Abhang 665
देवा मी चांडाळ चांडाळ । ह्मणतां लागताहे वेळ । नसे पाहातां भूमंडळ । ऐसा अमंगळ खळ दुसरा ॥ १ ॥ जन्मा उपजलियापासुनी । असत्य कर्म तें अझुनी । सत्य आचरण नेणें स्वप्नीं । निखळ खाणी अवगुणांची ॥ २ ॥ भक्ति दया अथवा कथा । कानीं न साहवे वार्ता । अखंड विषयांची वेथा । अघम पुरता अधमाहुनी ॥ ३ ॥ काम क्रोध दंभ अहंकार । गर्व ताठा मद मत्सर । यांचें तरी माहेरघर । परउपकार वैरी तैसा ॥ ४ ॥ निंदा द्वेष घात विश्वास । करितां नाहीं केला आळस । करूं नये तें केलें संतउपहास । अभक्ष तें ही भक्षिलें ॥ ५ ॥ पाळिलें नाहीं पितृवचन । सदा परद्वारीं परधनीं ध्यान । बोलों नये घडलें ऐसें अन्योन्यविण । दासीगमन आदिकरूनी ॥ ६ ॥ कायामनें वाचा इंद्रियांशीं । सकळ पापांची च राशी । तुकयाबंधु ह्मणे ऐसियासी । आलीं हृषीकेशी तुज शरण ॥ ७ ॥
देवा, मी चांडाळांचाही चांडाळ आहे — असं म्हणायलाही वेळ लागावा इतका हीन आहे; या पृथ्वीतलावर शोधूनही माझ्यासारखा दुसरा अमंगळ, दुष्ट माणूस सापडणार नाही. जन्मल्यापासून आजतागायत मी खोटी कर्मंच केली, स्वप्नातही खरं वर्तन मला माहीत नाही — मी म्हणजे नुसती दुर्गुणांची खाणच आहे. भक्ती असो, दया असो किंवा संतकथा असो — त्याविषयीची गोष्ट कानालाही सहन होत नाही; विषयांची ओढ सतत पाठी लागलेली आहे — मी अधमांहूनही अधम आहे. काम, क्रोध, दंभ, अहंकार, गर्व, ताठा, मद, मत्सर — या सगळ्या दुर्गुणांचं माझं शरीर म्हणजे जणू माहेरघरच आहे; दुसऱ्याचं भलं करणं हे माझ्यासाठी शत्रुत्वासारखंच आहे. निंदा, द्वेष, विश्वासघात — हे करण्यात मी कधी आळस केला नाही; जे कधीही करू नये तेही केलं — संतांचीही टिंगल केली, न खाण्याजोगं तेही खाल्लं. वडिलांचं वचनही मी पाळलं नाही, नेहमी परक्याच्या घरादाराचं आणि परधनाचं मनात चिंतन केलं; आणि जे कधी बोलताही येणार नाही असं — अगदी दासीशी संबंध ठेवण्यापासून सगळं — मी केलं. शरीराने, मनाने, वाणीने, इंद्रियांनी मी सगळ्या पापांची नुसती रास होऊन बसलो आहे; तुकयाबंधु म्हणतात, अशा या पापी जिवाला आता हृषीकेशा, तुलाच शरण यावं लागलं आहे.