संसारसिंधु हा दुस्तर । नुलंघवे उलंघितां पार । बहुत वाहाविलें दूर । न लगे चि तीर पैल थडी ॥ १ ॥ ध्रु. ॥ किती जन्म जाला फेरा । गणित नाहीं जी दातारा । पडिलों आवर्ती भोंवरा । बहुता थोरा वोळसिया ॥ २ ॥ वाढलों परी नेणती बुद्धी । नाहीं परतली धरिली शुद्धि । मग म्यां विचारावें कधीं । ऐसी संधी सांडुनियां ॥ ३ ॥ अनेक खाणीं आहार निद्रा । भयमैथुनाचा चि थारा । बाळत्व तारुण्य जरा । प्रधान पुरा भोग तेथें ॥ ४ ॥ ऐसीं उलंघूनि आलों स्थळें । बहु भोवंडिलों काळें । आतां हें उगवावें जाळें । उजेडा वळें दिवसाच्या ॥ ५ ॥ सांडीन या संसाराची वाट । बहु येणें भोगविले कष्ट । दावी सत्या ऐसें नष्ट । तुका ह्मणे भ्रष्ट जालों देवद्रोही ॥ ६ ॥

हा संसार म्हणजे न तरता येणारा समुद्र आहे — तो ओलांडायचा प्रयत्न केला तरी पार करता येत नाही; खूप दूरवर वाहवत नेलं गेलं, पण अजूनही पलीकडचा किनारा हाती लागत नाही. किती जन्मांची फेरी झाली, याची गणतीच नाही, हे दातारा; मी या भोवऱ्यात अडकत गेलो, मोठमोठ्या वावटळींनी वेढला गेलो. मोठा झालो, पण बुद्धी शहाणी झालीच नाही; शुद्ध जाणीव परत आलीच नाही; अशी संधी वाया घालवून आता कधी विचार करणार आहे मी? अनेक जन्मांत फक्त खाणं, झोपणं, भीती आणि वासनेचाच आधार राहिला; बालपण, तारुण्य, म्हातारपण — प्रत्येक टप्प्यावर भोगच प्रमुख राहिला. अशा अनेक अवस्थांतून जात मी इथवर आलो, काळाने मला खूप भिरभिरवलं; आता ज्ञानाच्या उजेडाने हे मायेचं जाळं सोडवायला हवं. या संसाराचा रस्ता आता मी सोडून देईन — याने मला खूप त्रास भोगायला लावला; हे सगळं खोटं आहे हे आता सिद्ध कर — तुकाराम म्हणतात, मी देवाशीच बेईमानी करणारा भ्रष्ट ठरलो आहे.