गति अधोगति मनाची युक्ति । मन लावीं एकांतीं साधुसंगें ॥१॥ ॥ ध्रु. ॥ जतन करा जतन करा । धांवतें सैरा ओढाळ तें ॥२॥ मान अपमान मनाचें लक्षण । लाविलिया ध्यान तें चि करी ॥३॥ तुका ह्मणे मन उतरी भवसिंधु । मन करी बंधु चौर्‍याशीचा ॥४॥

माणसाची उन्नती होणार की अधोगती होणार, हे सगळे मनाच्याच युक्तीवर अवलंबून असते; म्हणून एकांतात, साधुसंगतीत मन लावून द्यावे. जपून ठेवा, जपून ठेवा, हे मन फार ओढाळ आहे, ते सैरावैरा धावत सुटते. मान आणि अपमान मानणे हा मनाचाच स्वभाव आहे; त्यालाच जर ध्यानात लावले, तर तेच ध्यानही साधते. तुका म्हणतो, हेच मन माणसाला संसारसागरातून पार उतरवू शकते, आणि हेच मन चौऱ्यांशी लाख योनींच्या फेऱ्यांचे बंधनही घडवते.