Abhang 1003
पुण्य परउपकार पाप ते परपीडा । आणीक नाहीं जोडा दुजा यासी ॥१॥ ॥ध्रु.॥ सत्य तो चि धर्म असत्य तें कर्म । आणीक हें वर्म नाहीं दुजें ॥ गति ते चि मुखीं नामाचे स्मरण । अधोगति जाण विन्मुखता ॥२॥ संतांचा संग तो चि स्वर्गवास । नर्क तो उदास अनर्गळा ॥३॥ तुका ह्मणे उघडें आहे हित घात । जयाचें उचित करा तैसें ॥४॥
दुसऱ्यांना मदत करणे हेच खरे पुण्य आहे, आणि दुसऱ्यांना दुःख देणे हेच खरे पाप आहे - यापेक्षा वेगळी व्याख्या नाही. सत्याने बोलणे-वागणे हाच खरा धर्म आहे, आणि खोटेपणा हेच खरे पाप-कर्म आहे - यापलीकडे दुसरे काही रहस्य नाही. मुखाने सतत देवाच्या नामाचे स्मरण करणे हीच खरी उन्नतीची वाट आहे, आणि देवाकडे पाठ फिरवणे हीच खरी अधोगती (पतन) समज. संतांची संगत हाच खरा स्वर्गवास आहे, आणि त्यांच्याशिवाय भरकटलेले, निरर्थक जगणे हाच खरा नरक आहे. तुकाराम महाराज म्हणतात - काय हिताचे आणि काय घातक आहे हे स्पष्ट उघड आहे, ज्याला जे योग्य वाटेल ते त्याने करावे.