Abhang 421
देश वेष नव्हे माझा । सहज फिरत आलों । करूं सत्ता कवणावरी । कोठें स्थिर राहिलों । पाय डोळे ह्मणतां माझे । तींहीं कैसा मोकलिलों । परदेशीं नाहीं कोणी । अंध पांगुळ जालों ॥१॥ ॥ध्रु.॥ आतां माझी करीं चिंता । दान देई भगवंता । पाठीं पोटीं नाहीं कोणी । निरवीं सजन संता ॥१॥ चालतां वाट पुढें । भय वाटतें चित्तीं । बहुत जन गेलीं । नाहीं आलीं मागुतीं । न देखें काय जालें । कान तरी ऐकती । बैसलों संधिभागीं । तुज धरूनि चित्तीं ॥२॥ भाकितों करुणा गा । जैसा सांडिला ठाव । न भरे पोट कधीं । नाहीं निश्चळ पाव । हिंडतां भागलों गा । लक्ष चौर्याशीं गांव । धरूनि राहिलों गा । हा चि वसता ठाव ॥३॥ भरवसा काय आतां । कोण आणि अवचिता । तैसी च जाली कीर्ति । तया मज बहुतां । ह्मणउनि मारीं हाका । सोयी पावें पुण्यवंता । लागली भूक थोरी । तूं चि कृपाळु दाता ॥४॥ संचित सांडवलें । कांहीं होतें जवळीं । वित्त गोत पुत माया । तुटली हे लागावळी । निष्काम जालों देवा । होतें माझें कपाळीं । तुका ह्मणे तूं चि आतां । माझा सर्वस्वें वळी ॥५॥
हा माझा मूळ देश किंवा वेष नाही, मी सहज भटकत इथवर आलो. आता कुणावर सत्ता चालवू, कुठे स्थिर राहू? माझे म्हणवणारे पाय-डोळेच मला सोडून गेले, कसे कोण जाणे. परदेशात माझं कुणी नाही, मी आंधळा-पांगळा झालो आहे. आता तूच माझी काळजी कर, भगवंता, मला दान दे. मागे-पुढे माझं कुणी नाही, संतांनो-सज्जनांनो, माझी काळजी तुम्हीच घ्या. पुढे वाट चालताना मनात भीती वाटते; खूप माणसं गेली, ती परत आलीच नाहीत. काय झालं ते दिसत नाही, पण कान मात्र ऐकतात. मी वाटेच्या बेचक्यात बसलो आहे, मनात फक्त तुलाच धरून. मी करुणा भाकतो आहे, जणू सगळीकडून सोडून दिलेला. पोट कधीच भरत नाही, पाय कधी स्थिर राहत नाहीत. फिरून फिरून चौऱ्यांशी लाख योनींसारखा दमलो आहे, आता इथेच राहायचं ठरवलं आहे. आता कुणाचा भरवसा धरू, अचानक कोण मदतीला येणार? माझी हीच अवस्था खूप जणांची झाली आहे. म्हणून हाका मारतो आहे, पुण्यवंता, तुझ्यापर्यंत पोचावं म्हणून. मोठी भूक लागली आहे, तूच खरा कृपाळू दाता आहेस. जे काही जवळ होतं ते संचित संपलं — धन, नातेवाईक, मुलं, माया, हे सगळे बंध तुटले. देवा, माझ्या कपाळीच निष्कामता लिहिलेली होती. तुकाराम म्हणतात, आता तूच माझा सर्वस्वी सांभाळ करणारा आहेस.