Abhang 1441
काय एकां जालें तें कां नाहीं ठावें । काय हें सांगावें काय म्हणोनि ॥१॥ ॥ध्रु.॥ देखतील डोळां ऐकतील कानीं । बोलिलें पुराणीं तें ही ठावें ॥ध्रु.॥ काय हें शरीर साच कीं जाणार । सकळ विचार जाणती हा ॥२॥ कां हें कळों नये आपुलें आपणा । बाळत्व तारुण्य वृद्धदशा ॥३॥ कां हें आवडलें प्रियापुत्रधन । काय कामा कोण कोणा आलें ॥४॥ कां हें जन्म वांयां घातलें उत्तम । कां हे रामराम न ह्मणती ॥५॥ काय भुली यांसी पडली जाणतां । देखती मरतां आणिकांसी ॥६॥ काय करिती हे बांधलिया काळें । तुका ह्मणे बळे वज्रपाशीं ॥७॥
काही लोकांचे काय झाले आहे, हे दुसऱ्यांना कळतही नाही - हे काय आणि कसे सांगावे तेच कळत नाही. हे डोळ्यांनी पाहतील, कानांनी ऐकतील, पुराणांत सांगितलेलेही त्यांना ठाऊक आहे. हा देह खरोखर टिकणारा आहे की नाशवंत, हे सगळे त्यांना पक्के माहीत आहे. मग बालपण, तारुण्य, म्हातारपण - हे स्वतःबद्दलचे सत्य त्यांना का कळू नये? प्रिय पत्नी, मुले, धन यांची गोडी यांना का लागावी - शेवटी कोण कोणाच्या काय कामी आले? हा उत्तम मनुष्यजन्म असा वाया का घालवावा, राम-राम तरी का म्हणू नये? सगळे माहीत असूनही यांना असा कुठला भ्रम पडला आहे - इतरांना मरताना पाहूनही हे शहाणे होत नाहीत. काळाने बांधलेले हे शेवटी काय करणार? तुकाराम म्हणतात, शेवटी बळजबरीनेच त्यांना यमाच्या पाशात अडकावे लागेल.