एष ब्रह्मैष इन्द्र एष प्रजापतिरेते सर्वे देवा इमानि च पञ्चमहाभूतानि पृथिवी वायुराकाश आपो ज्योतींषीत्येतानीमानि च क्षुद्रमिश्राणीव बीजानीतराणि चेतराणि चाण्डजानि च जरायुजानि च स्वेदजानि चोद्भिज्जानि चाश्वा गावः पुरुषा हस्तिनो यत्किञ्चेदं प्राणि जङ्गमं च पतत्रि च यच्च स्थावरं सर्वं तत्प्रज्ञानेत्रं प्रज्ञाने प्रतिष्ठितं प्रज्ञानेत्रो लोकः प्रज्ञा प्रतिष्ठा प्रज्ञानं ब्रह्म ॥ ३ ॥

This is Brahma, this is Indra, this is Prajapati; this is all the gods; this is the five great elements — earth, wind, space, water, and light; this is all these creatures, great and small, seeds of every kind; those born from eggs, those born from wombs, those born from sweat, and those born from sprouting — horses, cattle, human beings, elephants — whatever breathes, whatever moves, whatever flies, and whatever is still. All of this is guided by consciousness, is founded on consciousness. The world is guided by consciousness. Consciousness is its foundation. Consciousness is Brahman.

एष ब्रह्मैष इन्द्र एष प्रजापतिरेते सर्वे देवा इमानि च पञ्चमहाभूतानि पृथिवी वायुराकाश आपो ज्योतींषीत्येतानीमानि च क्षुद्रमिश्राणीव बीजानीतराणि चेतराणि चाण्डजानि च जरायुजानि च स्वेदजानि चोद्भिज्जानि चाश्वा गावः पुरुषा हस्तिनो यत्किञ्चेदं प्राणि जङ्गमं च पतत्रि च यच्च स्थावरं सर्वं तत्प्रज्ञानेत्रं प्रज्ञाने प्रतिष्ठितं प्रज्ञानेत्रो लोकः प्रज्ञा प्रतिष्ठा प्रज्ञानं ब्रह्म ॥ ३ ॥

यही ब्रह्म है, यही इन्द्र है, यही प्रजापति है; यही समस्त देवता हैं; यही पृथ्वी, वायु, आकाश, जल और ज्योति — ये पाँच महाभूत हैं; यही ये सब छोटे-बड़े प्राणी और नाना प्रकार के बीज हैं; अण्डज, जरायुज, स्वेदज और उद्भिज्ज — घोड़े, गाय, मनुष्य, हाथी — जो कुछ भी यहाँ प्राणवान है, चाहे चलने वाला हो, उड़ने वाला हो, या स्थिर हो। यह सब प्रज्ञान के ही नेत्र से देखा जाता है, प्रज्ञान में ही प्रतिष्ठित है। यह लोक प्रज्ञान-नेत्र वाला है, प्रज्ञा ही इसकी प्रतिष्ठा है। प्रज्ञान ही ब्रह्म है।

एष ब्रह्मैष इन्द्र एष प्रजापतिरेते सर्वे देवा इमानि च पञ्चमहाभूतानि पृथिवी वायुराकाश आपो ज्योतींषीत्येतानीमानि च क्षुद्रमिश्राणीव बीजानीतराणि चेतराणि चाण्डजानि च जरायुजानि च स्वेदजानि चोद्भिज्जानि चाश्वा गावः पुरुषा हस्तिनो यत्किञ्चेदं प्राणि जङ्गमं च पतत्रि च यच्च स्थावरं सर्वं तत्प्रज्ञानेत्रं प्रज्ञाने प्रतिष्ठितं प्रज्ञानेत्रो लोकः प्रज्ञा प्रतिष्ठा प्रज्ञानं ब्रह्म ॥ ३ ॥

हेच ब्रह्म आहे, हाच इंद्र आहे, हाच प्रजापती आहे; हेच सर्व देवता आहेत; हीच पृथ्वी, वायू, आकाश, जल आणि ज्योती — ही पाच महाभूते आहेत; हेच हे सर्व लहान-मोठे प्राणी आणि विविध प्रकारची बीजे आहेत; अंडज, जरायुज, स्वेदज आणि उद्भिज्ज — घोडे, गायी, मनुष्य, हत्ती — जे काही येथे प्राणवान आहे, मग ते चालणारे असो, उडणारे असो, किंवा स्थिर असो. हे सर्व प्रज्ञानाच्याच नेत्राने पाहिले जाते, प्रज्ञानातच प्रतिष्ठित आहे. हे जग प्रज्ञान-नेत्र असलेले आहे, प्रज्ञा हीच याची प्रतिष्ठा आहे. प्रज्ञान हेच ब्रह्म आहे.