प्रमुख उपनिषदे · माण्डूक्योपनिषद्
उ, स्वप्नाचा ध्वनी
स्वप्नस्थानस्तैजस उकारो द्वितीया मात्रोत्कर्षात् उभयत्वाद्वोत्कर्षति ह वै ज्ञानसन्ततिं समानश्च भवति नास्याब्रह्मवित्कुले भवति य एवं वेद ॥ १० ॥
स्वप्न पाहणारा आत्मा, तैजस, म्हणजे उ, दुसरा ध्वनी. तो उ आहे, कारण उ हा अ आणि म यांच्या मध्ये असतो, जसे स्वप्न जागेपण आणि गाढ झोप यांच्या मध्ये असते. आणि तो उ आहे, कारण स्वप्न हा जागेपणाचा “उत्कर्ष”, त्याच्याहून एक पायरी वर: अधिक सूक्ष्म, केवळ मनाचे बनलेले. मंत्र म्हणतो, जो हे जाणतो, तो जगात ज्ञानाची परंपरा पुढे नेतो. तो “समान” होतो: शंकराचार्यांच्या अर्थाने, मित्र असो वा शत्रू, सर्वांकडे सम दृष्टीने पाहणारा. आणि त्याच्या कुळात ब्रह्म न जाणणारा कुणी जन्मत नाही. हे शेवटचे वचन सगळ्या घराला आशीर्वाद देते. जुन्या भारतात हे ज्ञान आईवडिलांकडून मुलांकडे जात असे. म्हणून ते त्या घरात पिढ्यानपिढ्या उतरत राहील, जसा एका दिव्यावरून दुसरा दिवा लावावा.