यतो वाचो निवर्तन्ते । अप्राप्य मनसा सह । आनन्दं ब्रह्मणो विद्वान् । न बिभेति कदाचनेति । तस्यैष एव शारीर आत्मा । यः पूर्वस्य । तस्माद्वा एतस्मान्मनोमयात् । अन्योऽन्तर आत्मा विज्ञानमयः । तेनैष पूर्णः । स वा एष पुरुषविध एव । तस्य पुरुषविधताम् । अन्वयं पुरुषविधः । तस्य श्रद्धैव शिरः । ऋतं दक्षिणः पक्षः । सत्यमुत्तरः पक्षः । योग आत्मा । महः पुच्छं प्रतिष्ठा । तदप्येष श्लोको भवति ॥ १ ॥

From where words turn back, along with the mind, unable to reach it — the one who knows the bliss of Brahman fears nothing, ever. This is the bodily self of the previous one. Now, other than and within this self made of mind, there is another self made of understanding, which fills the former completely. This too has the form of a person. Its head is faith; its right side, right conduct; its left side, truth; contemplation is its trunk; greatness is its lower part, its support. On this too there is a verse.

यतो वाचो निवर्तन्ते । अप्राप्य मनसा सह । आनन्दं ब्रह्मणो विद्वान् । न बिभेति कदाचनेति । तस्यैष एव शारीर आत्मा । यः पूर्वस्य । तस्माद्वा एतस्मान्मनोमयात् । अन्योऽन्तर आत्मा विज्ञानमयः । तेनैष पूर्णः । स वा एष पुरुषविध एव । तस्य पुरुषविधताम् । अन्वयं पुरुषविधः । तस्य श्रद्धैव शिरः । ऋतं दक्षिणः पक्षः । सत्यमुत्तरः पक्षः । योग आत्मा । महः पुच्छं प्रतिष्ठा । तदप्येष श्लोको भवति ॥ १ ॥

जहाँ से वाणी मन के सहित लौट आती है, उसे न पाकर — जो ब्रह्मानन्द को जानता है, वह कभी किसी से भयभीत नहीं होता। यह पूर्व वाले की शारीरिक आत्मा है। अब इस मनोमय आत्मा से भिन्न, इसके भीतर एक और आत्मा है जो विज्ञानमय है, जो इसे पूर्ण रूप से भरे रहती है। यह भी पुरुष के आकार की है। इसका सिर श्रद्धा है; दाहिना पक्ष ऋत है; बायाँ पक्ष सत्य है; योग इसका शरीर है; महत् इसका निचला भाग, आधार है। इस विषय में भी एक श्लोक है।

यतो वाचो निवर्तन्ते । अप्राप्य मनसा सह । आनन्दं ब्रह्मणो विद्वान् । न बिभेति कदाचनेति । तस्यैष एव शारीर आत्मा । यः पूर्वस्य । तस्माद्वा एतस्मान्मनोमयात् । अन्योऽन्तर आत्मा विज्ञानमयः । तेनैष पूर्णः । स वा एष पुरुषविध एव । तस्य पुरुषविधताम् । अन्वयं पुरुषविधः । तस्य श्रद्धैव शिरः । ऋतं दक्षिणः पक्षः । सत्यमुत्तरः पक्षः । योग आत्मा । महः पुच्छं प्रतिष्ठा । तदप्येष श्लोको भवति ॥ १ ॥

जिथून वाणी मनासहित परत येते, तिला न मिळवता — जो ब्रह्मानंदाला जाणतो, तो कधीही कशाला घाबरत नाही. ही आधीच्या आत्म्याची शारीरिक आत्मा आहे. आता या मनोमय आत्म्याहून वेगळा, याच्या आत आणखी एक आत्मा आहे जो विज्ञानमय आहे, जो यास पूर्णपणे भरून राहतो. हाही पुरुषाच्याच आकाराचा आहे. याचे मस्तक श्रद्धा आहे; उजवा भाग ऋत आहे; डावा भाग सत्य आहे; योग हे याचे शरीर आहे; महत् हा याचा खालचा भाग, आधार आहे. याविषयीही एक श्लोक आहे.