Breath is Brahman
प्राणो ब्रह्मेति व्यजानात् । प्राणाद्ध्येव खल्विमानि भूतानि जायन्ते । प्राणेन जातानि जीवन्ति । प्राणं प्रयन्त्यभिसंविशन्तीति । तद्विज्ञाय । पुनरेव वरुणं पितरमुपससार । अधीहि भगवो ब्रह्मेति । तंहोवाच । तपसा ब्रह्म विजिज्ञासस्व । तपो ब्रह्मेति । स तपोऽतप्यत । स तपस्तप्त्वा ॥ १ ॥
Bhrigu understood that breath is Brahman. For truly, from breath all these beings are born; by breath, once born, they live; and into breath they depart and merge. Having understood this, he again approached his father Varuna and said: 'Sir, teach me about Brahman.' Varuna said to him: 'Seek to know Brahman through austerity. Austerity itself is Brahman.' Bhrigu performed austerity. Having performed austerity —
Breath is Brahman
प्राणो ब्रह्मेति व्यजानात् । प्राणाद्ध्येव खल्विमानि भूतानि जायन्ते । प्राणेन जातानि जीवन्ति । प्राणं प्रयन्त्यभिसंविशन्तीति । तद्विज्ञाय । पुनरेव वरुणं पितरमुपससार । अधीहि भगवो ब्रह्मेति । तंहोवाच । तपसा ब्रह्म विजिज्ञासस्व । तपो ब्रह्मेति । स तपोऽतप्यत । स तपस्तप्त्वा ॥ १ ॥
भृगु ने समझा कि प्राण ही ब्रह्म है। क्योंकि प्राण से ही ये सब प्राणी उत्पन्न होते हैं; प्राण से ही जन्म लेकर वे जीते हैं; और प्राण में ही वे लौटकर विलीन होते हैं। यह समझकर वे पुनः अपने पिता वरुण के पास गए और बोले — 'हे भगवन्, मुझे ब्रह्म के विषय में बताइए।' वरुण ने कहा — 'तप के द्वारा ब्रह्म को जानने की इच्छा करो। तप ही ब्रह्म है।' भृगु ने तप किया। तप करने के बाद —
Breath is Brahman
प्राणो ब्रह्मेति व्यजानात् । प्राणाद्ध्येव खल्विमानि भूतानि जायन्ते । प्राणेन जातानि जीवन्ति । प्राणं प्रयन्त्यभिसंविशन्तीति । तद्विज्ञाय । पुनरेव वरुणं पितरमुपससार । अधीहि भगवो ब्रह्मेति । तंहोवाच । तपसा ब्रह्म विजिज्ञासस्व । तपो ब्रह्मेति । स तपोऽतप्यत । स तपस्तप्त्वा ॥ १ ॥
भृगूंनी समजून घेतले की प्राणच ब्रह्म आहे. कारण प्राणामुळेच हे सर्व प्राणी उत्पन्न होतात; प्राणामुळेच जन्मल्यावर ते जगतात; आणि प्राणातच ते परत विलीन होतात. हे समजून घेऊन ते पुन्हा आपल्या वडिलांकडे, वरुणाकडे गेले आणि म्हणाले — 'हे भगवान, मला ब्रह्माविषयी सांगा.' वरुण म्हणाले — 'तपाद्वारे ब्रह्माला जाणण्याची इच्छा कर. तपच ब्रह्म आहे.' भृगूंनी तप केले. तप केल्यानंतर —