Wind Is Only the Self's Breath
अथ होवाचेन्द्रद्युम्नं भाल्लवेयं वैयाघ्रपद्य कं त्वमात्मानमुपास्स इति वायुमेव भगवो राजन्निति होवाचैष वै पृथग्वर्त्मात्मा वैश्वानरो यं त्वमात्मानमुपास्से तस्मात्त्वां पृथग्बलय आयन्ति पृथग्रथश्रेणयोऽनुयन्ति ॥ १ ॥ अत्स्यन्नं पश्यसि प्रियमत्त्यन्नं पश्यति प्रियं भवत्यस्य ब्रह्मवर्चसं कुले य एतमेवमात्मानं वैश्वानरमुपास्ते प्राणस्त्वेष आत्मन इति होवाच प्राणस्त उदक्रमिष्यद्यन्मां नागमिष्य इति ॥ २ ॥
Then he said to Indradyumna Bhallaveya, 'Vaiyaghrapadya, what Self do you worship?' 'Wind alone, venerable king,' he replied. Ashvapati said, 'This indeed is the Self called Vaishvanara that you worship - the one of many paths; that is why offerings come to you by many separate paths, and separate lines of chariots follow you. You eat food, and you see what is dear to you; sacred lustre comes to the family of one who worships this Self called Vaishvanara thus. But this is only the breath of the Self,' he said. 'Your breath would have departed, had you not come to me.'
Wind Is Only the Self's Breath
अथ होवाचेन्द्रद्युम्नं भाल्लवेयं वैयाघ्रपद्य कं त्वमात्मानमुपास्स इति वायुमेव भगवो राजन्निति होवाचैष वै पृथग्वर्त्मात्मा वैश्वानरो यं त्वमात्मानमुपास्से तस्मात्त्वां पृथग्बलय आयन्ति पृथग्रथश्रेणयोऽनुयन्ति ॥ १ ॥ अत्स्यन्नं पश्यसि प्रियमत्त्यन्नं पश्यति प्रियं भवत्यस्य ब्रह्मवर्चसं कुले य एतमेवमात्मानं वैश्वानरमुपास्ते प्राणस्त्वेष आत्मन इति होवाच प्राणस्त उदक्रमिष्यद्यन्मां नागमिष्य इति ॥ २ ॥
तब उन्होंने इन्द्रद्युम्न भाल्लवेय से कहा, 'वैयाघ्रपद्य, तुम किस आत्मा की उपासना करते हो?' 'केवल वायु की, भगवन् राजन्,' उसने उत्तर दिया। अश्वपति ने कहा, 'यही वह वैश्वानर आत्मा है जिसकी तुम उपासना करते हो - पृथग्वर्त्मा नामक; इसीलिए तुम्हारे पास भेंटें अलग-अलग मार्गों से आती हैं, रथों की अलग-अलग पंक्तियाँ तुम्हारा अनुसरण करती हैं। तुम अन्न खाते हो, और जो प्रिय है उसे देखते हो; जो इस वैश्वानर आत्मा की इस प्रकार उपासना करता है, उसके कुल में ब्रह्मतेज आता है। परन्तु यह तो केवल आत्मा का प्राण है,' उसने कहा। 'यदि तुम मेरे पास न आए होते, तो तुम्हारा प्राण निकल गया होता।'
Wind Is Only the Self's Breath
अथ होवाचेन्द्रद्युम्नं भाल्लवेयं वैयाघ्रपद्य कं त्वमात्मानमुपास्स इति वायुमेव भगवो राजन्निति होवाचैष वै पृथग्वर्त्मात्मा वैश्वानरो यं त्वमात्मानमुपास्से तस्मात्त्वां पृथग्बलय आयन्ति पृथग्रथश्रेणयोऽनुयन्ति ॥ १ ॥ अत्स्यन्नं पश्यसि प्रियमत्त्यन्नं पश्यति प्रियं भवत्यस्य ब्रह्मवर्चसं कुले य एतमेवमात्मानं वैश्वानरमुपास्ते प्राणस्त्वेष आत्मन इति होवाच प्राणस्त उदक्रमिष्यद्यन्मां नागमिष्य इति ॥ २ ॥
मग त्याने इंद्रद्युम्न भाल्लवेयाला म्हटले, 'वैयाघ्रपद्या, तू कोणत्या आत्म्याची उपासना करतोस?' 'केवळ वायूची, भगवन राजा,' त्याने उत्तर दिले. अश्वपती म्हणाला, 'हाच तो वैश्वानर आत्मा आहे ज्याची तू उपासना करतोस - पृथग्वर्त्मा नावाचा; म्हणूनच तुझ्याकडे भेटी वेगवेगळ्या मार्गांनी येतात, रथांच्या वेगवेगळ्या रांगा तुझा पाठलाग करतात. तू अन्न खातोस, आणि जे प्रिय आहे ते पाहतोस; जो या वैश्वानर आत्म्याची अशा प्रकारे उपासना करतो, त्याच्या कुळात ब्रह्मतेज येते. पण हे तर केवळ आत्म्याचा प्राण आहे,' तो म्हणाला. 'जर तू माझ्याकडे आला नसतास, तर तुझा प्राण निघून गेला असता.'