मागां निरोपिलें कीर्तन । जें सकळांस करी पावन । आतां ऐका विष्णोःस्मरण । तिसरी भक्ती ॥ १॥

मागे कीर्तन सांगितले, जे सर्वांना पावन करते. आता तिसरी भक्ती, विष्णुस्मरण ऐका.

मागां निरोपिलें कीर्तन । जें सकळांस करी पावन । आतां ऐका विष्णोःस्मरण । तिसरी भक्ती ॥ १॥

Kirtan, which purifies everyone, has already been explained. Now hear the third devotion - remembrance of Vishnu.

स्मरण देवाचें करावें । अखंड नाम जपत जावें । नामस्मरणें पावावें । समाधान ॥ २॥

देवाचे स्मरण करावे, त्याचे नाव अखंड जपत राहावे. नामस्मरणानेच समाधान प्राप्त होते.

स्मरण देवाचें करावें । अखंड नाम जपत जावें । नामस्मरणें पावावें । समाधान ॥ २॥

One should remember God and keep chanting His name unceasingly. Through nama-smaran alone true contentment is attained.

नित्य नेम प्रातःकाळीं । माध्यानकाळीं सायंकाळीं । नामस्मरण सर्वकाळीं । करीत जावें ॥ ३॥

पहाटे, दुपारी व संध्याकाळी नित्यनेमाने, आणि खरे तर सर्व वेळी नामस्मरण करत राहावे.

नित्य नेम प्रातःकाळीं । माध्यानकाळीं सायंकाळीं । नामस्मरण सर्वकाळीं । करीत जावें ॥ ३॥

As a daily practice at dawn, noon, and evening - and truly at all times - one should keep doing nama-smaran.

सुख दुःख उद्वेग चिंता । अथवा आनंदरूप असतां । नामस्मरणेंविण सर्वथा । राहोंच नये ॥ ४॥

सुख असो, दुःख असो, चिंता-उद्वेग असो वा आनंद असो - कोणत्याही अवस्थेत नामस्मरणावाचून राहू नये.

सुख दुःख उद्वेग चिंता । अथवा आनंदरूप असतां । नामस्मरणेंविण सर्वथा । राहोंच नये ॥ ४॥

Whether in joy, sorrow, worry, or bliss - in no state should one remain without remembering the Name.

हरुषकाळीं विषमकाळीं । पर्वकाळीं प्रस्तावकाळीं । विश्रांतिकाळीं निद्राकाळीं । नामस्मरण करावें ॥ ५॥

आनंदाच्या वेळी, कठीण वेळी, सणासुदीला, कशाची सुरुवात करताना, विश्रांतीच्या वेळी वा झोपेच्या वेळीही नामस्मरण करावे.

हरुषकाळीं विषमकाळीं । पर्वकाळीं प्रस्तावकाळीं । विश्रांतिकाळीं निद्राकाळीं । नामस्मरण करावें ॥ ५॥

In times of joy or difficulty, on festival occasions, when beginning something, at rest, or even at the time of sleep, one should do nama-smaran.

कोडें सांकडें संकट । नाना संसारखटपट । आवस्ता लागतां चटपट । नामस्मरण करावें ॥ ६॥

संकट, अडचण, संसारातील खटपट किंवा घाईगडबडीचा प्रसंग आला, तरीही नामस्मरण करावे.

कोडें सांकडें संकट । नाना संसारखटपट । आवस्ता लागतां चटपट । नामस्मरण करावें ॥ ६॥

In predicaments, difficulties, worldly troubles, or moments of haste and distress, one should still do nama-smaran.

चालतां बोलतां धंदा करितां । खातां जेवितां सुखी होतां । नाना उपभोग भोगितां । नाम विसरों नये ॥ ७॥

चालताना, बोलताना, काम करताना, खाताना-पिताना, सुखी असताना किंवा कोणताही उपभोग घेताना नाम विसरू नये.

चालतां बोलतां धंदा करितां । खातां जेवितां सुखी होतां । नाना उपभोग भोगितां । नाम विसरों नये ॥ ७॥

While walking, talking, working, eating, feeling happy, or enjoying any pleasure, one should never forget the Name.

संपत्ती अथवा विपत्ती । जैसी पडेल काळगती । नामस्मरणाची स्थिती । सांडूंच नये ॥ ८॥

संपत्ती असो वा विपत्ती, नशीब कसेही फिरो, नामस्मरणाची अवस्था कधीही सोडू नये.

संपत्ती अथवा विपत्ती । जैसी पडेल काळगती । नामस्मरणाची स्थिती । सांडूंच नये ॥ ८॥

Whether in prosperity or in adversity, however fortune may turn, one should never abandon the practice of nama-smaran.

वैभव सामर्थ्य आणी सत्ता । नाना पदार्थ चालतां । उत्कट भाग्यश्री भोगितां । नामस्मरण सांडूं नये ॥ ९॥

वैभव, सामर्थ्य, सत्ता वा उत्तम भाग्य उपभोगत असतानाही नामस्मरण सोडू नये.

वैभव सामर्थ्य आणी सत्ता । नाना पदार्थ चालतां । उत्कट भाग्यश्री भोगितां । नामस्मरण सांडूं नये ॥ ९॥

Even while enjoying wealth, power, authority, or great fortune, one should not give up nama-smaran.

आधीं आवदसा मग दसा । अथवा दसे‍उपरी आवदसा । प्रसंग असो भलतैसा । परंतु नाम सोडूं नये ॥ १०॥

आधी वाईट दिवस येऊन नंतर चांगले दिवस येवोत, किंवा याउलट - कोणताही प्रसंग असो, नाम सोडू नये.

आधीं आवदसा मग दसा । अथवा दसे‍उपरी आवदसा । प्रसंग असो भलतैसा । परंतु नाम सोडूं नये ॥ १०॥

Whether hardship comes first and good fortune follows, or the reverse - whatever the circumstance, one should never let go of the Name.

नामें संकटें नासतीं । नामें विघ्नें निवारती । नामस्मरणें पाविजेती । उत्तम पदें ॥ ११॥

नामाने संकटे नष्ट होतात, नामाने विघ्ने दूर होतात, आणि नामस्मरणाने उत्तम पदे प्राप्त होतात.

नामें संकटें नासतीं । नामें विघ्नें निवारती । नामस्मरणें पाविजेती । उत्तम पदें ॥ ११॥

Through the Name calamities are destroyed, through the Name obstacles are removed, and through nama-smaran the highest states are attained.

भूत पिशाच्च नाना छंद । ब्रह्मगिर्ह्हो ब्राह्मणसमंध । मंत्रचळ नाना खेद । नामनिष्ठें नासती ॥ १२॥

भूतबाधा, विविध वेडसर छंद, तसेच मंत्रांच्या दुष्परिणामांमुळे होणारे त्रास - हे सर्व नामाच्या निष्ठेने नष्ट होतात.

भूत पिशाच्च नाना छंद । ब्रह्मगिर्ह्हो ब्राह्मणसमंध । मंत्रचळ नाना खेद । नामनिष्ठें नासती ॥ १२॥

Possession by spirits, strange obsessions, and afflictions caused by faulty mantras - all these are destroyed through steadfast devotion to the Name.

नामें विषबाधा हरती । नामें चेडे चेटकें नासती । नामें होये उत्तम गती । अंतकाळीं ॥ १३॥

नामाने विषबाधा दूर होते, नामाने जादूटोणा नष्ट होतो, आणि नामाने अंतकाळी उत्तम गती मिळते.

नामें विषबाधा हरती । नामें चेडे चेटकें नासती । नामें होये उत्तम गती । अंतकाळीं ॥ १३॥

Through the Name poison's effect is removed, through the Name black magic is destroyed, and through the Name one attains the best state at the moment of death.

बाळपणीं तारुण्यकाळीं । कठिणकाळीं वृधाप्यकाळीं । सर्वकाळीं अंतकाळीं । नामस्मरण असावें ॥ १४॥

बालपणी, तारुण्यात, कठीण काळी, वृद्धापकाळी, आणि खरे तर सर्वकाळी व अंतकाळीही नामस्मरण असावे.

बाळपणीं तारुण्यकाळीं । कठिणकाळीं वृधाप्यकाळीं । सर्वकाळीं अंतकाळीं । नामस्मरण असावें ॥ १४॥

In childhood, in youth, in hard times, in old age, and truly at all times and at the final hour too, one should keep nama-smaran.

नामाचा महिमा जाणे शंकर । जना उपदेसी विश्वेश्वर । वाराणसी मुक्तिक्षेत्र । रामनामेंकरूनी ॥ १५॥

नामाचा महिमा शंकराला माहीत आहे, म्हणूनच तो लोकांना तो उपदेश करतो. रामनामामुळेच वाराणसी हे मुक्तिक्षेत्र बनले आहे.

नामाचा महिमा जाणे शंकर । जना उपदेसी विश्वेश्वर । वाराणसी मुक्तिक्षेत्र । रामनामेंकरूनी ॥ १५॥

Shiva himself knows the glory of the Name, and that is why he teaches it to people. It is through the name of Rama that Varanasi has become a place of liberation.

उफराट्या नामासाठीं । वाल्मिक तरला उठा‍उठी । भविष्य वदला शतकोटी । चरित्र रघुनाथाचें ॥ १६॥

उलट्या क्रमाने घेतलेल्या नामानेही वाल्मिकी तत्काळ तरून गेला, आणि पुढे त्याने रघुनाथाचे शतकोटी चरित्र आधीच रचून ठेवले.

उफराट्या नामासाठीं । वाल्मिक तरला उठा‍उठी । भविष्य वदला शतकोटी । चरित्र रघुनाथाचें ॥ १६॥

Even by chanting the Name in reverse, Valmiki was instantly liberated, and he went on to compose beforehand the great hundred-crore-verse story of Rama.

हरिनामें प्रल्हाद तरला । नाना आघातापासून सुटला । नारायेणनामें पावन जाला । अजामेळ ॥ १७॥

हरिनामामुळे प्रल्हाद अनेक संकटांतून सुटला, आणि नारायणनामामुळे अजामेळ पावन झाला.

हरिनामें प्रल्हाद तरला । नाना आघातापासून सुटला । नारायेणनामें पावन जाला । अजामेळ ॥ १७॥

Through Hari's name Prahlad was saved from many calamities, and through the name of Narayana, Ajamil was purified.

नामें पाषाण तरले । असंख्यात भक्त उद्धरले । माहापापी तेचि जाले । परम पवित्र ॥ १८॥

नामामुळे दगडही तरले, असंख्य भक्त उद्धरले गेले, आणि मोठमोठे पापीही परम पवित्र झाले.

नामें पाषाण तरले । असंख्यात भक्त उद्धरले । माहापापी तेचि जाले । परम पवित्र ॥ १८॥

Through the Name even stones were made to cross over; countless devotees were uplifted, and even great sinners became supremely pure.

परमेश्वराचीं अनंत नामें । स्मरतां तरिजे नित्यनेमें । नामस्मरण करितां, येमें- । बाधिजेना ॥ १९॥

परमेश्वराची अनंत नावे आहेत. त्यांचे नियमित स्मरण केल्याने माणूस तरून जातो, आणि नामस्मरण करणाऱ्याला यमाची बाधा होत नाही.

परमेश्वराचीं अनंत नामें । स्मरतां तरिजे नित्यनेमें । नामस्मरण करितां, येमें- । बाधिजेना ॥ १९॥

God has countless names. Remembering them regularly makes one cross over, and one who practices nama-smaran is not troubled by death.

सहस्रा नामामधें कोणी येक । म्हणतां होतसे सार्थक । नाम स्मरतां पुण्यश्लोक । हो‍ईजे स्वयें ॥ २०॥

हजार नावांपैकी एकाही नावाचा जप केला तरी हेतू साध्य होतो. नामस्मरण करणारा स्वतःच पुण्यश्लोक बनतो.

सहस्रा नामामधें कोणी येक । म्हणतां होतसे सार्थक । नाम स्मरतां पुण्यश्लोक । हो‍ईजे स्वयें ॥ २०॥

Chanting even one name out of a thousand accomplishes the purpose. By remembering the Name, one becomes celebrated in virtue oneself.

कांहींच न करूनि प्राणी । रामनाम जपे वाणी । तेणें संतुष्ट चक्रपाणी । भक्तांलागीं सांभाळी ॥ २१॥

जो काहीच न करता केवळ वाणीने रामनाम जपतो, त्यावर भगवंत संतुष्ट होऊन त्याच्या भक्तांचे रक्षण करतो.

कांहींच न करूनि प्राणी । रामनाम जपे वाणी । तेणें संतुष्ट चक्रपाणी । भक्तांलागीं सांभाळी ॥ २१॥

One who does nothing else but chant Rama's name with the tongue pleases God, who then watches over His devotees.

नाम स्मरे निरंतर । तें जाणावें पुण्यशरीर । माहादोषांचे गिरिवर । रामनामें नासती ॥ २२॥

जो सतत नाम स्मरतो, त्याचे शरीर पुण्यवान समजावे. रामनामाने मोठमोठ्या पापांचे डोंगरही नष्ट होतात.

नाम स्मरे निरंतर । तें जाणावें पुण्यशरीर । माहादोषांचे गिरिवर । रामनामें नासती ॥ २२॥

One who remembers the Name incessantly should be considered blessed in body. Through Rama's name even mountains of great sin are destroyed.

अगाध महिमा न वचे वदला । नामें बहुत जन उद्धरला । हळहळापासून सुटला । प्रत्यक्ष चंद्रमौळी ॥ २३॥

नामाचा महिमा इतका आहे की तो पूर्णपणे सांगताच येत नाही. नामामुळे अनेकजण उद्धरले गेले, आणि प्रत्यक्ष शंकरालाही त्याने संकटातून सोडवले.

अगाध महिमा न वचे वदला । नामें बहुत जन उद्धरला । हळहळापासून सुटला । प्रत्यक्ष चंद्रमौळी ॥ २३॥

The glory of the Name is so vast it cannot be fully told. Through it many were uplifted, and even Shiva himself was delivered from calamity through it.

चहुं वर्णां नामाधिकार । नामीं नाहीं लाहानथोर । जढ मूढ पैलपार । पावती नामें ॥ २४॥

चारही वर्णांना नाम घेण्याचा अधिकार आहे. नामाच्या बाबतीत लहान-मोठा असा भेद नाही. मूर्ख व जड बुद्धीचा माणूसही नामाने तरून जातो.

चहुं वर्णां नामाधिकार । नामीं नाहीं लाहानथोर । जढ मूढ पैलपार । पावती नामें ॥ २४॥

All four varnas have the right to take the Name. In the Name there is no distinction of small or great; even the dull-witted cross over through it.

म्हणौन नाम अखंड स्मरावें । रूप मनीं आठवावें । तिसरी भक्ती स्वभावें । निरोपिली ॥ २५॥

म्हणून नामाचे सतत स्मरण करावे आणि मनात देवाचे रूप आठवत राहावे. अशा प्रकारे तिसरी भक्ती सांगितली आहे.

म्हणौन नाम अखंड स्मरावें । रूप मनीं आठवावें । तिसरी भक्ती स्वभावें । निरोपिली ॥ २५॥

Therefore one should constantly remember the Name and keep recalling God's form in the mind. Thus the third devotion has been explained.