Abhang 116
देखोनि पुराणिकांची दाढी । रडे फुंदे नाक ओढी ॥१॥ ॥ध्रु.॥ प्रेम खरें दिसे जना । भिन्न अंतरीं भावना ॥ ॥ आवरितां नावरे । खुर आठवी नेवरे ॥२॥ बोलों नयें मुखावाटां । ह्मणे होतां त्यांचा तोटा ॥३॥ दोन्ही सिंगें चारी पाय । खुणा दावी ह्मणे होय ॥४॥ मना आणितां बोकड । मेला त्याची चरफड ॥५॥ होता भाव पोटीं । मुखा आलासे शेवटीं ॥६॥ तुका ह्मणे कुडे । कळीं येतें ते रोकडे ॥७॥
पुराणिक (कथा सांगणारा) दाढी कुरवाळताना पाहून, हा माणूस रडतो, हुंदके देतो, नाक ओढतो (शोक दाखवतो). लोकांना वाटते की हे प्रेम खरे आहे, पण त्याच्या मनातली खरी भावना वेगळीच असते, हा नुसता आव आणतो. ते आवरायचा प्रयत्न केला तरी आवरत नाही - [या ओळीचा एक भाग मूळ प्रतीत अस्पष्ट आहे]. हे उघड बोलून दाखवू नये, कारण तसे केले तर त्यांचे या अभिनयाचे, धंद्याचे नुकसान होते असे तो म्हणतो. दोन्ही शिंगे आणि चार पाय असल्याच्या खुणा दाखवत, 'हो, असेच झाले होते' असे सांगतो. बोकडाची (बळीच्या बकऱ्याची) आठवण काढली, की तो कसा तडफडत मेला हे अभिनय करून दाखवतो. मनात जी खरी भावना होती, ती शेवटी तोंडावाटे बाहेर पडतेच. तुकाराम महाराज म्हणतात, जे खोटे, कपटी असते, ते कधी ना कधी उघड होतेच, स्पष्टपणे समोर येतेच.