अथ होवाचोद्दालकमारुणिं गौतम कं त्वमात्मानमुपस्स इति पृथिवीमेव भगवो राजन्निति होवाचैष वै प्रतिष्ठात्मा वैश्वानरो यं त्वमात्मानमुपास्से तस्मात्त्वं प्रतिष्ठितोऽसि प्रजया च पशुभिश्च ॥ १ ॥ अत्स्यन्नं पश्यसि प्रियमत्त्यन्नं पश्यति प्रियं भवत्यस्य ब्रह्मवर्चसं कुले य एतमेवमात्मानं वैश्वानरमुपास्ते पादौ त्वेतावात्मन इति होवाच पादौ ते व्यम्लास्येतां यन्मां नागमिष्य इति ॥ २ ॥

Then he said to Uddalaka Aruni, 'Gautama, what Self do you worship?' 'The earth alone, venerable king,' he replied. Ashvapati said, 'This indeed is the Self called Vaishvanara that you worship - the one of support; that is why you are firmly established, with offspring and cattle. You eat food, and you see what is dear to you; sacred lustre comes to the family of one who worships this Self called Vaishvanara thus. But these are only the two feet of the Self,' he said. 'Your two feet would have withered away, had you not come to me.'

अथ होवाचोद्दालकमारुणिं गौतम कं त्वमात्मानमुपस्स इति पृथिवीमेव भगवो राजन्निति होवाचैष वै प्रतिष्ठात्मा वैश्वानरो यं त्वमात्मानमुपास्से तस्मात्त्वं प्रतिष्ठितोऽसि प्रजया च पशुभिश्च ॥ १ ॥ अत्स्यन्नं पश्यसि प्रियमत्त्यन्नं पश्यति प्रियं भवत्यस्य ब्रह्मवर्चसं कुले य एतमेवमात्मानं वैश्वानरमुपास्ते पादौ त्वेतावात्मन इति होवाच पादौ ते व्यम्लास्येतां यन्मां नागमिष्य इति ॥ २ ॥

तब उन्होंने उद्दालक आरुणि से कहा, 'गौतम, तुम किस आत्मा की उपासना करते हो?' 'केवल पृथ्वी की, भगवन् राजन्,' उसने उत्तर दिया। अश्वपति ने कहा, 'यही वह वैश्वानर आत्मा है जिसकी तुम उपासना करते हो - प्रतिष्ठा नामक; इसीलिए तुम सन्तान और पशुओं सहित सुदृढ़ प्रतिष्ठित हो। तुम अन्न खाते हो, और जो प्रिय है उसे देखते हो; जो इस वैश्वानर आत्मा की इस प्रकार उपासना करता है, उसके कुल में ब्रह्मतेज आता है। परन्तु ये तो केवल आत्मा के दो पैर हैं,' उसने कहा। 'यदि तुम मेरे पास न आए होते, तो तुम्हारे दोनों पैर सूख गए होते।'

अथ होवाचोद्दालकमारुणिं गौतम कं त्वमात्मानमुपस्स इति पृथिवीमेव भगवो राजन्निति होवाचैष वै प्रतिष्ठात्मा वैश्वानरो यं त्वमात्मानमुपास्से तस्मात्त्वं प्रतिष्ठितोऽसि प्रजया च पशुभिश्च ॥ १ ॥ अत्स्यन्नं पश्यसि प्रियमत्त्यन्नं पश्यति प्रियं भवत्यस्य ब्रह्मवर्चसं कुले य एतमेवमात्मानं वैश्वानरमुपास्ते पादौ त्वेतावात्मन इति होवाच पादौ ते व्यम्लास्येतां यन्मां नागमिष्य इति ॥ २ ॥

मग त्याने उद्दालक आरुणीला म्हटले, 'गौतमा, तू कोणत्या आत्म्याची उपासना करतोस?' 'केवळ पृथ्वीची, भगवन राजा,' त्याने उत्तर दिले. अश्वपती म्हणाला, 'हाच तो वैश्वानर आत्मा आहे ज्याची तू उपासना करतोस - प्रतिष्ठा नावाचा; म्हणूनच तू संतती आणि पशूंसह सुदृढपणे प्रतिष्ठित आहेस. तू अन्न खातोस, आणि जे प्रिय आहे ते पाहतोस; जो या वैश्वानर आत्म्याची अशा प्रकारे उपासना करतो, त्याच्या कुळात ब्रह्मतेज येते. पण हे तर केवळ आत्म्याचे दोन पाय आहेत,' तो म्हणाला. 'जर तू माझ्याकडे आला नसतास, तर तुझे दोन्ही पाय सुकले असते.'