Wealth, the Fair-Weather Friend
त्यजन्ति मित्राणि धनैर्विहीनं पुत्राश्च दाराश्च सहृज्जनाश्च । तमर्थवन्तं पुनराश्रयन्ति अर्थो हि लोके मनुष्यस्य बन्धुः ॥
When a person loses their wealth, even friends, children, spouse, and loved ones abandon them — yet the moment fortune returns, they all come flocking back. This verse wryly observes that, in this world, wealth often functions as a person's truest 'relative,' cautioning us not to measure people's worth or our own by riches alone.
धन ही स्वार्थी संबंधी
त्यजन्ति मित्राणि धनैर्विहीनं पुत्राश्च दाराश्च सहृज्जनाश्च । तमर्थवन्तं पुनराश्रयन्ति अर्थो हि लोके मनुष्यस्य बन्धुः ॥
धनहीन व्यक्ति को मित्र, पुत्र, पत्नी और शुभचिंतक तक छोड़ देते हैं, परंतु धनवान बनते ही वे सब पुनः लौट आते हैं। यह श्लोक व्यंग्यपूर्वक बताता है कि इस संसार में धन ही मनुष्य का सबसे बड़ा 'रिश्तेदार' बन जाता है — इसलिए रिश्तों और स्वयं के मूल्य को केवल धन से न आँकें।
धनच खरा नातेवाईक
त्यजन्ति मित्राणि धनैर्विहीनं पुत्राश्च दाराश्च सहृज्जनाश्च । तमर्थवन्तं पुनराश्रयन्ति अर्थो हि लोके मनुष्यस्य बन्धुः ॥
धनहीन माणसाला मित्र, मुले, पत्नी आणि हितचिंतकसुद्धा सोडून जातात, पण तोच पुन्हा श्रीमंत झाला की सगळे परत येतात. हा श्लोक उपरोधाने सांगतो की या जगात धनच माणसाचा खरा 'नातेवाईक' ठरतो — म्हणून नाती आणि स्वतःची किंमत केवळ पैशाने मोजू नये.