अथ हेन्द्रोऽप्राप्यैव देवानेतद्भयं ददर्श यथैव खल्वयमस्मिञ्छरीरे साध्वलंकृते साध्वलंकृतो भवति सुवसने सुवसनः परिष्कृते परिष्कृत एवमेवायमस्मिन्नन्धेऽन्धो भवति स्रामे स्रामः परिवृक्णे परिवृक्णोऽस्यैव शरीरस्य नाशमन्वेष नश्यति नाहमत्र भोग्यं पश्यामीति ॥ १ ॥ स समित्पाणिः पुनरेयाय तं ह प्रजापतिरुवाच मघवन्यच्छान्तहृदयः प्राव्राजीः सार्धं विरोचनेन किमिच्छन्पुनरागम इति स होवाच यथैव खल्वयं भगवोऽस्मिञ्छरीरे साध्वलंकृते साध्वलंकृतो भवति सुवसने सुवसनः परिष्कृते परिष्कृत एवमेवायमस्मिन्नन्धेऽन्धो भवति स्रामे स्रामः परिवृक्णे परिवृक्णोऽस्यैव शरीरस्य नाशमन्वेष नश्यति नाहमत्र भोग्यं पश्यामीति ॥ २ ॥ एवमेवैष मघवन्निति होवाचैतं त्वेव ते भूयोऽनुव्याख्यास्यामि वसापराणि द्वात्रिंशतं वर्षाणीति स हापराणि द्वात्रिंशतं वर्षाण्युवास तस्मै होवाच ॥ ३ ॥

But Indra, even before reaching the gods, saw this danger: 'Just as this reflection becomes well adorned when this body is well adorned, well dressed when this body is well dressed, made attractive when this body is made attractive - so too will this reflection become blind if this body becomes blind, lame if this body becomes lame, maimed if this body becomes maimed; it will perish as soon as this body perishes. I see nothing enjoyable in this.' Twigs of fuel in hand, he returned again. Prajapati said to him, 'Maghavan, since you went away with a satisfied heart along with Virochana, what did you desire in coming back again?' He said, 'Sir, just as this reflection becomes well adorned when this body is well adorned, well dressed when this body is well dressed, made attractive when this body is made attractive - so too will this reflection become blind if this body becomes blind, lame if this body becomes lame, maimed if this body becomes maimed; it will perish as soon as this body perishes. I see nothing enjoyable in this.' 'So indeed it is, Maghavan,' Prajapati said. 'But I will explain this further to you. Live here another thirty-two years.' So he lived there another thirty-two years, and then Prajapati spoke to him.

अथ हेन्द्रोऽप्राप्यैव देवानेतद्भयं ददर्श यथैव खल्वयमस्मिञ्छरीरे साध्वलंकृते साध्वलंकृतो भवति सुवसने सुवसनः परिष्कृते परिष्कृत एवमेवायमस्मिन्नन्धेऽन्धो भवति स्रामे स्रामः परिवृक्णे परिवृक्णोऽस्यैव शरीरस्य नाशमन्वेष नश्यति नाहमत्र भोग्यं पश्यामीति ॥ १ ॥ स समित्पाणिः पुनरेयाय तं ह प्रजापतिरुवाच मघवन्यच्छान्तहृदयः प्राव्राजीः सार्धं विरोचनेन किमिच्छन्पुनरागम इति स होवाच यथैव खल्वयं भगवोऽस्मिञ्छरीरे साध्वलंकृते साध्वलंकृतो भवति सुवसने सुवसनः परिष्कृते परिष्कृत एवमेवायमस्मिन्नन्धेऽन्धो भवति स्रामे स्रामः परिवृक्णे परिवृक्णोऽस्यैव शरीरस्य नाशमन्वेष नश्यति नाहमत्र भोग्यं पश्यामीति ॥ २ ॥ एवमेवैष मघवन्निति होवाचैतं त्वेव ते भूयोऽनुव्याख्यास्यामि वसापराणि द्वात्रिंशतं वर्षाणीति स हापराणि द्वात्रिंशतं वर्षाण्युवास तस्मै होवाच ॥ ३ ॥

परन्तु इन्द्र, देवताओं तक पहुँचने से पहले ही, यह भय देख गए - 'जैसे यह प्रतिबिम्ब इस शरीर के अलंकृत होने पर अलंकृत हो जाता है, इसके अच्छे वस्त्र पहनने पर अच्छे वस्त्रों वाला हो जाता है, इसके सज जाने पर सज जाता है, वैसे ही यह प्रतिबिम्ब इस शरीर के अन्धा होने पर अन्धा हो जाएगा, इसके लँगड़ा होने पर लँगड़ा हो जाएगा, इसके विकृत होने पर विकृत हो जाएगा; यह इस शरीर के नष्ट होते ही नष्ट हो जाएगा। मुझे इसमें कुछ भी आनन्ददायक नहीं दिखता।' समिधा हाथ में लेकर वे पुनः लौटे। प्रजापति ने उनसे कहा, 'मघवन्, जब तुम विरोचन के साथ सन्तुष्ट हृदय से चले गए थे, तो पुनः किस इच्छा से लौटे हो?' उन्होंने कहा, 'भगवन्, जैसे यह प्रतिबिम्ब इस शरीर के अलंकृत होने पर अलंकृत हो जाता है, इसके अच्छे वस्त्र पहनने पर अच्छे वस्त्रों वाला हो जाता है, इसके सज जाने पर सज जाता है, वैसे ही यह प्रतिबिम्ब इस शरीर के अन्धा होने पर अन्धा हो जाएगा, इसके लँगड़ा होने पर लँगड़ा हो जाएगा, इसके विकृत होने पर विकृत हो जाएगा; यह इस शरीर के नष्ट होते ही नष्ट हो जाएगा। मुझे इसमें कुछ भी आनन्ददायक नहीं दिखता।' 'ऐसा ही है, मघवन्,' प्रजापति ने कहा। 'परन्तु मैं तुम्हें इसे और समझाऊँगा। यहाँ बत्तीस वर्ष और रहो।' तब वे बत्तीस वर्ष और वहाँ रहे, और फिर प्रजापति ने उनसे कहा।

अथ हेन्द्रोऽप्राप्यैव देवानेतद्भयं ददर्श यथैव खल्वयमस्मिञ्छरीरे साध्वलंकृते साध्वलंकृतो भवति सुवसने सुवसनः परिष्कृते परिष्कृत एवमेवायमस्मिन्नन्धेऽन्धो भवति स्रामे स्रामः परिवृक्णे परिवृक्णोऽस्यैव शरीरस्य नाशमन्वेष नश्यति नाहमत्र भोग्यं पश्यामीति ॥ १ ॥ स समित्पाणिः पुनरेयाय तं ह प्रजापतिरुवाच मघवन्यच्छान्तहृदयः प्राव्राजीः सार्धं विरोचनेन किमिच्छन्पुनरागम इति स होवाच यथैव खल्वयं भगवोऽस्मिञ्छरीरे साध्वलंकृते साध्वलंकृतो भवति सुवसने सुवसनः परिष्कृते परिष्कृत एवमेवायमस्मिन्नन्धेऽन्धो भवति स्रामे स्रामः परिवृक्णे परिवृक्णोऽस्यैव शरीरस्य नाशमन्वेष नश्यति नाहमत्र भोग्यं पश्यामीति ॥ २ ॥ एवमेवैष मघवन्निति होवाचैतं त्वेव ते भूयोऽनुव्याख्यास्यामि वसापराणि द्वात्रिंशतं वर्षाणीति स हापराणि द्वात्रिंशतं वर्षाण्युवास तस्मै होवाच ॥ ३ ॥

पण इंद्राने, देवांपर्यंत पोहोचण्याआधीच, हा धोका पाहिला - 'जसे हे प्रतिबिंब या शरीराच्या अलंकृत होण्याने अलंकृत होते, याच्या चांगल्या वस्त्रांनी चांगल्या वस्त्रांचे होते, याच्या सजण्याने सजते, तसेच हे प्रतिबिंब या शरीराच्या आंधळे होण्याने आंधळे होईल, याच्या लंगडे होण्याने लंगडे होईल, याच्या विकृत होण्याने विकृत होईल; हे या शरीराच्या नाशाबरोबर नष्ट होईल. मला यात काहीही आनंददायक दिसत नाही.' समिधा हातात घेऊन तो पुन्हा परतला. प्रजापती त्याला म्हणाला, 'मघवना, जेव्हा तू विरोचनासोबत संतुष्ट अंतःकरणाने गेला होतास, तेव्हा पुन्हा कोणत्या इच्छेने परतलास?' तो म्हणाला, 'भगवन, जसे हे प्रतिबिंब या शरीराच्या अलंकृत होण्याने अलंकृत होते, याच्या चांगल्या वस्त्रांनी चांगल्या वस्त्रांचे होते, याच्या सजण्याने सजते, तसेच हे प्रतिबिंब या शरीराच्या आंधळे होण्याने आंधळे होईल, याच्या लंगडे होण्याने लंगडे होईल, याच्या विकृत होण्याने विकृत होईल; हे या शरीराच्या नाशाबरोबर नष्ट होईल. मला यात काहीही आनंददायक दिसत नाही.' 'असेच आहे, मघवना,' प्रजापती म्हणाला. 'पण मी तुला हे आणखी समजावून सांगेन. इथे बत्तीस वर्षे आणखी राहा.' मग तो बत्तीस वर्षे आणखी तिथे राहिला, आणि मग प्रजापती त्याला म्हणाला.