Abhang 654
काय आह्मी भक्ति करणें कैसी । काय एक वाहावें तुह्यांसी । अवघा भरोनि उरलासी । वाणीं खाणीं रसीं रूपीं गंधीं ॥ १ ॥ कसें करूं इंद्रियां बंधन । पुण्यपापाचें खंडण । काय व्रत करूं आचरण । काय तुजविण उरलें तें ॥ २ ॥ काय डोळे झांकुनियां पाहूं । मंत्रजप काय ध्याऊं । कवणें ठायीं धरूनि भाव । काय तें वाव तुजविण ॥ ३ ॥ काय हिंडो कवण दिशा । कवणे ठायीं पाय ठेवूं कैसा । काय तूं नव्हेसि न कळे तैसा । काय मी कैसा पाहों आतां ॥ ४ ॥ तुझिया नामाची सकळ । पूजा अर्चन मंत्र माळ । धूप दीप नैवेद्य फळ तांबूल । घेऊं पुष्पांजुळ तुका ह्मणे ॥ ५ ॥
आम्ही तुझी भक्ती तरी कशी करावी, कोणत्या पद्धतीने करावी? तुला वाहण्यासारखं वेगळं असं एक तरी काय आहे? तू तर आधीच सगळीकडे भरून उरला आहेस — शब्दांत, वस्तूंच्या उगमात, रसात, रूपात, गंधात, सगळीकडे तूच आहेस. मग इंद्रियांना आवरायचं तरी कसं? पुण्य आणि पाप या दोन्हींच्या पलीकडे जायचं तरी कसं? कोणतं व्रत आचरावं? तुझ्याशिवाय शिल्लक तरी काय उरलं आहे? डोळे मिटून आत तरी काय पाहू? कोणता मंत्र जपू, कशाचं ध्यान करू? कुठल्या ठिकाणी माझा भाव स्थिर ठेवू? तुझ्याशिवाय असं रिकामं तरी काय आहे? कुठल्या दिशेला फिरू? कुठे पाय ठेवू, कसा ठेवू? तू नाहीस असं एकही ठिकाण मला सापडत नाही; मग आता मी नक्की कसा आणि कुठे पाहू? तुझ्या नावातच सगळी पूजा, अर्चा, मंत्रजप, माळ, धूप, दीप, नैवेद्य, फळ, विडा — सगळं सामावलेलं आहे; तुकाराम म्हणतात, मी फक्त ओंजळभर फुलं घेऊन तुझं नाव घेतो, तेच माझं सर्वस्व अर्पण.