Abhang 342
ऐसे ऐसियानें भेटती ते साधु । ज्याच्या दरशनें तुटे भवबंदु । जे कां सच्चिदानंदीं नित्यानंदु । जे कां मोक्षसिद्धी तीर्थ वंदूं रे ॥१॥ ॥ ध्रु. ॥ भाव सर्वकारण मूळ वंदु । सदा समबुद्धि नास्तिक्यभेदु । भूतकृपा मोडीं द्वेषकंदु । शत्रु मित्र पुत्र सम करीं बंधु रे ॥१॥ मन बुद्धि काया वाचा शुद्ध करीं । रूप सर्वत्र देखोनि नमस्कारीं । लघुत्व सर्वभावें अंगीकारीं । सांडीमांडी मीतूंपण ऐसी थोरी रे ॥२॥ अर्थकामचाड नाहीं चित्ता । मानामान मोह माया मिथ्या । वर्ते समाधानीं जाणोनि नेणता । साधु भेट देती तया अवचिता रे ॥३॥ मनीं दृढ धरीं विश्वास । नाहीं सांडीमांडीचा सायास । साधुदर्शन नित्यकाळ त्यास । तुका ह्मणे जो विटला जाणीवेसि रे ॥४॥
असे साधू क्वचितच भेटतात, ज्यांच्या नुसत्या दर्शनानेच संसाराचं बंधन तुटतं; जे सच्चिदानंदात सदैव तल्लीन असतात, आणि जे मोक्षाच्या सिद्धीचं जणू तीर्थस्थानच असतात, त्यांना आपण वंदन करूया. सगळ्याचं मूळ कारण असलेल्या श्रद्धेलाच वंदन करा; मन नेहमी समबुद्धीचं ठेवा, कुठलाही भेदभाव-अश्रद्धा मनात ठेवू नका; सर्व प्राण्यांवर दया करून द्वेषाचं मूळच उपटून टाका; शत्रू, मित्र आणि मुलगा — सर्वांना सारखंच, बंधूसारखं माना. मन, बुद्धी, शरीर आणि वाणी शुद्ध ठेवा; सर्वत्र देवाचंच रूप पाहून नमस्कार करा; संपूर्ण मनाने नम्रता अंगीकारा; 'मी' आणि 'तू' हा भेदभाव सोडून द्या — हीच खरी थोरवी आहे. मनात धन आणि विषयसुखाची हाव नसावी; मान-अपमान, मोह, माया या सगळ्या गोष्टी खोट्या समजाव्यात; जो जाणूनही अजाणासारखा, समाधानाने वागतो, त्याला साधू आपणहून, अनपेक्षितपणे भेटतात. मनात दृढ विश्वास ठेवा, त्यागाचा फार आटापिटा करायची गरज नाही; अशा माणसाला साधूंचं दर्शन सतत घडत राहतं — तुकाराम म्हणतात, जो उगाच हुशारीच्या मोहाला विटलेला आहे, त्यालाच हे शक्य होतं.