The Cosmic Egg's Golden Birth
आदित्यो ब्रह्मेत्यादेशस्तस्योपव्याख्यानमसदेवेदमग्र आसीत् । तत्सदासीत्तत्समभवत्तदाण्डं निरवर्तत तत्संवत्सरस्य मात्रामशयत तन्निरभिद्यत ते आण्डकपाले रजतं च सुवर्णं चाभवताम् ॥ १ ॥ तद्यद्रजतं सेयं पृथिवी यत्सुवर्णं सा द्यौर्यज्जरायु ते पर्वता यदुल्बं समेघो नीहारो या धमनयस्ता नद्यो यद्वास्तेयमुदकं स समुद्रः ॥ २ ॥ अथ यत्तदजायत सोऽसावादित्यस्तं जायमानं घोषा उलूलवोऽनूदतिष्ठन्त्सर्वाणि च भूतानि सर्वे च कामास्तस्मात्तस्योदयं प्रति प्रत्यायनं प्रति घोषा उलूलवोऽनूत्तिष्ठन्ति सर्वाणि च भूतानि सर्वे च कामाः ॥ ३ ॥ स य एतमेवं विद्वानादित्यं ब्रह्मेत्युपास्तेऽभ्याशो ह यदेनं साधवो घोषा आ च गच्छेयुरुप च निम्रेडेरन्निम्रेडेरन् ॥ ४ ॥
The teaching is: the sun is Brahman. Here is its explanation. In the beginning, this world was simply non-being; that then became being. It developed, and turned into an egg. It lay for the span of a year, and then it split open. Of the two halves of that eggshell, one was of silver, the other of gold. That which was of silver became this earth; that which was of gold became the sky. What was the outer membrane became the mountains; what was the inner membrane became the mist and the clouds; the veins became the rivers; and the fluid within became the ocean. And what was born from all this was that very sun. When it was born, shouts of joy and cries of triumph arose, along with all beings and all desires. Therefore, at its rising each day, and at its return, shouts of joy and cries of triumph still arise, along with all beings and all desires. One who knows this, and thus meditates on the sun as Brahman - pleasant, delightful shouts of praise will draw near to him and settle upon him, again and again.
The Cosmic Egg's Golden Birth
आदित्यो ब्रह्मेत्यादेशस्तस्योपव्याख्यानमसदेवेदमग्र आसीत् । तत्सदासीत्तत्समभवत्तदाण्डं निरवर्तत तत्संवत्सरस्य मात्रामशयत तन्निरभिद्यत ते आण्डकपाले रजतं च सुवर्णं चाभवताम् ॥ १ ॥ तद्यद्रजतं सेयं पृथिवी यत्सुवर्णं सा द्यौर्यज्जरायु ते पर्वता यदुल्बं समेघो नीहारो या धमनयस्ता नद्यो यद्वास्तेयमुदकं स समुद्रः ॥ २ ॥ अथ यत्तदजायत सोऽसावादित्यस्तं जायमानं घोषा उलूलवोऽनूदतिष्ठन्त्सर्वाणि च भूतानि सर्वे च कामास्तस्मात्तस्योदयं प्रति प्रत्यायनं प्रति घोषा उलूलवोऽनूत्तिष्ठन्ति सर्वाणि च भूतानि सर्वे च कामाः ॥ ३ ॥ स य एतमेवं विद्वानादित्यं ब्रह्मेत्युपास्तेऽभ्याशो ह यदेनं साधवो घोषा आ च गच्छेयुरुप च निम्रेडेरन्निम्रेडेरन् ॥ ४ ॥
उपदेश यह है - सूर्य ही ब्रह्म है। इसकी व्याख्या यह है। सृष्टि के आरम्भ में यह जगत् केवल असत् था; वह सत् हो गया। वह विकसित हुआ, और अण्ड बन गया। वह एक वर्ष तक पड़ा रहा; फिर वह फूट गया। उस अण्डकोश के दो भागों में से एक चाँदी का था, दूसरा सोने का। जो चाँदी का था, वह यह पृथ्वी बनी; जो सोने का था, वह आकाश बना। जो बाहरी झिल्ली थी, वह पर्वत बने; जो भीतरी झिल्ली थी, वह कुहासा और मेघ बने; नाड़ियाँ नदियाँ बनीं; और भीतर का जल समुद्र बना। और जो इस सबसे उत्पन्न हुआ, वही वह सूर्य था। जब वह उत्पन्न हुआ, तब समस्त प्राणियों और समस्त कामनाओं के साथ हर्षध्वनि और जयघोष उठे। इसीलिए प्रतिदिन उसके उदय और पुनरागमन पर समस्त प्राणियों और समस्त कामनाओं के साथ हर्षध्वनि और जयघोष उठते हैं। जो यह जानकर सूर्य को ब्रह्म मानकर उपासना करता है, उसके पास सुखद, मनोहर स्तुतिध्वनियाँ बार-बार आकर स्थिर हो जाती हैं।
The Cosmic Egg's Golden Birth
आदित्यो ब्रह्मेत्यादेशस्तस्योपव्याख्यानमसदेवेदमग्र आसीत् । तत्सदासीत्तत्समभवत्तदाण्डं निरवर्तत तत्संवत्सरस्य मात्रामशयत तन्निरभिद्यत ते आण्डकपाले रजतं च सुवर्णं चाभवताम् ॥ १ ॥ तद्यद्रजतं सेयं पृथिवी यत्सुवर्णं सा द्यौर्यज्जरायु ते पर्वता यदुल्बं समेघो नीहारो या धमनयस्ता नद्यो यद्वास्तेयमुदकं स समुद्रः ॥ २ ॥ अथ यत्तदजायत सोऽसावादित्यस्तं जायमानं घोषा उलूलवोऽनूदतिष्ठन्त्सर्वाणि च भूतानि सर्वे च कामास्तस्मात्तस्योदयं प्रति प्रत्यायनं प्रति घोषा उलूलवोऽनूत्तिष्ठन्ति सर्वाणि च भूतानि सर्वे च कामाः ॥ ३ ॥ स य एतमेवं विद्वानादित्यं ब्रह्मेत्युपास्तेऽभ्याशो ह यदेनं साधवो घोषा आ च गच्छेयुरुप च निम्रेडेरन्निम्रेडेरन् ॥ ४ ॥
उपदेश असा आहे - सूर्यच ब्रह्म आहे. याचे स्पष्टीकरण असे आहे. सृष्टीच्या आरंभी हे जग केवळ असत् होते; ते सत् झाले. ते विकसित झाले, आणि अंडे बनले. ते एक वर्षभर पडून राहिले; मग ते फुटले. त्या अंडकोशाच्या दोन भागांपैकी एक चांदीचा होता, दुसरा सोन्याचा. जो चांदीचा होता, तो ही पृथ्वी बनला; जो सोन्याचा होता, तो आकाश बनले. जी बाहेरील पातळ त्वचा होती, ती पर्वत बनले; जी आतील पातळ त्वचा होती, ती धुके आणि ढग बनले; नाड्या नद्या बनल्या; आणि आतील जल समुद्र बनले. आणि यातून जे उत्पन्न झाले, तोच तो सूर्य होता. जेव्हा तो उत्पन्न झाला, तेव्हा सर्व प्राणी आणि सर्व इच्छांसह हर्षध्वनी आणि जयघोष उठले. म्हणूनच दररोज त्याच्या उदयावेळी आणि पुनरागमनावेळी सर्व प्राणी आणि सर्व इच्छांसह हर्षध्वनी आणि जयघोष उठतात. जो हे जाणून सूर्याला ब्रह्म मानून उपासना करतो, त्याच्याजवळ सुखद, मनोहर स्तुतिध्वनी वारंवार येऊन स्थिरावतात.