The Person Within the Heart
स य एषोऽन्तहृदय आकाशः । तस्मिन्नयं पुरुषो मनोमयः । अमृतो हिरण्मयः । अन्तरेण तालुके । य एषस्तन इवावलम्बते । सेन्द्रयोनिः । यत्रासौ केशान्तो विवर्तते । व्यपोह्य शीर्षकपाले । भूरित्यग्नौ प्रतितिष्ठति । भुव इति वायौ ॥ १ ॥
There is this space within the heart, and within it dwells this person, made of mind, immortal, radiant like gold. That which hangs down like a nipple between the two palates is the point through which the soul departs — the place of Indra. Where the parting of the hair curves at the crown, piercing the skull, one stands firm in Agni through the word Bhuh, in Vayu through the word Bhuvah.
The Person Within the Heart
स य एषोऽन्तहृदय आकाशः । तस्मिन्नयं पुरुषो मनोमयः । अमृतो हिरण्मयः । अन्तरेण तालुके । य एषस्तन इवावलम्बते । सेन्द्रयोनिः । यत्रासौ केशान्तो विवर्तते । व्यपोह्य शीर्षकपाले । भूरित्यग्नौ प्रतितिष्ठति । भुव इति वायौ ॥ १ ॥
हृदय के भीतर यह आकाश है, और उसमें यह पुरुष निवास करता है — मनोमय, अमृत, स्वर्ण के समान देदीप्यमान। तालु के बीच जो स्तन के समान लटकता है, वही आत्मा के निकलने का — इन्द्र का स्थान है। जहाँ सिर के केश-भाग की सीमा मुड़ती है, कपाल को भेदकर, वहाँ भूः शब्द से अग्नि में, भुवः शब्द से वायु में स्थित होता है।
The Person Within the Heart
स य एषोऽन्तहृदय आकाशः । तस्मिन्नयं पुरुषो मनोमयः । अमृतो हिरण्मयः । अन्तरेण तालुके । य एषस्तन इवावलम्बते । सेन्द्रयोनिः । यत्रासौ केशान्तो विवर्तते । व्यपोह्य शीर्षकपाले । भूरित्यग्नौ प्रतितिष्ठति । भुव इति वायौ ॥ १ ॥
हृदयाच्या आत हे आकाश आहे, आणि त्यात हा पुरुष वास करतो — मनोमय, अमृत, सोन्यासारखा तेजस्वी. टाळूंच्या मध्ये जो स्तनासारखा लटकतो, तोच आत्म्याच्या बाहेर पडण्याचा — इंद्राचा मार्ग आहे. जिथे केसांच्या विभागणीची सीमा वळते, कवटीला भेदून, तिथे भूः शब्दाने अग्नीत, भुवः शब्दाने वायूत स्थिर होतो.