अवघे गोपाळ ह्मणती या रे करूं काळा । काय कोणाची सिदोरी ते पाहों द्या मला । नका कांहीं मागें पुढें रे ठेवूं खरें च बोला । वंची वंचला तो चि रे येथें भोवंडा त्याला ॥१॥ ॥ध्रु.॥ घेतल्या वांचून झाडा रे नेदी आपुलें कांहीं । एकां एक ग्वाही बहुत देती मोकळें नाहीं । ताक सांडी येर येर रे काला भात भाकरी दहीं । आलें घेतो मध्यें बैसला नाहीं आणवीत तें ही ॥ ॥ एका नाहीं धीर तांतडी दिल्या सोडोनि मोटा । एक सोडितील गाठी रे एक चालती वाटा । एक उभा भार वाहोनि पाहे उगा चि खोटा । एक ते करूनि आराले आतां ऐसें चि घाटा ॥२॥ एकीं स्थिराविल्या गाई रे एक वळत्या देती । एकांच्या फांकल्या वोढाळा फेरे भोंवतीं घेती । एकें चाराबोरा गुंतलीं नाहीं जीवन चित्तीं । एक एका चला ह्मणती एक हुंबरी घेती ॥३॥ एकीं एकें वाटा लाविलीं भोळीं नेणतीं मुलें । आपण घरींच गुंतले माळा नासिलीं फुलें । गांठीरचे तें सोडूं नावडे खाय आइतें दिलें । सांपडलें वेठी वोढी रे भार वाहातां मेळें ॥४॥ एक ते माया गुंतले घरीं बहुत काम । वार्ता ही नाही तयाची तया कांहीं च ठावें । जेसें होतें शिळे संचित तैसें लागळें खावें । हातोहातीं गेलें वेचुनि मग पडिलें ठावें ॥५॥ एकीं हातीं पायीं पटे रे अंगीं लाविल्या राखा । एक ते सोलिव बोडके केली सपाट शिखा । एक ते आळसी तळीं रे वरी वाढिल्या काखा । सिदोरी वांचून बुद्धि रे केला अवघ्यां वाखा ॥६॥ तुका ह्मणे आतां कान्होबा आह्यां वांटोनि द्यावें । आहे नाहीं आह्यांपासीं तें तुज अवघे चि ठावें । मोकलितां तुह्मी शरण आह्मी कवणासि जावें । कृपावंतें कृपा केली रे पोट भरे तों खावें ॥७॥

सगळे गोपाळ म्हणतात, चला रे, आपण काला करूया! कोणाकडे काय शिदोरी आहे ते मला आधी बघू द्या. काहीही लपवू नका, मागचे-पुढचे राखून ठेवू नका, खरे खरे सांगा; जो इथे लपवाछपवी करेल, तोच शेवटी स्वतः फसेल, त्याला इथे गरगर फिरवू. हिशोब पूर्ण घेतल्याशिवाय कोणी आपला वाटा सहज देत नाही; एकमेकांना नुसती खोटी-खोटी कबुली देतात, पण कोणीच मनापासून मोकळेपणाने देत नाही. कोणी ताक ओतते, कोणी काला-भात, भाकरी, दही देते; जे जे येईल ते सगळे मध्ये बसलेला कान्हा घेतो, अगदी न सांगताही दिलेले सुद्धा घेतो. कोणाला धीर नाही, घाईघाईने गाठोडे सोडतात; कोणी अजून गाठी सोडतच आहे, तर कोणी आधीच निघून चालू लागला; कोणी नुसताच ओझे घेऊन उभा राहून बघत बसतो, गोंधळल्यासारखा; कोणी आपले काम आटपून आता आरामात बसला आहे, म्हणतो आता असेच चालणार. कोणी आपल्या गाई स्थिर बांधून ठेवल्या आहेत, कोणी त्यांना वळवत आणत आहे; ज्यांच्या गाई भरकटल्या आहेत, ते त्यांच्या मागे गरागरा फिरत आहेत; कोणी चारा-पाण्यातच इतके गुंतले आहेत की त्यांचे लक्षच तिकडे नाही; कोणी एकमेकांना 'चला रे चला' म्हणत हाकारतात, तर कोणी गुरांसारखे हंबरतात. काही निरागस, भोळ्या मुलांना इतरांनी कामासाठी धाडून दिले; स्वतः मात्र घरीच रेंगाळत बसले, फुलांच्या माळाच विस्कटवत बसले; स्वतःचे गाठोडे सोडायला कंटाळा करतात, पण दुसऱ्याने दिलेले फुकटचे मात्र आवडीने खातात; असे हे फुकटे शेवटी सगळ्यांच्या ओझ्यातच अडकून पडतात, त्यांनाही भार वहावाच लागतो. काही जण घरगुती कामात, मायेच्या बंधनात इतके गुंतले आहेत, की त्यांना या खेळाची काहीच खबर नाही; त्यांच्याकडे जे शिळे-पाके उरलेले असेल, तेच त्यांना खावे लागते; इकडे हातोहात सगळे वाटले-संपले, आणि मग त्यांना याची जाणीव होते. काहींनी हातापायांवर पट्टे रंगवले आहेत, अंगाला राख फासली आहे; काहींनी डोकी पूर्ण भादरून फक्त एक चापटा शेंडी ठेवली आहे; काही आळशी खाली रेलून, हात वर करून तसेच पडून राहतात; अशा प्रकारे शिदोरीच्या निमित्ताने प्रत्येकाचा स्वभाव, प्रत्येकाची बुद्धी उघड होऊन जाते. तुकाराम महाराज म्हणतात, आता हे कान्होबा, हा काला आम्हा सर्वांना वाटून दे; आमच्याजवळ काय आहे, काय नाही, हे सगळे तुलाच ठाऊक आहे. तू जर आम्हा शरणागतांना सोडून दिलेस, तर आम्ही कोणाकडे जायचे? तूच कृपावंता, कृपा कर, म्हणजे आमचे पोट भरेपर्यंत आम्हाला खाता येईल.