Abhang 1297
ऐका वचन हें संत । मी तों आगळा पतित | काय काजे प्रीत । करीतसां आदरें ॥१॥॥ ध्रु. ॥ माझे चित्त मज ग्वाही । सत्य तरलों मी नाहीं । एकांचिये वांहीं । एक देखीं मानिती ॥२॥ बहु पीडिलों संसारे । मोडीं पुसें पिटीं ढोरे । न पडतां पुरें । या विचारें राहिलों ॥३॥ सहज सरलें होतें कांहीं । द्रव्य थोडे बहु तें ही । त्याग केला नाहीं । दिलें द्विजां याचकां ॥४॥ प्रियापुत्रबंधु । यांचा तोडिला संबंधु । सहज जालों मंदु । भाग्यहीन करंटा ॥५॥ तोंड न दाखवे जना । शिरें सांदी भरें राणां | एकांत तो जाणां । तयासाटीं लागला ॥६॥ पोटें पिटिलों काहारें । दया नाहीं या विचारें । बोलावितां बरें । सहज ह्मणे यासाटीं ॥७॥ सहज वडिलां होती सेवा । ह्मणोनि पूजितों या देवा । तुका ह्मणे भावा । साटीं झणी घ्या कोणी ॥८॥
हे ऐका, संतहो - मी तर अत्यंत पतित, अधम माणूस आहे; मग माझ्यावर एवढे प्रेम-आदर कशासाठी करता? माझे मन मलाच साक्ष देते - मी खरोखर तरलेलो नाही; प्रत्येकजण आपापल्या हिशोबाने एकेकाला चांगले मानत असतो. संसाराने मला खूप पीडले; व्यापारात तोटा सहन केला, गुरेढोरे सांभाळली, तरी पुरेसे भरून निघाले नाही, याच विचाराने मी थांबलो. सहज जे काही शिल्लक राहिले होते, थोडेफार धन होते, तेही मी साठवून ठेवले नाही - ब्राह्मणांना व याचकांना देऊन टाकले. प्रिय पत्नी-पुत्र-बांधव यांच्याशीचे नातेच मी तोडून टाकले; स्वाभाविकपणे मंद, दुर्दैवी आणि करंटा झालो. लोकांना तोंड दाखवायची सोय उरली नाही, रानावनात एकांतात जाऊन बसलो; तेच माझ्यासाठी खरे आसरा ठरले. पोटासाठी खूप कष्ट सोसले, त्याबद्दल कुणाला दयाच वाटली नाही; हाक मारली तरी बरे वाटेल असे सहजच वाटते. मोठ्यांची सेवा करणे हा जणू स्वाभाविक नियमच आहे, म्हणून मी या देवाची पूजा करतो. तुकाराम म्हणतात, माझ्या भक्तिभावामुळे कुणीही याला कणभरही कमी लेखू नये.