Abhang 36
सुखें वोळंव दावी गोहा । माझे दुःख नेणा पाहा ॥ १ ॥ ध्रु. ॥ आवडीचा मारिला वेडा । होय होय कैसा ह्मणे भिडा ॥ ध्रु. ॥ निपट मजन चले अन्न । पायली गहूं सांजा तीन ॥ २ ॥ गेले वारीं तुह्मीं आणिली साकर सातदी गेली साडेदहा शेर ॥ ३ ॥ अखंड मज पोटाची व्यथा । दुधभात साकर तूप पथ्य ॥ ४ ॥ दो पाहरा मज लहरी येती । शुद्ध नाहीं पडे सुपती ॥ ५ ॥ नीज नये घाली फुलें । जवळीं न साहती मुलें ॥ ६ ॥ अंगीं चंदन लावितें भाळीं । सदा शूळ माझे कपाळीं ॥ ७ ॥ हाड गळोनि आलें मास । माझें दुःख तुह्मां नेणवे कैसें ॥ ८ ॥ तुका ह्मणे जिता गाढव केला । मेलियावरि नरका नेला ॥ ९ ॥
सुख आहे असं दाखवायचं, पण माझं खरं दुःख कुणालाच कळत नाही, बघा तरी. आपल्या नादानं हा वेडा झालाय, लाजेपोटी सगळ्यांना 'हो हो' म्हणत सुटतो. मला अन्नच धड जात नाही - एक पायली गहू, तीन वेळचा शिरा वाया गेला. मागच्या खेपेला तुम्ही साखर आणली, तीही बघता बघता संपून गेली. मला सतत पोटाचा त्रास आहे - दूधभात, साखर, तूप हेच माझं पथ्य आहे. दिवसातून दोनदा मला भोवळ येते, शुद्ध हरपून पडते. झोप तर येतच नाही, अंथरुणावर फुलं पसरली तरी; मुलंही जवळ येऊ शकत नाहीत. अंगाला चंदन लावते, तरी डोक्यात कायम ठणका असतो. हाडांवरचं मांस वितळून गेलंय - माझं हे दुःख तुम्हाला कसं कळत नाही? तुकाराम म्हणतात, जिवंतपणीच गाढव करून टाकलं, आणि मेल्यावरही नरकातच नेलं!