The Hierarchy of the Self
इंद्रियाणि पराण्याहुः इंद्रियेभ्यः परं मनः । मनसस्तु परा बुद्धिः यो बुद्धेः परतस्तु सः ॥ गीता ३.४२
The senses are said to be higher than the body, the mind higher than the senses, the intellect higher than the mind — and higher than even the intellect is the true Self. Understanding this hierarchy helps one master the lower faculties through the higher.
आत्मा की श्रेष्ठता
इंद्रियाणि पराण्याहुः इंद्रियेभ्यः परं मनः । मनसस्तु परा बुद्धिः यो बुद्धेः परतस्तु सः ॥ गीता ३.४२
कहा जाता है कि इंद्रियाँ शरीर से श्रेष्ठ हैं, इंद्रियों से श्रेष्ठ मन है, मन से श्रेष्ठ बुद्धि है, और बुद्धि से भी श्रेष्ठ वह आत्मा है। इस क्रम को समझकर मनुष्य को बुद्धि के द्वारा मन और इंद्रियों पर नियंत्रण करना चाहिए।
आत्म्याचे श्रेष्ठत्व
इंद्रियाणि पराण्याहुः इंद्रियेभ्यः परं मनः । मनसस्तु परा बुद्धिः यो बुद्धेः परतस्तु सः ॥ गीता ३.४२
असे म्हटले जाते की इंद्रिये शरीरापेक्षा श्रेष्ठ आहेत, इंद्रियांपेक्षा मन श्रेष्ठ आहे, मनापेक्षा बुद्धी श्रेष्ठ आहे, आणि बुद्धीपेक्षाही श्रेष्ठ तो आत्मा आहे. हा क्रम समजून बुद्धीच्या साहाय्याने मन आणि इंद्रियांवर नियंत्रण ठेवावे.