Abhang 375
आजि का वो तूं दिससी दुश्चित्ती । ह्मणे एका मन लगे तुझ्या चित्तीं । दिलें ठेवूं तें विसरसी हातीं । नेणों काय बैसला हरि चित्तीं वो ॥१॥ ॥ ध्रु. ॥ सर सर परती जालीस आतां भांड । कैसें दाखविसी जगासी या तोंड । व्याली मात्र ते लाजविली रांड । नाहीं थार दो ठायीं जाला खंड वो ॥२॥ होतें तैसें तें उमटलें वरी । बाह्य संपादणी अंतरींची चोरी । नाहीं मर्यादा निःसंग बावरी । मन हें गोविंदीं देह काम करी वो ॥३॥ नाहीं करीत उत्तर कोणासवें । पराधीन भोजन दिलें खावें । नाहीं अचळ सावरावा ठावें । देखों उदासीन तुज गे देहभावें वो ॥४॥ कोठें नेणों हा फावला एकांत । सदा किलकिल भोंवतीं बहुत । दोघे एकवाटा बोलावया मात । नाहीं लाज धरिली दिला हात वो ॥५॥ करी कवतुक खेळ खेळे कान्हा । दावी लाघव भांडवी सासुसुना । परी भक्ति हे शुद्ध तुह्मी जाणा । तुका ह्मणे ऐसें कळों यावें जना वो ॥६॥
आज तू अशी विचलित का दिसतेस? एकीने म्हटले - तुझे मन तुझ्याच ताब्यात राहिलेले दिसत नाही. हातात दिलेली वस्तूही तू विसरतेस, कोण जाणे हरीने तुझ्या मनात कसा ठाण मांडला आहे! अगं वेडाबाई, जरा बाजूला हो आता - असे तोंड घेऊन जगाला कसे दाखवशील? आधीच बाळंत झालेली बाई अशी लाजिरवाणी झाली, आता कुठेच थारा उरला नाही, इथेतिथे मन ठिकाणावर नाही. जे आतमध्ये होते तेच वर उमटले - बाहेरून कितीही झाकले तरी आतली चोरी लपत नाही. आता मर्यादा उरली नाही, ही निःसंग होऊन बावरल्यासारखी फिरते आहे - हिचे मन गोविंदाकडे ओढले गेले आहे, आणि देह नुसतीच कामे उरकतो आहे. कोणाशी बोलायचेही उत्तर ती देत नाही, दिलेले अन्न पराधीनपणे खाते. स्वतःला सावरून स्थिर कसे राहायचे तेही तिला कळत नाही, आणि तुला ती देहभानच विसरलेली, उदास दिसते आहे. कुठे कोण जाणे हिला एकांत मिळाला, नेहमी इथे भोवती इतकी वर्दळ, कुजबुज असते तरी! दोघांनी मिळून एकांतात गूजगोष्टी केल्या, आणि लाज न बाळगता हातात हात दिला. कान्हा गंमतीने खेळ खेळतो, आपली चतुराई दाखवत सासू-सुनांमध्ये चेष्टेने भांडण लावून देतो. पण खरे तर हे प्रेम अगदी शुद्ध भक्तीचेच आहे, हे लक्षात घ्या. तुकाराम म्हणतात, हे लोकांना असेच समजून यावे.