Abhang 1444
मानी भक्तांचे उपकार । करूनियां ह्मणवी निरंतर । केला निर्गुणीं आकार । कीर्ति मुखें वर्णितां ॥१॥ ॥ध्रु.॥ ह्मणोनि जया जे वासना । ते पुरवितो पंढरिराणा । जाला भक्तांचा आंदणा । ते उपकार फेडावया ॥ध्रु.॥ अंबऋषीकारणें । जन्म घेतले नारायणें । एवढें भक्तीचें लाहणें । दास्य करी हा दासांचें ॥२॥ ह्मणोनि करितां शंका न धरी । रक्षपाळ बळिच्या द्वारीं । भक्तीचा आभारी । रीग न पुरे जावया ॥३॥ अर्जुनाचे रथवारु । ते वागवी सर्वेश्वरु । एवढे भक्तीचे उपकारु । मागे मागे हिंडतसे ॥४॥ पुंडलिकाचे द्वारीं । सम पाउलीं विटेवरी । न वजे, कटीं कर धरूनि । तेथें राहिला ॥५॥ भावभक्तीचा अंकित । नाम साजे दिनानाथ । ह्मणोनि राहिला निवांत । तुका चरण धरोनि ॥६॥
देव आपल्या भक्तांचे उपकार मानतो, आणि म्हणूनच स्वतःला सतत 'भक्तांचा' म्हणवून घेतो; भक्त जेव्हा त्याची कीर्ती वर्णन करतात, तेव्हा तो निर्गुणातही साकार होतो. म्हणून भक्ताची जी जी इच्छा असेल, ती पंढरीराणा पुरी करतो; तो भक्तांचे उपकार फेडण्यासाठी जणू त्यांचाच दिलेला आहेर बनून राहिला आहे. अंबऋषीसाठी नारायणाने अनेक जन्म घेतले - भक्तीचा एवढा मोठा लाभ आहे की तो स्वतः आपल्या दासांचे दास्य करतो! म्हणून असे करताना त्याला कसलीही शंका वाटत नाही - बळीराजाच्या दारी तो स्वतः राखणदार म्हणून उभा राहिला. भक्तीचे एवढे ऋण त्याच्यावर आहे की कोणाचीही त्याच्याइतकी झेप पोचत नाही. अर्जुनाचा सारथी होऊन तो सर्वेश्वरच रथ हाकतो - भक्तीचे एवढे उपकार आहेत की तो भक्तांच्या मागे मागे फिरत राहतो. पुंडलिकाच्या दारी, विटेवर दोन्ही पाय समान ठेवून, तो तिथून हलतही नाही - कमरेवर हात ठेवून तिथेच उभा राहिला आहे. तो खऱ्या भावभक्तीचा अंकित आहे, म्हणूनच त्याला 'दीनानाथ' हे नाव शोभते; म्हणून तो तिथे निवांत राहिला आहे, आणि तुकाराम त्याचे चरण धरून राहतात.