Abhang 297
मृगजळा काय करावा उतार । पावावया पार पैल थडी ॥१॥ ॥ध्रु.॥ खापराचे होन खेळती लेंकुरें । कोण त्या वेव्हारें लाभ हाणि ॥२॥ मंगळदायक करितीं कुमारी । काय त्यांची खरी सोयरीक ॥३॥ स्वप्नींचें जें सुखदुःख जालें काहीं । जागृतीं तो नाहीं साच भाव ॥४॥ सारीं जालीं मेलीं लटिकें वचन । बद्ध मुक्त शीण तुका ह्मणे ॥५॥
मृगजळाचे पाणी ओलांडून पलीकडच्या तीरावर पोहोचण्याचा प्रयत्न तरी कशाला करायचा — ते मुळात खरे पाणीच नसते. लहान मुले खापराच्या फुटक्या तुकड्यांनाच नाणी समजून खेळतात; त्या खेळण्यातून खरा काय फायदा मिळणार? मुली खेळता खेळता बाहुला-बाहुलीचे लग्न लावतात; ते काही त्यांचे खरेखुरे सोयरिक-नाते नसते. स्वप्नात जे काही सुख-दुःख भासते, ते जागे झाल्यावर खरे ठरत नाही. अशाच प्रकारे हे सगळे जग, हे सगळे बोलणे शेवटी खोटेच, निरर्थकच ठरते; तुकाराम महाराज म्हणतात, बद्ध आहोत किंवा मुक्त आहोत असे मानणेसुद्धा शेवटी एक व्यर्थ शीणच आहे.