त इमे सत्याः कामा अनृतापिधानास्तेषां सत्यानां सतामनृतमपिधानं यो यो ह्यस्येतः प्रैति न तमिह दर्शनाय लभते ॥ १ ॥ अथ ये चास्येह जीवा ये च प्रेता यच्चान्यदिच्छन्न लभते सर्वं तदत्र गत्वा विन्दतेऽत्र ह्यस्यैते सत्याः कामा अनृतापिधानास्तद्यथापि हिरण्यनिधिं निहितमक्षेत्रज्ञा उपर्युपरि सञ्चरन्तो न विन्देयुरेवमेवेमाः सर्वाः प्रजा अहरहर्गच्छन्त्य एतं ब्रह्मलोकं न विन्दन्त्यनृतेन हि प्रत्यूढाः ॥ २ ॥ स वा एष आत्मा हृदि तस्यैतदेव निरुक्तं हृद्ययमिति तस्माद्धृदयमहरहर्वा एवंवित्स्वर्गं लोकमेति ॥ ३ ॥ अथ य एष सम्प्रसादोऽस्माच्छरीरात्समुत्थाय परं ज्योतिरुपसम्पद्य स्वेन रूपेणाभिनिष्पद्यत एष आत्मेति होवाचैतदमृतमभयमेतद्ब्रह्मेति तस्य ह वा एतस्य ब्रह्मणो नाम सत्यमिति ॥ ४ ॥ तानि ह वा एतानि त्रीण्यक्षराणि सतीयमिति तद्यत्सत्तदमृतमथ यत्ति तन्मर्त्यमथ यद्यं तेनोभे यच्छति यदनेनोभे यच्छति तस्माद्यमहरहर्वा एवंवित्स्वर्गं लोकमेति ॥ ५ ॥

These true desires are covered over by what is false; though they are true, a covering of falsehood lies over them, so that whichever of his kin has departed this life, that one he cannot find here to see. Yet all who are living here, and all who have departed, and whatever else he desires but cannot obtain - all of it he finds upon reaching that world, for his true desires are there, though covered here by falsehood. Just as people unfamiliar with a field might walk again and again over a buried treasure of gold without finding it, so all these creatures, going there every day in deep sleep, do not find this world of Brahman, because they are carried away by falsehood. Now, this Self indeed dwells within the heart. Its very name explains this: 'this one is in the heart' - and from that comes the word 'hridayam', heart. Therefore, one who knows this reaches the heavenly world, day after day. Now, that serene being which, rising up out of this body, reaches the highest light and appears in its own true form - that is the Self, he said; that is the immortal, the fearless; that is Brahman. And the name of this Brahman is 'the True.' This name has three syllables: sat, ti, and yam. Of these, 'sat' is the immortal, and 'ti' is the mortal, while 'yam' joins the two together; and because by this syllable one joins the two together, it is therefore called 'yam.' One who knows this thus reaches the heavenly world, day after day.

त इमे सत्याः कामा अनृतापिधानास्तेषां सत्यानां सतामनृतमपिधानं यो यो ह्यस्येतः प्रैति न तमिह दर्शनाय लभते ॥ १ ॥ अथ ये चास्येह जीवा ये च प्रेता यच्चान्यदिच्छन्न लभते सर्वं तदत्र गत्वा विन्दतेऽत्र ह्यस्यैते सत्याः कामा अनृतापिधानास्तद्यथापि हिरण्यनिधिं निहितमक्षेत्रज्ञा उपर्युपरि सञ्चरन्तो न विन्देयुरेवमेवेमाः सर्वाः प्रजा अहरहर्गच्छन्त्य एतं ब्रह्मलोकं न विन्दन्त्यनृतेन हि प्रत्यूढाः ॥ २ ॥ स वा एष आत्मा हृदि तस्यैतदेव निरुक्तं हृद्ययमिति तस्माद्धृदयमहरहर्वा एवंवित्स्वर्गं लोकमेति ॥ ३ ॥ अथ य एष सम्प्रसादोऽस्माच्छरीरात्समुत्थाय परं ज्योतिरुपसम्पद्य स्वेन रूपेणाभिनिष्पद्यत एष आत्मेति होवाचैतदमृतमभयमेतद्ब्रह्मेति तस्य ह वा एतस्य ब्रह्मणो नाम सत्यमिति ॥ ४ ॥ तानि ह वा एतानि त्रीण्यक्षराणि सतीयमिति तद्यत्सत्तदमृतमथ यत्ति तन्मर्त्यमथ यद्यं तेनोभे यच्छति यदनेनोभे यच्छति तस्माद्यमहरहर्वा एवंवित्स्वर्गं लोकमेति ॥ ५ ॥

ये सत्य कामनाएँ असत्य से आवृत हैं; यद्यपि वे सत्य हैं, तथापि उन पर असत्य का आवरण है, जिससे उसके जो भी सम्बन्धी इस लोक से चले गए हों, उन्हें वह यहाँ देखने के लिए नहीं पाता। परन्तु जो सब यहाँ जीवित हैं, और जो चले गए हैं, और जो अन्य वह कामना करता है परन्तु प्राप्त नहीं कर पाता - वह सब वहाँ पहुँचकर उसे प्राप्त हो जाता है, क्योंकि उसकी ये सत्य कामनाएँ वहाँ हैं, यद्यपि यहाँ असत्य से आवृत हैं। जैसे भूमि से अनभिज्ञ लोग किसी छिपे स्वर्ण-निधि पर बार-बार चलते हुए भी उसे नहीं पाते, वैसे ही ये सब प्राणी प्रतिदिन गहरी निद्रा में वहाँ जाकर भी इस ब्रह्मलोक को नहीं पाते, क्योंकि वे असत्य से वंचित रह जाते हैं। यह आत्मा वस्तुतः हृदय में निवास करता है। इसकी निरुक्ति यही है - 'यह हृदि (हृदय में) है' - इसीसे 'हृदयम्' शब्द बना। इसीलिए जो यह जानता है, वह प्रतिदिन स्वर्गलोक तक पहुँचता है। अब, जो यह शान्त तत्त्व इस शरीर से ऊपर उठकर, परम ज्योति को प्राप्त कर, अपने ही स्वरूप में प्रकट होता है - वही आत्मा है, उन्होंने कहा; यही अमृत है, यही निर्भय है, यही ब्रह्म है। और इस ब्रह्म का नाम 'सत्यम्' है। यह नाम तीन अक्षरों का है - सत्, ति, यम्। इनमें से 'सत्' अमृत है, और 'ति' मर्त्य है, जबकि 'यम्' इन दोनों को जोड़ता है; और चूँकि इसी से इन दोनों को जोड़ा जाता है, इसीलिए इसे 'यम्' कहते हैं। जो यह जानता है, वह प्रतिदिन स्वर्गलोक तक पहुँचता है।

त इमे सत्याः कामा अनृतापिधानास्तेषां सत्यानां सतामनृतमपिधानं यो यो ह्यस्येतः प्रैति न तमिह दर्शनाय लभते ॥ १ ॥ अथ ये चास्येह जीवा ये च प्रेता यच्चान्यदिच्छन्न लभते सर्वं तदत्र गत्वा विन्दतेऽत्र ह्यस्यैते सत्याः कामा अनृतापिधानास्तद्यथापि हिरण्यनिधिं निहितमक्षेत्रज्ञा उपर्युपरि सञ्चरन्तो न विन्देयुरेवमेवेमाः सर्वाः प्रजा अहरहर्गच्छन्त्य एतं ब्रह्मलोकं न विन्दन्त्यनृतेन हि प्रत्यूढाः ॥ २ ॥ स वा एष आत्मा हृदि तस्यैतदेव निरुक्तं हृद्ययमिति तस्माद्धृदयमहरहर्वा एवंवित्स्वर्गं लोकमेति ॥ ३ ॥ अथ य एष सम्प्रसादोऽस्माच्छरीरात्समुत्थाय परं ज्योतिरुपसम्पद्य स्वेन रूपेणाभिनिष्पद्यत एष आत्मेति होवाचैतदमृतमभयमेतद्ब्रह्मेति तस्य ह वा एतस्य ब्रह्मणो नाम सत्यमिति ॥ ४ ॥ तानि ह वा एतानि त्रीण्यक्षराणि सतीयमिति तद्यत्सत्तदमृतमथ यत्ति तन्मर्त्यमथ यद्यं तेनोभे यच्छति यदनेनोभे यच्छति तस्माद्यमहरहर्वा एवंवित्स्वर्गं लोकमेति ॥ ५ ॥

या सत्य इच्छा असत्याने झाकलेल्या आहेत; जरी त्या सत्य आहेत, तरीही त्यांच्यावर असत्याचे आवरण आहे, ज्यामुळे त्याचे जे कोणी नातेवाईक या जगातून निघून गेले असतील, त्यांना तो इथे पाहण्यासाठी मिळवू शकत नाही. पण जे सर्व इथे जिवंत आहेत, आणि जे निघून गेले आहेत, आणि जे इतर तो इच्छितो पण मिळवू शकत नाही - ते सर्व तिथे पोहोचल्यावर त्याला प्राप्त होते, कारण त्याच्या या सत्य इच्छा तिथे आहेत, जरी इथे असत्याने झाकलेल्या आहेत. जसे भूमीशी अपरिचित लोक एखाद्या लपलेल्या सुवर्ण-निधीवर वारंवार चालूनही तो सापडवू शकत नाहीत, तसेच हे सर्व प्राणी दररोज गाढ निद्रेत तिथे जाऊनही हे ब्रह्मलोक सापडवू शकत नाहीत, कारण ते असत्याने वंचित राहतात. हा आत्मा खरोखर हृदयात वास करतो. याची व्युत्पत्ती हीच आहे - 'हा हृदि (हृदयात) आहे' - यातूनच 'हृदयम्' शब्द बनला. म्हणूनच जो हे जाणतो, तो दररोज स्वर्गलोकापर्यंत पोहोचतो. आता, जे हे शांत तत्त्व या शरीरातून वर उठून, परम ज्योती प्राप्त करून, स्वतःच्याच स्वरूपात प्रकट होते - तोच आत्मा आहे, तो म्हणाला; हाच अमृत आहे, हाच निर्भय आहे, हेच ब्रह्म आहे. आणि या ब्रह्माचे नाव 'सत्यम्' आहे. हे नाव तीन अक्षरांचे आहे - सत्, ति, यम्. यांतील 'सत्' अमृत आहे, आणि 'ति' मर्त्य आहे, तर 'यम्' या दोघांना जोडतो; आणि यानेच या दोघांना जोडले जाते, म्हणूनच याला 'यम्' म्हणतात. जो हे जाणतो, तो दररोज स्वर्गलोकापर्यंत पोहोचतो.