Abhang 296
साधूनी बचनाग खाती तोळा तोळा । आणिकातें डोळां न पाहवे ॥१॥ साधूनी भुजंग धरितील हातीं । आणिकें कापती देखोनियां ॥२॥ असाध्य तें साध्य करितां सायास । कारण अभ्यास तुका ह्मणे ॥३॥ [स्वतंत्र अभंग २९९] आमचे गोसावी अयाचितवृत्ति । करवी शिष्याहातीं उपदेश ॥१॥ दगडाची नाव आधीं च ते जड । ते काय दगड तारूं जाणे ॥२॥ तुका ह्मणे वेष विटंबिला त्यांनीं । सोंगसंपादणी करिती परी ॥३॥
सराव करून काही लोक एका वेळी तोळाभर विषही खाऊ शकतात, जे बघायलाही इतरांना धाडस होत नाही. सरावानेच ते विषारी सापही हातात धरतात, जे बघूनही इतरांचा थरकाप उडतो. सतत प्रयत्नांनी अशक्य वाटणारी गोष्टही शक्य होते; तुकाराम महाराज म्हणतात, यामागचे खरे कारण म्हणजे नियमित सराव, अभ्यासच आहे. (येथून पुढे मूळ ग्रंथात वेगळा, स्वतंत्र अभंग सुरू होतो:) आमचे तथाकथित गोसावी स्वतः विनासायास मिळणाऱ्या भिक्षेवर जगतात, आणि शिष्याच्या हातून दुसऱ्यांना उपदेश करवून घेतात. दगडाची होडी मुळातच जड असते; असा दगड स्वतःच बुडणारा, दुसऱ्याला काय तारणार? तुकाराम महाराज म्हणतात, अशा लोकांनी साधुवेषाचीच विटंबना केली आहे; ते फक्त वरवर सोंग वठवत असतात, त्यात खरेपणा काहीच नसतो.