The Path of the Ancestors
संवत्सरो वै प्रजापतिस्तस्यायने दक्षिणं चोत्तरं च । तद्ये ह वै तदिष्टापूर्ते कृतमित्युपासते ते चान्द्रमसमेव लोकमभिजयन्ते । त एव पुनरावर्तन्ते तस्मादेत ऋषयः प्रजाकामा दक्षिणं प्रतिपद्यन्ते । एष ह वै रयिर्यः पितृयाणः ॥ ९ ॥
The year is Prajapati; it has two courses, the southern and the northern. Those who worship, thinking, "sacrifice and pious works are all that matters," reach only the world of the moon, and from there they return again. That is why the sages desiring offspring follow the southern course. This indeed is matter — the path of the ancestors.
The Path of the Ancestors
संवत्सरो वै प्रजापतिस्तस्यायने दक्षिणं चोत्तरं च । तद्ये ह वै तदिष्टापूर्ते कृतमित्युपासते ते चान्द्रमसमेव लोकमभिजयन्ते । त एव पुनरावर्तन्ते तस्मादेत ऋषयः प्रजाकामा दक्षिणं प्रतिपद्यन्ते । एष ह वै रयिर्यः पितृयाणः ॥ ९ ॥
वर्ष ही प्रजापति है; इसके दो मार्ग हैं — दक्षिण और उत्तर। जो लोग यह सोचकर उपासना करते हैं कि "यज्ञ और पुण्य कर्म ही सब कुछ हैं," वे केवल चन्द्रलोक को प्राप्त करते हैं, और वहाँ से पुनः लौट आते हैं। इसीलिए संतान चाहने वाले ऋषि दक्षिण मार्ग को अपनाते हैं। यही रयि है — पितृयाण मार्ग।
The Path of the Ancestors
संवत्सरो वै प्रजापतिस्तस्यायने दक्षिणं चोत्तरं च । तद्ये ह वै तदिष्टापूर्ते कृतमित्युपासते ते चान्द्रमसमेव लोकमभिजयन्ते । त एव पुनरावर्तन्ते तस्मादेत ऋषयः प्रजाकामा दक्षिणं प्रतिपद्यन्ते । एष ह वै रयिर्यः पितृयाणः ॥ ९ ॥
वर्ष हेच प्रजापती आहे; याला दोन मार्ग आहेत — दक्षिण आणि उत्तर. जे लोक "यज्ञ आणि पुण्यकर्मच सर्वस्व आहे" असे मानून उपासना करतात, ते केवळ चंद्रलोक प्राप्त करतात आणि तेथून पुन्हा परत येतात. म्हणूनच संतानाची इच्छा करणारे ऋषी दक्षिण मार्गाचा अवलंब करतात. हाच रयि आहे — पितृयाण मार्ग.