The Knower Acts Without Acting
नैव किञ्चित्करोमीति युक्तो मन्येत तत्त्ववित् । पश्यञ्शृण्वन्स्पृशञ्जिघ्रन्नश्नन्गच्छन्स्वपञ्श्वसन् ॥ 8॥ प्रलपन्विसृजन्गृह्ण्न्नुन्मिषन्निमिषन्नपि । इन्द्रियाणीन्द्रियार्थेषु वर्तन्त इति धारयन् ॥ 9॥
The one who knows the truth and is established in yoga thinks, 'I do nothing at all,' even while seeing, hearing, touching, smelling, eating, walking, sleeping, breathing, speaking, releasing, grasping, and opening or closing the eyes — knowing that it is only the senses moving among their objects.
ज्ञानी अकर्ता भाव
नैव किञ्चित्करोमीति युक्तो मन्येत तत्त्ववित् । पश्यञ्शृण्वन्स्पृशञ्जिघ्रन्नश्नन्गच्छन्स्वपञ्श्वसन् ॥ 8॥ प्रलपन्विसृजन्गृह्ण्न्नुन्मिषन्निमिषन्नपि । इन्द्रियाणीन्द्रियार्थेषु वर्तन्त इति धारयन् ॥ 9॥
तत्त्व को जानने वाला योगयुक्त पुरुष देखते, सुनते, स्पर्श करते, सूँघते, खाते, चलते, सोते, श्वास लेते, बोलते, त्यागते, ग्रहण करते तथा आँखें खोलते-मूँदते हुए भी यही मानता है कि 'मैं कुछ नहीं करता' — क्योंकि वह जानता है कि इंद्रियाँ ही अपने-अपने विषयों में प्रवृत्त हो रही हैं।
ज्ञानी अकर्तेपणाची जाणीव
नैव किञ्चित्करोमीति युक्तो मन्येत तत्त्ववित् । पश्यञ्शृण्वन्स्पृशञ्जिघ्रन्नश्नन्गच्छन्स्वपञ्श्वसन् ॥ 8॥ प्रलपन्विसृजन्गृह्ण्न्नुन्मिषन्निमिषन्नपि । इन्द्रियाणीन्द्रियार्थेषु वर्तन्त इति धारयन् ॥ 9॥
तत्त्व जाणणारा योगयुक्त पुरुष पाहताना, ऐकताना, स्पर्श करताना, वास घेताना, खाताना, चालताना, झोपताना, श्वास घेताना, बोलताना, त्याग करताना, ग्रहण करताना आणि डोळे उघडझाप करतानाही असे मानतो की 'मी काहीच करत नाही' — कारण इंद्रियेच आपापल्या विषयांमध्ये प्रवृत्त होत असतात, हे तो जाणतो.