हरिपाठ
हरि सांभाळी अंतर्बाह्य
अभंग हरिपाठ असती अठ्ठावीस । रचिले विश्वासें ज्ञानदेवें ॥१॥ नित्य पाठ करी इंद्रायणी तिरी । होय अधिकारी सर्वथा तो ॥२॥ असावें एकाग्री स्वस्थ चित्त मन । उल्हासें करूनि स्मरण जिवी ॥३॥ अंतकाळीं तैसा संकटाचे वेळीं । हरी त्या सांभाळी अंतर्बाह्य ॥४॥ संतसज्जनांनीं घेतली प्रचिती । आळसी मंद मती केंवि तरे ॥५॥ श्रीगुरुनिवृत्ती वचन प्रेमळ । तोषला तात्काळ ज्ञानदेव ॥६॥
हरिपाठाचे अभंग अठ्ठावीस आहेत, आणि ज्ञानदेवांनी ते विश्वासाने रचले. जो इंद्रायणीच्या तीरी त्यांचा नित्य पाठ करतो, तो सर्व प्रकारे अधिकारी होतो. मन एकाग्र असावे, चित्त स्वस्थ असावे, आणि उल्हासाने जिवात स्मरण धरावे. अंतकाळी, आणि तसेच संकटाच्या वेळी, हरि अशा माणसाला आतून-बाहेरून सांभाळतो. संतसज्जनांनी याचा अनुभव स्वतः घेतला आहे; आळशी आणि मंदबुद्धी माणूस कसा तरणार? श्रीगुरू निवृत्तिनाथांच्या प्रेमळ वचनाने ज्ञानदेव त्याच क्षणी संतुष्ट झाले. हा अभंग हरिपाठाच्या शेवटी, त्याची सांगता म्हणून गायला जातो, आणि तो ज्ञानदेवांविषयी बाहेरून, त्यांचे नाव घेऊन बोलतो. ज्ञानदेवांच्या गाथेच्या १९०८ च्या आवृत्तीत हा अभंग नाही; १९५४ च्या आवृत्तीत तो नंतर घातलेल्या, क्षेपक अभंगांत दिला आहे.