Abhang 1468
घटीं अलिप्त असे रवि । अग्नि काष्ठामाजी जेवी । तैसा नारायण जीवीं । जीवसाक्षीवर्तने ॥१॥ ॥ध्रु.॥ भोग ज्याचे तया अंगीं । भिन्न प्रारब्ध जगीं । विचित्र ये रंगीं । रंगे रंगला गोसावी ॥ देह संकल्पासारिखें । एक एकांसी पारिखें । सुख आणि दुःखें । अंगीं कर्मे त्रिविध ॥२॥ तुका ह्मणे कोडें । न कळे तयासी सांकडें । त्याचिया निवाडें । उगवे केलें विंदान ॥३॥
जसं घड्यातल्या पाण्यात सूर्याचं प्रतिबिंब दिसतं, पण सूर्य स्वतः त्या पाण्यापासून अलिप्तच असतो; जसा अग्नी लाकडात असतो पण लाकडाहून वेगळा असतो; तसाच नारायण प्रत्येक जीवामध्ये असतो, पण केवळ साक्षीभावाने (अलिप्तपणे पाहत) वावरतो. प्रत्येकाचे भोग त्याच्या त्याच्या शरीरापुरतेच असतात, प्रत्येकाचं प्रारब्ध वेगवेगळं असतं. या जगाच्या विचित्र रंगीबेरंगी खेळात देवही जणू त्या रंगात रंगून जातो. प्रत्येकाचा देह त्याच्या पूर्वसंचिताप्रमाणे घडलेला असतो, म्हणून एक दुसऱ्यापासून वेगळा असतो. सुख आणि दुःख ही तिन्ही प्रकारच्या कर्मांमुळे शरीराला भोगावी लागतात. तुकाराम म्हणतात - हे एक कोडंच आहे, याची गुंतागुंत कुणाला उलगडत नाही; फक्त देवाच्याच न्यायनिवाड्याने हे गूढ उकलतं.