The Prince's Unanswered Question
अथ हैनं सुकेशा भारद्वाजः पप्रच्छ । भगवन् हिरण्यनाभः कौसल्यो राजपुत्रो मामुपेत्यैतं प्रश्नमपृच्छत । षोडशकलं भारद्वाज पुरुषं वेत्थ । तमहं कुमारमब्रुवं नाहमिमं वेद । यद्यहमिममवेदिषं कथं ते नावक्ष्यमिति । समूलो वा एष परिशुष्यति योऽनृतमभिवदति तस्मान्नार्हम्यनृतं वक्तुम् । स तूष्णीं रथमारुह्य प्रवव्राज । तं त्वा पृच्छामि क्वासौ पुरुष इति ॥ १ ॥
Then Sukesha Bharadvaja said to him, "Venerable one, Hiranyanabha, a prince of Kosala, once came to me and asked this question: 'Bharadvaja, do you know the Person with sixteen parts?' I told the young man, 'I do not know him. Had I known him, would I not have told you? Indeed, one who speaks falsehood withers away to the very root — so it is not right for me to speak an untruth.' He then silently mounted his chariot and departed. Now I ask you: where indeed is that Person?"
The Prince's Unanswered Question
अथ हैनं सुकेशा भारद्वाजः पप्रच्छ । भगवन् हिरण्यनाभः कौसल्यो राजपुत्रो मामुपेत्यैतं प्रश्नमपृच्छत । षोडशकलं भारद्वाज पुरुषं वेत्थ । तमहं कुमारमब्रुवं नाहमिमं वेद । यद्यहमिममवेदिषं कथं ते नावक्ष्यमिति । समूलो वा एष परिशुष्यति योऽनृतमभिवदति तस्मान्नार्हम्यनृतं वक्तुम् । स तूष्णीं रथमारुह्य प्रवव्राज । तं त्वा पृच्छामि क्वासौ पुरुष इति ॥ १ ॥
तब सुकेशा भारद्वाज ने उनसे कहा, "भगवन्, हिरण्यनाभ नामक कौसल के राजकुमार ने एक बार मुझसे यह प्रश्न पूछा था: 'भारद्वाज, क्या तुम सोलह कलाओं वाले पुरुष को जानते हो?' मैंने उस युवक से कहा, 'मैं उसे नहीं जानता। यदि मैं जानता होता, तो क्या तुम्हें न बताता? जो असत्य बोलता है, वह जड़ तक सूख जाता है — इसलिए मेरे लिए असत्य बोलना उचित नहीं है।' वह चुपचाप अपने रथ पर चढ़कर चला गया। अब मैं आपसे पूछता हूँ: वह पुरुष आखिर कहाँ है?"
The Prince's Unanswered Question
अथ हैनं सुकेशा भारद्वाजः पप्रच्छ । भगवन् हिरण्यनाभः कौसल्यो राजपुत्रो मामुपेत्यैतं प्रश्नमपृच्छत । षोडशकलं भारद्वाज पुरुषं वेत्थ । तमहं कुमारमब्रुवं नाहमिमं वेद । यद्यहमिममवेदिषं कथं ते नावक्ष्यमिति । समूलो वा एष परिशुष्यति योऽनृतमभिवदति तस्मान्नार्हम्यनृतं वक्तुम् । स तूष्णीं रथमारुह्य प्रवव्राज । तं त्वा पृच्छामि क्वासौ पुरुष इति ॥ १ ॥
तेव्हा सुकेशा भारद्वाज त्यांना म्हणाले, "भगवन्, हिरण्यनाभ नावाच्या कोसल राजकुमाराने एकदा मला हा प्रश्न विचारला होता: 'भारद्वाजा, तुला सोळा कलांचा पुरुष माहीत आहे का?' मी त्या तरुणाला सांगितले, 'मला तो माहीत नाही. मला माहीत असते तर मी तुला सांगितले नसते का? जो असत्य बोलतो, तो मुळापासून सुकून जातो — म्हणून मला असत्य बोलणे योग्य नाही.' तो शांतपणे आपल्या रथावर बसून निघून गेला. आता मी आपल्याला विचारतो: तो पुरुष खरोखर कोठे आहे?"