणी साष्टांग नमस्कार घातला । तरी तो अन्याये क्ष्मा केला । पाहिजे श्रेष्ठीं ॥ २०॥

मोठा अपराध करून आलेल्या माणसानेही साष्टांग नमस्कार घातला, तर श्रेष्ठांनी तो अपराध क्षमा करावा.

परम अन्याय करुनि आला । आणी साष्टांग नमस्कार घातला । तरी तो अन्याये क्ष्मा केला । पाहिजे श्रेष्ठीं ॥ २०॥

Even one who has committed a grave wrong, if he offers a full prostration, should have that wrong forgiven by the noble.

याकारणें नमस्कारापरतें । आणीक नाहीं अनुसरतें । नमस्कारें प्राणीयातें । सद्बु द्धि लागे ॥ २१॥

म्हणून नमस्कारापेक्षा दुसरे काही अवलंबण्यासारखे नाही. नमस्काराने माणसाला सद्बुद्धी प्राप्त होते.

याकारणें नमस्कारापरतें । आणीक नाहीं अनुसरतें । नमस्कारें प्राणीयातें । सद्बु द्धि लागे ॥ २१॥

Therefore there is nothing else to rely on beyond salutation. Through salutation a person gains right understanding.

नमस्कारास वेचावें नलगे । नमस्कारास कष्टावें नलगे । नमस्कारांस कांहींच नलगे । उपकर्ण सामग्री ॥ २२॥

नमस्कारासाठी काही खर्च करावा लागत नाही, कष्ट घ्यावे लागत नाहीत, आणि कोणतीही सामग्री लागत नाही.

नमस्कारास वेचावें नलगे । नमस्कारास कष्टावें नलगे । नमस्कारांस कांहींच नलगे । उपकर्ण सामग्री ॥ २२॥

Salutation requires no expense, no toil, and no materials whatsoever.

नमस्कारा ऐसें नाहीं सोपें । नमस्कार करावा अनन्यरूपें । नाना साधनीं साक्षपें । कासया सिणावें ॥ २३॥

नमस्कारासारखे सोपे साधन दुसरे नाही. तो अनन्यभावाने करावा. मग इतक्या साधनांसाठी कशाला श्रम घ्यावेत?

नमस्कारा ऐसें नाहीं सोपें । नमस्कार करावा अनन्यरूपें । नाना साधनीं साक्षपें । कासया सिणावें ॥ २३॥

There is no practice as easy as salutation. It should be done with undivided devotion. Then why exhaust oneself over so many other practices?

साधक भावें नमस्कार घाली । त्याची चिंता साधूस लागली । सुगम पंथे ने‍ऊन घाली । जेथील तेथें ॥ २४॥

जो साधक भक्तिभावाने नमस्कार घालतो, त्याची काळजी साधुजनच घेतात, आणि त्याला सोप्या मार्गाने त्याच्या इष्ट स्थळी पोहोचवतात.

साधक भावें नमस्कार घाली । त्याची चिंता साधूस लागली । सुगम पंथे ने‍ऊन घाली । जेथील तेथें ॥ २४॥

When a seeker offers salutation with devotion, the saints take up his care themselves, and lead him by an easy path to wherever he needs to reach.

याकारणें नमस्कार श्रेष्ठ । नमस्कारें वोळती वरिष्ठ । येथें सांगितली पष्ट । साहावी भक्ती ॥ २५॥

म्हणून नमस्कार हा सर्वश्रेष्ठ आहे. नमस्काराने श्रेष्ठ जन प्रसन्न होतात. अशा प्रकारे सहावी भक्ती स्पष्टपणे सांगितली आहे.

याकारणें नमस्कार श्रेष्ठ । नमस्कारें वोळती वरिष्ठ । येथें सांगितली पष्ट । साहावी भक्ती ॥ २५॥

Therefore salutation is supreme. Through salutation the great become gracious. Thus the sixth devotion has been clearly explained.