The Golden Person in the Sun
इयमेवर्गग्निः साम तदेतदेतस्यामृच्यध्यूढ़ं साम तस्मादृच्यध्यूढं साम गीयत इयमेव साग्निरमस्तत्साम ॥ १ ॥ अन्तरिक्षमेवर्ग्वायुः साम तदेतदेतस्यामृच्यध्यूढं साम तस्मादृच्यध्यूढं साम गीयतेऽन्तरिक्षमेव सा वायुरमस्तत्साम ॥ २ ॥ द्यौरेवर्गादित्यः साम तदेतदेतस्यामृच्यध्यूढं साम तस्मादृच्यध्यूढं साम गीयते द्यौरेव सादित्योऽमस्तत्साम ॥ ३ ॥ नक्षत्रान्येवर्क्चन्द्रमाः साम तदेतदेतस्यामृच्यध्यूढं साम तस्मादृच्यध्यूढं साम गीयते नक्षत्राण्येव सा चन्द्रमा अमस्तत्साम ॥ ४ ॥ अथ यदेतदादित्यस्य शुक्लं भाः सैवर्गथ यन्नीलं परः कृष्णं तत्साम तदेतदेतस्यामृच्यध्यूढं साम तस्मादृच्यध्यूढं साम गीयते ॥ ५ ॥ अथ यदेवैतदादित्यस्य शुक्लं भाः सैव साथ यन्नीलं परः कृष्णं तदमस्तत्सामाथ य एषोऽन्तरादित्ये हिरण्मयः पुरुषो दृश्यते हिरण्यश्मश्रुर्हिरण्यकेश आप्रणस्वात्सर्व एव सुवर्णः ॥ ६ ॥ तस्य यथा कप्यासं पुण्डरीकमेवमक्षिणी तस्योदिति नाम स एष सर्वेभ्यः पाप्मभ्य उदित उदेति ह वै सर्वेभ्यः पाप्मभ्यो य एवं वेद ॥ ७ ॥ तस्यर्क्च साम च गेष्णौ तस्मादुद्गीथस्तस्मात्त्वेवोद्गातैतस्य हि गाता स एष ये चामुष्मात्पराञ्चो लोकास्तेषां चेष्टे देवकामानां चेत्यधिदैवतम् ॥ ८ ॥
This earth is the verse, and fire is the chant resting upon it; that chant rests upon this verse, and so the chant is sung resting on the verse. This same earth is 'sa', and fire is 'ama' - together, 'sama'. The atmosphere is the verse, and wind is the chant resting upon it. Heaven is the verse, and the sun is the chant resting upon it. The stars are the verse, and the moon is the chant resting upon it. The white light of the sun is the verse, and the deep blue-black beyond it is the chant. Now, there is a golden person seen within the sun, with a golden beard and golden hair, entirely golden to the very tips of his nails. His eyes are like a red lotus. His name is 'Ut', for he has risen up above all evils; one who knows this rises up, indeed, above all evils. The verse and the chant are his own songs of praise, and for this reason he is the Udgitha, the singer of his own praise. He rules over the worlds that lie beyond, and over the desires of the gods - so much for the cosmic aspect.
The Golden Person in the Sun
इयमेवर्गग्निः साम तदेतदेतस्यामृच्यध्यूढ़ं साम तस्मादृच्यध्यूढं साम गीयत इयमेव साग्निरमस्तत्साम ॥ १ ॥ अन्तरिक्षमेवर्ग्वायुः साम तदेतदेतस्यामृच्यध्यूढं साम तस्मादृच्यध्यूढं साम गीयतेऽन्तरिक्षमेव सा वायुरमस्तत्साम ॥ २ ॥ द्यौरेवर्गादित्यः साम तदेतदेतस्यामृच्यध्यूढं साम तस्मादृच्यध्यूढं साम गीयते द्यौरेव सादित्योऽमस्तत्साम ॥ ३ ॥ नक्षत्रान्येवर्क्चन्द्रमाः साम तदेतदेतस्यामृच्यध्यूढं साम तस्मादृच्यध्यूढं साम गीयते नक्षत्राण्येव सा चन्द्रमा अमस्तत्साम ॥ ४ ॥ अथ यदेतदादित्यस्य शुक्लं भाः सैवर्गथ यन्नीलं परः कृष्णं तत्साम तदेतदेतस्यामृच्यध्यूढं साम तस्मादृच्यध्यूढं साम गीयते ॥ ५ ॥ अथ यदेवैतदादित्यस्य शुक्लं भाः सैव साथ यन्नीलं परः कृष्णं तदमस्तत्सामाथ य एषोऽन्तरादित्ये हिरण्मयः पुरुषो दृश्यते हिरण्यश्मश्रुर्हिरण्यकेश आप्रणस्वात्सर्व एव सुवर्णः ॥ ६ ॥ तस्य यथा कप्यासं पुण्डरीकमेवमक्षिणी तस्योदिति नाम स एष सर्वेभ्यः पाप्मभ्य उदित उदेति ह वै सर्वेभ्यः पाप्मभ्यो य एवं वेद ॥ ७ ॥ तस्यर्क्च साम च गेष्णौ तस्मादुद्गीथस्तस्मात्त्वेवोद्गातैतस्य हि गाता स एष ये चामुष्मात्पराञ्चो लोकास्तेषां चेष्टे देवकामानां चेत्यधिदैवतम् ॥ ८ ॥
यह पृथ्वी ऋचा है, और अग्नि उस पर टिका हुआ साम है; वह साम इस ऋचा पर आधारित है, इसलिए साम ऋचा पर आधारित होकर गाया जाता है। यही पृथ्वी 'स' है, और अग्नि 'अम' है - मिलकर 'साम' बनता है। अन्तरिक्ष ऋचा है, और उस पर टिका वायु साम है। स्वर्ग ऋचा है, और उस पर टिका सूर्य साम है। नक्षत्र ऋचा हैं, और उन पर टिका चन्द्रमा साम है। सूर्य का श्वेत प्रकाश ऋचा है, और उससे परे का गहरा नीलाभ-कृष्ण साम है। अब, सूर्य के भीतर एक स्वर्णिम पुरुष दिखाई देता है, स्वर्णिम दाढ़ी और स्वर्णिम केशों वाला, नखों के अग्रभाग तक सर्वथा स्वर्णिम। उसके नेत्र लाल कमल के समान हैं। उसका नाम 'उत्' है, क्योंकि वह समस्त पापों से ऊपर उठ चुका है; जो यह जानता है, वह भी सब पापों से ऊपर उठ जाता है। ऋचा और साम उसकी अपनी स्तुतियाँ हैं, इसीलिए वह उद्गीथ है, अपनी ही स्तुति गाने वाला। वह उन लोकों पर शासन करता है जो परे हैं, और देवताओं की कामनाओं पर भी - यह हुई अधिदैवत व्याख्या।
The Golden Person in the Sun
इयमेवर्गग्निः साम तदेतदेतस्यामृच्यध्यूढ़ं साम तस्मादृच्यध्यूढं साम गीयत इयमेव साग्निरमस्तत्साम ॥ १ ॥ अन्तरिक्षमेवर्ग्वायुः साम तदेतदेतस्यामृच्यध्यूढं साम तस्मादृच्यध्यूढं साम गीयतेऽन्तरिक्षमेव सा वायुरमस्तत्साम ॥ २ ॥ द्यौरेवर्गादित्यः साम तदेतदेतस्यामृच्यध्यूढं साम तस्मादृच्यध्यूढं साम गीयते द्यौरेव सादित्योऽमस्तत्साम ॥ ३ ॥ नक्षत्रान्येवर्क्चन्द्रमाः साम तदेतदेतस्यामृच्यध्यूढं साम तस्मादृच्यध्यूढं साम गीयते नक्षत्राण्येव सा चन्द्रमा अमस्तत्साम ॥ ४ ॥ अथ यदेतदादित्यस्य शुक्लं भाः सैवर्गथ यन्नीलं परः कृष्णं तत्साम तदेतदेतस्यामृच्यध्यूढं साम तस्मादृच्यध्यूढं साम गीयते ॥ ५ ॥ अथ यदेवैतदादित्यस्य शुक्लं भाः सैव साथ यन्नीलं परः कृष्णं तदमस्तत्सामाथ य एषोऽन्तरादित्ये हिरण्मयः पुरुषो दृश्यते हिरण्यश्मश्रुर्हिरण्यकेश आप्रणस्वात्सर्व एव सुवर्णः ॥ ६ ॥ तस्य यथा कप्यासं पुण्डरीकमेवमक्षिणी तस्योदिति नाम स एष सर्वेभ्यः पाप्मभ्य उदित उदेति ह वै सर्वेभ्यः पाप्मभ्यो य एवं वेद ॥ ७ ॥ तस्यर्क्च साम च गेष्णौ तस्मादुद्गीथस्तस्मात्त्वेवोद्गातैतस्य हि गाता स एष ये चामुष्मात्पराञ्चो लोकास्तेषां चेष्टे देवकामानां चेत्यधिदैवतम् ॥ ८ ॥
ही पृथ्वी ऋचा आहे, आणि अग्नी तिच्यावर आधारलेला साम आहे; तो साम या ऋचेवर आधारित आहे, म्हणून साम ऋचेवर आधारित होऊन गायला जातो. हीच पृथ्वी 'स' आहे, आणि अग्नी 'अम' आहे - मिळून 'साम' बनतो. अंतरिक्ष ऋचा आहे, आणि त्यावर आधारलेला वायू साम आहे. स्वर्ग ऋचा आहे, आणि त्यावर आधारलेला सूर्य साम आहे. नक्षत्रे ऋचा आहेत, आणि त्यांच्यावर आधारलेला चंद्र साम आहे. सूर्याचा शुभ्र प्रकाश ऋचा आहे, आणि त्यापलीकडचा गडद निळसर-काळा साम आहे. आता, सूर्याच्या आत एक सोनेरी पुरुष दिसतो, सोनेरी दाढी आणि सोनेरी केसांचा, नखांच्या टोकापर्यंत संपूर्ण सोनेरी. त्याचे डोळे लाल कमळासारखे आहेत. त्याचे नाव 'उत्' आहे, कारण तो सर्व पापांच्या पलीकडे उठलेला आहे; जो हे जाणतो, तोही सर्व पापांपासून वर उठतो. ऋचा आणि साम या त्याच्याच स्तुती आहेत, म्हणूनच तो उद्गीथ आहे, स्वतःचीच स्तुती गाणारा. तो त्या पलीकडील लोकांवर आणि देवतांच्या इच्छांवरही शासन करतो - ही झाली अधिदैवत व्याख्या.