Rivers Merging into the Ocean
स यथेमा नद्यः स्यन्दमानाः समुद्रायणाः समुद्रं प्राप्यास्तं गच्छन्ति भिद्येते तासां नामरूपे समुद्र इत्येवं प्रोच्यते । एवमेवास्य परिद्रष्टुरिमाः षोडशकलाः पुरुषायणाः पुरुषं प्राप्यास्तं गच्छन्ति भिद्येते चासां नामरूपे पुरुष इत्येवं प्रोच्यते स एषोऽकलोऽमृतो भवति तदेष श्लोकः ॥ ५ ॥
Just as these flowing rivers move toward the ocean and, upon reaching it, disappear — their name and form dissolved, and it is simply called "the ocean" — so too, these sixteen parts of this witnessing Person, moving toward the Person, upon reaching him disappear, their name and form dissolved, and it is simply called "the Person." He then becomes without parts, immortal. As to this, there is a verse.
Rivers Merging into the Ocean
स यथेमा नद्यः स्यन्दमानाः समुद्रायणाः समुद्रं प्राप्यास्तं गच्छन्ति भिद्येते तासां नामरूपे समुद्र इत्येवं प्रोच्यते । एवमेवास्य परिद्रष्टुरिमाः षोडशकलाः पुरुषायणाः पुरुषं प्राप्यास्तं गच्छन्ति भिद्येते चासां नामरूपे पुरुष इत्येवं प्रोच्यते स एषोऽकलोऽमृतो भवति तदेष श्लोकः ॥ ५ ॥
जैसे ये बहती हुई नदियाँ समुद्र की ओर बढ़ती हैं और उसमें पहुँचकर विलीन हो जाती हैं — उनका नाम और रूप मिट जाता है, और उसे केवल "समुद्र" कहा जाता है — वैसे ही इस साक्षी पुरुष की ये सोलह कलाएँ, पुरुष की ओर बढ़ती हुई, उस तक पहुँचकर विलीन हो जाती हैं — उनका नाम और रूप मिट जाता है, और उसे केवल "पुरुष" कहा जाता है। तब वह कलाहीन, अमर हो जाता है। इस विषय में यह श्लोक है।
Rivers Merging into the Ocean
स यथेमा नद्यः स्यन्दमानाः समुद्रायणाः समुद्रं प्राप्यास्तं गच्छन्ति भिद्येते तासां नामरूपे समुद्र इत्येवं प्रोच्यते । एवमेवास्य परिद्रष्टुरिमाः षोडशकलाः पुरुषायणाः पुरुषं प्राप्यास्तं गच्छन्ति भिद्येते चासां नामरूपे पुरुष इत्येवं प्रोच्यते स एषोऽकलोऽमृतो भवति तदेष श्लोकः ॥ ५ ॥
जशा या वाहत्या नद्या समुद्राकडे जातात आणि तेथे पोहोचून विलीन होतात — त्यांचे नाव आणि रूप नष्ट होते, आणि त्याला केवळ "समुद्र" म्हटले जाते — तशाच या साक्षी पुरुषाच्या या सोळा कला, पुरुषाकडे जात, त्याच्यापर्यंत पोहोचून विलीन होतात — त्यांचे नाव आणि रूप नष्ट होते, आणि त्याला केवळ "पुरुष" म्हटले जाते. मग तो कलाहीन, अमर होतो. याविषयी हा श्लोक आहे.