Abhang 1388
नाम ह्मणतां मोक्ष नाहीं । ऐसा उपदेश करिती कांहीं । बहिर व्हावें त्याचे ठायीं । दुष्ट वचन वाक्य तें ॥१॥ जयाचे राहिलें मानसीं । तें चि पावले तयासी । चाचपडतां मेलीं पिसीं । भलतेसीं वाचाळें ॥ध्रु.॥ नवविधीचा निषेध । जेणें मुखें करिती वाद । जन्मा आले निंद्य । शूकरयाती संसारा ॥२॥ काय सांगों वेळोवेळां । आठव नाहीं चांडाळा । नामासाठीं बाळा । क्षीरसागरीं कोंडिलें ॥३॥ आपुलिया नामासाठीं । लागे शंखासुरापाठीं । फोडोनियां पोटीं । वेद चारी काढिले ॥४॥ जगीं प्रसिद्ध हे बोली । नामें गणिका तारिली । आणिकें ही उद्धरिलीं । पातकी महादोषी ॥५॥ जे हे पवाडे गर्जती । नाम प्रल्हादाच्या चित्तीं । जळतां बुडतां घातीं । राखे हातीं विषाचे ॥६॥ काय सांगों ऐशा किती । तुका ह्मणे नामख्याती । नरकाप्रती जाती । निषेधिती तीं एकें ॥७॥
'नुसते नाम घेतल्याने मोक्ष मिळत नाही' असा उपदेश काहीजण करतात; अशा दुष्ट बोलण्यापाशी तर बहिरेच व्हावे - ते ऐकूच नये. ज्याच्या मनात जे पक्के बसलेले असते, त्यालाच तसे फळ मिळते; नामावर अश्रद्ध असलेले चाचपडत भलतेच बरळत शेवटी नष्ट होतात. जे आपल्या तोंडाने नामभक्तीच्या नऊ प्रकारांचा निषेध करून वाद घालतात, ते निंद्य जिणे जगतात - जणू डुकराच्या जातीतच जन्माला आल्यासारखे. किती वेळा सांगू? अशा चांडाळांना भानच नसते. नामासाठीच तर एका बाळाला क्षीरसागरात सुरक्षित राखले गेले होते. स्वतःच्या नामाचे रक्षण करण्यासाठी देवाने शंखासुराचा पाठलाग केला आणि त्याचे पोट फाडून त्यातून चारही वेद परत मिळवले. जगात ही गोष्ट सर्वत्र प्रसिद्ध आहे की नामामुळेच एका गणिकेचा उद्धार झाला; याशिवाय अनेक मोठमोठ्या पातक्यांचाही नामानेच उद्धार झाला. हे सगळे पवाडे गर्जून सांगितले जातात - प्रल्हादाच्या मनात वसलेल्या नामानेच त्याला आग, पाणी आणि विषापासून प्रत्यक्ष हाताने वाचवले. किती उदाहरणे सांगू? तुकाराम म्हणतात, नामाची कीर्ती अशी आहे की जे लोक या नामाचा निषेध करतात, तेच उलट नरकात जातात.