सत्यकामो ह जाबालो जबालां मातरमामन्त्रयांचक्रे ब्रह्मचर्यं भवति विवत्स्यामि किंगोत्रो न्वहमस्मीति ॥ १ ॥ सा हैनमुवाच नाहमेतद्वेद तात यद्गोत्रस्त्वमसि बह्वहं चरन्ती परिचारिणी यौवने त्वामलभे साहमेतन्न वेद यद्गोत्रस्त्वमसि जबाला तु नामाहमस्मि सत्यकामो नाम त्वमसि स सत्यकाम एव जाबालो ब्रवीथा इति ॥ २ ॥ स ह हारिद्रुमतं गौतममेत्योवाच ब्रह्मचर्यं भगवति वत्स्याम्युपेयां भगवन्तमिति ॥ ३ ॥ तं होवाच किंगोत्रो नु सोम्यासीति स होवाच नाहमेतद्वेद भो यद्गोत्रोऽहमस्म्यपृच्छं मातरं सा मा प्रत्यब्रवीद्बह्वहं चरन्ती परिचरिणी यौवने त्वामलभे साहमेतन्न वेद यद्गोत्रस्त्वमसि जबाला तु नामाहमस्मि सत्यकामो नाम त्वमसीति सोऽहं सत्यकामो जाबालोऽस्मि भो इति ॥ ४ ॥ तं होवाच नैतदब्राह्मणो विवक्तुमर्हति समिधं सोम्याहरोप त्वा नेष्ये न सत्यादगा इति तमुपनीय कृशानामबलानां चतुःशता गा निराकृत्योवाचेमाः सोम्यानुसंव्रजेति ता अभिप्रस्थापयन्नुवाच नासहस्रेणावर्तेयेति स ह वर्षगणं प्रोवास ता यदा सहस्रं सम्पेदुः ॥ ५ ॥

Satyakama, the son of Jabala, said to his mother, Jabala, 'Mother, I wish to live as a celibate student; of what family am I?' She said to him, 'I do not know, my child, of what family you are. In my youth, when I moved about a great deal serving as a maid, I got you. So I do not know of what family you are. I am Jabala by name, and you are Satyakama; so you may call yourself Satyakama Jabala.' He then went to Gautama, of the family of Haridrumata, and said, 'I wish to live as a celibate student with you, sir; let me come to you as a pupil.' Gautama said to him, 'Of what family are you, my dear?' Satyakama replied, 'I do not know, sir, of what family I am. I asked my mother, and she answered me: In my youth, when I moved about a great deal serving as a maid, I got you; so I do not know of what family you are. I am Jabala by name, and you are Satyakama. So I am Satyakama Jabala, sir.' Gautama said to him, 'No one but a true Brahmin could speak so frankly. Go, my dear, and fetch fuel, for I will initiate you; you have not swerved from the truth.' Having initiated him, Gautama picked out four hundred lean and weak cows and said, 'Go, my dear, and tend these.' Driving them away, Satyakama said, 'I will not return until they number a thousand.' He lived away for a number of years, until they had increased to a thousand.

सत्यकामो ह जाबालो जबालां मातरमामन्त्रयांचक्रे ब्रह्मचर्यं भवति विवत्स्यामि किंगोत्रो न्वहमस्मीति ॥ १ ॥ सा हैनमुवाच नाहमेतद्वेद तात यद्गोत्रस्त्वमसि बह्वहं चरन्ती परिचारिणी यौवने त्वामलभे साहमेतन्न वेद यद्गोत्रस्त्वमसि जबाला तु नामाहमस्मि सत्यकामो नाम त्वमसि स सत्यकाम एव जाबालो ब्रवीथा इति ॥ २ ॥ स ह हारिद्रुमतं गौतममेत्योवाच ब्रह्मचर्यं भगवति वत्स्याम्युपेयां भगवन्तमिति ॥ ३ ॥ तं होवाच किंगोत्रो नु सोम्यासीति स होवाच नाहमेतद्वेद भो यद्गोत्रोऽहमस्म्यपृच्छं मातरं सा मा प्रत्यब्रवीद्बह्वहं चरन्ती परिचरिणी यौवने त्वामलभे साहमेतन्न वेद यद्गोत्रस्त्वमसि जबाला तु नामाहमस्मि सत्यकामो नाम त्वमसीति सोऽहं सत्यकामो जाबालोऽस्मि भो इति ॥ ४ ॥ तं होवाच नैतदब्राह्मणो विवक्तुमर्हति समिधं सोम्याहरोप त्वा नेष्ये न सत्यादगा इति तमुपनीय कृशानामबलानां चतुःशता गा निराकृत्योवाचेमाः सोम्यानुसंव्रजेति ता अभिप्रस्थापयन्नुवाच नासहस्रेणावर्तेयेति स ह वर्षगणं प्रोवास ता यदा सहस्रं सम्पेदुः ॥ ५ ॥

सत्यकाम जाबाल ने अपनी माता जबाला से कहा, 'माता, मैं ब्रह्मचर्य में रहना चाहता हूँ; मैं किस गोत्र का हूँ?' उसने उससे कहा, 'बेटा, मैं यह नहीं जानती कि तू किस गोत्र का है। युवावस्था में मैं बहुत घूमती-फिरती, सेवा करती थी, तभी मुझे तू प्राप्त हुआ। इसलिए मैं यह नहीं जानती कि तू किस गोत्र का है। मैं जबाला नाम की हूँ, और तू सत्यकाम नाम का है; इसलिए तू अपने को सत्यकाम जाबाल कह सकता है।' वह हारिद्रुमत गौतम के पास गया और बोला, 'महोदय, मैं आपके यहाँ ब्रह्मचर्य में रहना चाहता हूँ; मुझे शिष्य के रूप में स्वीकार कीजिए।' गौतम ने उससे कहा, 'सोम्य, तुम किस गोत्र के हो?' सत्यकाम ने कहा, 'भो, मैं यह नहीं जानता कि मैं किस गोत्र का हूँ। मैंने अपनी माता से पूछा, और उसने उत्तर दिया - युवावस्था में मैं बहुत घूमती-फिरती, सेवा करती थी, तभी मुझे तू प्राप्त हुआ; इसलिए मैं यह नहीं जानती कि तू किस गोत्र का है। मैं जबाला नाम की हूँ, और तू सत्यकाम नाम का है। इसलिए, भो, मैं सत्यकाम जाबाल हूँ।' गौतम ने उससे कहा, 'ब्राह्मण के अतिरिक्त कोई ऐसा स्पष्ट नहीं कह सकता। जाओ, सोम्य, समिधा ले आओ, मैं तुम्हें दीक्षित करूँगा; तुम सत्य से विचलित नहीं हुए।' उसे दीक्षित करके, गौतम ने चार सौ दुर्बल, क्षीण गायें चुनकर कहा, 'जाओ, सोम्य, इन्हें चराओ।' उन्हें हाँकते हुए सत्यकाम ने कहा, 'जब तक ये एक हज़ार न हो जाएँ, मैं नहीं लौटूँगा।' वह कई वर्षों तक बाहर रहा, यहाँ तक कि वे एक हज़ार हो गईं।

सत्यकामो ह जाबालो जबालां मातरमामन्त्रयांचक्रे ब्रह्मचर्यं भवति विवत्स्यामि किंगोत्रो न्वहमस्मीति ॥ १ ॥ सा हैनमुवाच नाहमेतद्वेद तात यद्गोत्रस्त्वमसि बह्वहं चरन्ती परिचारिणी यौवने त्वामलभे साहमेतन्न वेद यद्गोत्रस्त्वमसि जबाला तु नामाहमस्मि सत्यकामो नाम त्वमसि स सत्यकाम एव जाबालो ब्रवीथा इति ॥ २ ॥ स ह हारिद्रुमतं गौतममेत्योवाच ब्रह्मचर्यं भगवति वत्स्याम्युपेयां भगवन्तमिति ॥ ३ ॥ तं होवाच किंगोत्रो नु सोम्यासीति स होवाच नाहमेतद्वेद भो यद्गोत्रोऽहमस्म्यपृच्छं मातरं सा मा प्रत्यब्रवीद्बह्वहं चरन्ती परिचरिणी यौवने त्वामलभे साहमेतन्न वेद यद्गोत्रस्त्वमसि जबाला तु नामाहमस्मि सत्यकामो नाम त्वमसीति सोऽहं सत्यकामो जाबालोऽस्मि भो इति ॥ ४ ॥ तं होवाच नैतदब्राह्मणो विवक्तुमर्हति समिधं सोम्याहरोप त्वा नेष्ये न सत्यादगा इति तमुपनीय कृशानामबलानां चतुःशता गा निराकृत्योवाचेमाः सोम्यानुसंव्रजेति ता अभिप्रस्थापयन्नुवाच नासहस्रेणावर्तेयेति स ह वर्षगणं प्रोवास ता यदा सहस्रं सम्पेदुः ॥ ५ ॥

सत्यकाम जाबालाने आपल्या आई जबालाला विचारले, 'आई, मला ब्रह्मचर्यात राहायचे आहे; मी कोणत्या गोत्राचा आहे?' ती त्याला म्हणाली, 'बाळा, मला माहीत नाही तू कोणत्या गोत्राचा आहेस. तरुणपणी मी खूप फिरत, सेवा करत असे, तेव्हाच मला तू मिळालास. म्हणून मला माहीत नाही तू कोणत्या गोत्राचा आहेस. मी जबाला नावाची आहे, आणि तू सत्यकाम नावाचा आहेस; म्हणून तू स्वतःला सत्यकाम जाबाल म्हणू शकतोस.' तो हारिद्रुमत गौतमाकडे गेला आणि म्हणाला, 'महाराज, मला आपल्याकडे ब्रह्मचर्यात राहायचे आहे; मला शिष्य म्हणून स्वीकारा.' गौतम त्याला म्हणाला, 'सोम्या, तू कोणत्या गोत्राचा आहेस?' सत्यकाम म्हणाला, 'भो, मला माहीत नाही मी कोणत्या गोत्राचा आहे. मी माझ्या आईला विचारले, आणि तिने उत्तर दिले - तरुणपणी मी खूप फिरत, सेवा करत असे, तेव्हाच मला तू मिळालास; म्हणून मला माहीत नाही तू कोणत्या गोत्राचा आहेस. मी जबाला नावाची आहे, आणि तू सत्यकाम नावाचा आहेस. म्हणून, भो, मी सत्यकाम जाबाल आहे.' गौतम त्याला म्हणाला, 'ब्राह्मणाशिवाय कोणीही असे स्पष्ट सांगू शकणार नाही. जा, सोम्या, समिधा घेऊन ये, मी तुला दीक्षा देईन; तू सत्यापासून ढळला नाहीस.' त्याला दीक्षा देऊन, गौतमाने चारशे दुर्बळ, कृश गायी निवडून म्हटले, 'जा, सोम्या, यांना चरव.' त्यांना हाकलत सत्यकाम म्हणाला, 'जोपर्यंत या एक हजार होत नाहीत, तोपर्यंत मी परत येणार नाही.' तो अनेक वर्षे बाहेर राहिला, अखेर त्या एक हजार झाल्या.