मी तों सर्वभावें अनधिकारी । होइल कैसी परी नेणों देवा ॥ १ ॥ ध्रु. ॥ पुराणींचे अर्थ आणितां मनास । होय कासावीस जीव माझा ॥ २ ॥ इंद्रियांची आह्मी पांगिलों अंकितें । त्यांचे रंगी चित्त रंगलेंसे ॥ ३ ॥ एकाचे ही मज न घडे दमन । अवघीं नेमून कैसीं राखों ॥ ४ ॥ तुका ह्मणे मज तारीं पंढरीराया । नाहीं तरी वांयां गेलों दास ॥ ५ ॥

मी तर सर्वार्थाने अपात्र, अनधिकारी आहे — माझं कसं होईल, हे देवा, मला काहीच कळत नाही. पुराणांचे गूढार्थ मनात आणले, तरी माझा जीव अजूनच कासावीस होतो, ते मला उमगत नाहीत. आम्ही इंद्रियांचे अंकित होऊन त्यांच्या स्वाधीन झालो आहोत, आमचं चित्त त्यांच्याच रंगात रंगून गेलं आहे. एकाही इंद्रियावर माझं नियंत्रण चालत नाही — मग सगळ्यांना एकदम कसं आवरू, कसं राखू? तुकाराम म्हणतात, हे पंढरीराया, मला तार — नाहीतर तुझा हा दास असाच वाया गेला म्हणायचा.