The One Beyond the Gunas
समदु:खसुख: स्वस्थ: समलोष्टाश्मकाञ्चन: । तुल्यप्रियाप्रियो धीरस्तुल्यनिन्दात्मसंस्तुति: ॥ 24॥ मानापमानयोस्तुल्यस्तुल्यो मित्रारिपक्षयो: । सर्वारम्भपरित्यागी गुणातीत: स उच्यते ॥ 25॥
He who is the same in sorrow and joy, self-abiding, who regards a clod of earth, a stone, and gold alike, who is unmoved between the pleasant and unpleasant, steadfast, the same in the face of blame or praise of himself; who remains equal in honor and dishonor, treats friend and foe alike, and has renounced all self-motivated undertakings — such a person is said to have transcended the gunas.
गुणातीत पुरुष
समदु:खसुख: स्वस्थ: समलोष्टाश्मकाञ्चन: । तुल्यप्रियाप्रियो धीरस्तुल्यनिन्दात्मसंस्तुति: ॥ 24॥ मानापमानयोस्तुल्यस्तुल्यो मित्रारिपक्षयो: । सर्वारम्भपरित्यागी गुणातीत: स उच्यते ॥ 25॥
जो सुख-दुःख में समान रहता है, आत्मस्थ है, मिट्टी के ढेले, पत्थर और सोने को समान समझता है, प्रिय और अप्रिय के प्रति तुल्य भाव रखता है, धीर है, अपनी निंदा और स्तुति में समान रहता है; जो मान और अपमान में समान है, मित्र और शत्रु के पक्ष में भी समान है, और समस्त स्वार्थपूर्ण कर्मों के आरंभ का त्याग कर चुका है — वही गुणातीत कहलाता है।
गुणातीत पुरुष
समदु:खसुख: स्वस्थ: समलोष्टाश्मकाञ्चन: । तुल्यप्रियाप्रियो धीरस्तुल्यनिन्दात्मसंस्तुति: ॥ 24॥ मानापमानयोस्तुल्यस्तुल्यो मित्रारिपक्षयो: । सर्वारम्भपरित्यागी गुणातीत: स उच्यते ॥ 25॥
जो सुख-दुःखात समान राहतो, आत्मस्थ असतो, मातीचा ढेकूळ, दगड आणि सोने यांना समान मानतो, प्रिय-अप्रिय गोष्टींबाबत तुल्य भाव ठेवतो, धीर असतो, स्वतःची निंदा व स्तुती यांत समान राहतो; जो मान-अपमानात समान असतो, मित्र व शत्रू यांच्याबाबतही समान असतो, आणि सर्व स्वार्थप्रेरित कर्मांच्या आरंभाचा त्याग करतो — तोच गुणातीत म्हटला जातो.