Abhang 616
शेंदरीं हीं देवी दैवतें । कोण तीं पुजी भुतें केतें । आपुल्या पोटा जीं रडतीं । मागती शितें अवदान ॥१॥ ॥ ध्रु. ॥ आपुले इच्छे आणिकां पीडी । काय तें देईल बराडी । कळो ही आली तयाची जोडी । अल्प रोकडी बुद्धि अधरा ॥२॥ दासीचा पाहुणेरउखतें । धणी देईल आपुल्या हातें । करुणाभाषण उचितें । हें तों रितें सतत शक्तिहीन ॥३॥ काय तें थिलरीचें पाणी । ओठ न भिजे न फिटे धणी । सीण तरीं आदीं आवसानीं । क्षोभें पुरश्चरणीं दिलें फळ ॥४॥ विलेपनानें बुजविती तोंड । भार खोल वाहाती उदंड । करविती आपणयां दंड । ऐसियास भांड ह्मणे देव तो ॥५॥ तैसा नव्हे नारायण । जगव्यापक जनार्दन । तुका ह्मणे त्याचें करा चिंतन । वंदूं चरण येती सकळें ॥६॥
हे जे शेंदूर फासलेले देवी-देवतेसारखे दैवत आहेत, त्यांना कोण पुजतो? ही क्षुद्र भुते-केते स्वतःच्या पोटासाठी रडतात आणि थोडेसे अन्नाचे कण मागतात ॥१॥ ॥धृ.॥ हे दैवत स्वतःच्या मर्जीने दुसऱ्यांना त्रास देते, अशा दैवताकडून काय मिळणार? त्याची खरी किंमत आता कळून आली आहे - याच्याकडे फक्त तात्पुरती, क्षुद्र आणि हीन बुद्धी आहे ॥२॥ (मूळ ओळी इथे अस्पष्ट आहेत - एखाद्या दासीने पाहुण्यासाठी मालकाच्या हातून जे दिले जाईल तेवढेच दिले जाते, त्यात खरी सहानुभूती वा ताकद नसतेच) ॥३॥ हे दैवत म्हणजे जणू डबक्यातले पाणी - त्याने ओठही ओले होत नाहीत आणि तहानही भागत नाही. सुरुवातीपासून शेवटपर्यंत श्रमच पडतात, आणि रागाने केलेल्या पुरश्चरणाचेही तेच फळ मिळते ॥४॥ हे लोक मूर्तीचे तोंड शेंदूर-चंदनाने झाकतात, अवाढव्य ओझी वाहतात, आणि स्वतःलाच शिक्षा करून घेतात. अशा दैवताला मी ढोंगी (भांड) म्हणतो ॥५॥ खरा नारायण असा नाही - तो जगाला व्यापून राहणारा जनार्दन आहे. तुकाराम म्हणतात, त्याचेच चिंतन करा, आणि सगळ्यांनी येऊन त्याच्याच चरणांना वंदन करा ॥६॥