Abhang 65
माया तें चि ब्रह्म ब्रह्म तेंचि माया । अंग आणि छाया तया परी ॥१॥ ॥ध्रु.॥ तोडितां न तुटे सारितां निराळी । लोटांगणा तळीं हरपते ॥२॥ दुजें नाहीं तेथें बळ कोणासाठीं । आणिक ते आटी विचाराची ॥३॥ तुका ह्मणे उंच वाढे उंचणें । ठेंगणीं लवणें जैसीं तैसीं ॥४॥
माया आणि ब्रह्म ही वेगळी नाहीत, माया म्हणजेच ब्रह्म आणि ब्रह्म म्हणजेच माया - जशी शरीर आणि त्याची सावली एकमेकांपासून वेगळी करता येत नाही, तशीच यांची नाती आहे. ही माया कापून तुटतही नाही आणि वेगळी काढूनही निघत नाही, पण देवापुढे नतमस्तक झाले - शरण गेले - की मात्र ती आपोआप विरून जाते. तिथे दुसरे असे कोणी नाहीच, मग कुणाच्या बळाचा प्रश्नच उरत नाही; याविषयी आणखी वेगळे तर्क-वितर्क करत बसण्याची गरज नाही. तुकाराम महाराज म्हणतात, जसे उंच असते ते आपल्या नैसर्गिक प्रवृत्तीने अधिकच उंच वाढते आणि ठेंगणे असते ते अधिकच खाली झुकते, तसाच हा माया आणि ब्रह्माचा खेळ आहे - ज्याच्या त्याच्या स्वभावाप्रमाणे तो प्रकट होतो.