Abhang 1044
प्रजी तो पाईक ओळीचा नाईक । पोटासाटीं एकें जैशीं तैशीं ॥१॥ ॥ध्रु.॥ आगळें पाऊल आणिकांसी तरी । पळती माघारीं तोडिजेती ॥ पाठीवरी घाय ह्मणती फटभर । धडा अंगें शूर मान पावे ॥२॥ घेईल दरवडा देहा तो पाईक । मारी सकळीक सर्व हरी ॥३॥ तुका ह्मणे नव्हे बोलाचे कारण । कमाईचा पण सिद्धी पावे ॥४॥
खरा नेता (प्रजेचा, रांगेचा नायक) म्हणजे पाईक असतो, पण जे फक्त पोटासाठी सेवा करतात ते सगळे सारखेच क्षुद्र-स्वार्थी असतात. त्यांच्यापैकी कोणी एखादे पाऊल पुढे टाकले, तर बाकीचे मागे पळतात आणि कापले जातात. पाठीवर घाव बसणे म्हणजे भ्याडपणाची खूण मानतात, तर छातीवर घाव घेऊन उभा राहणारा खरा शूर मान मिळवतो. जो स्वतःचा देह पणाला लावून धोका पत्करतो तोच खरा सेवक - तो सगळ्यांवर मात करतो, सर्वांना हरवतो. तुकाराम महाराज म्हणतात - हे नुसत्या बोलण्याचे काम नाही - त्याची खरी कमाई (निष्ठा) प्रत्यक्ष कृतीतूनच सिद्ध होते.