Abhang 700
काय दरी करील वन । समाधान नाहीं जंव ॥ १ ॥ ध्रु. ॥ तरी काय तेथें असती थोडीं । काय जोडी तयांसी ॥ २ ॥ रिघतां धांवा पेवामध्यें । जोडे सिद्धि ते ठायीं ॥ ३ ॥ काय भस्म करील राख । अंतर पाक नाहीं तों ॥ ४ ॥ वर्णाआश्रमाचे धर्म । जाती श्रम जालिया ॥ ५ ॥ तुका ह्मणे सोंग पाश । निरसे आस तेंहित ॥ ६ ॥
जोवर मनाला खरं समाधान लाभलेलं नाही, तोवर एकटं रान किंवा एकांतातली दरीखोरी तरी काय करणार? तिथे गेलेले थोडेच लोक असतील, पण त्यांना तरी खरंच काय मिळवता आलं? धावत जाऊन एखाद्या गुहेत किंवा खड्ड्यात लपून बसलं, म्हणून काही तिथे सिद्धी गवसत नाही. अंगाला भस्म-राख फासून तरी काय उपयोग, जोवर आतलं मन शुद्ध-पवित्र झालेलं नाही? जातिधर्माप्रमाणे ठरलेले कर्मकांडाचे नियम पाळण्यातही शेवटी नुसते कष्टच वाट्याला येतात, आतलं समाधान मिळत नाही. तुकाराम म्हणतात, हे सगळं बाह्य सोंग म्हणजे एक पाशच आहे — खरं हित तेव्हाच साधतं, जेव्हा मनातली आसक्ती पूर्णपणे मावळते.