हरिपाठ
करतळीं आंवळा
तीर्थ व्रत नेम भावेंविण सिद्धि । वायांचि उपाधी करिसी जना ॥१॥ भावबळें आकळे येऱ्हवीं नाकळे । करतळीं आंवळे तैसा हरी ॥२॥ पारियाचा रवा घेतां भूमीवरी । यत्न परोपरी साधन तैसें ॥३॥ ज्ञानदेव ह्मणे निवृत्ति निर्गुण । दिधलें संपूर्ण माझ्या हातीं ॥४॥
तीर्थयात्रा, व्रते आणि नेम भावाविना सिद्धीला जात नाहीत. भाव नसेल, तर लोकहो, तुम्ही उगाच आपल्यामागे व्याप लावून घेता. भावाच्या बळानेच हरि आकळतो; एरवी तो आकळत नाही. मग तो तळहातावर ठेवलेल्या आवळ्यासारखा स्पष्ट दिसतो. ती साधने म्हणजे जमिनीवर सांडलेला पाऱ्याचा कण उचलण्यासारखी आहेत. नाना प्रकारे कितीही यत्न केले, तरी तो बोटांतून निसटतोच. माऊली सांगतात, “गुरू निवृत्तिनाथांनी निर्गुण परमेश्वर संपूर्णपणे माझ्या हाती दिला आहे.” ‘तळहातावरचा आवळा’ हा जुना वाक्प्रचार आहे. जे अगदी स्पष्ट दिसते आणि निश्चितपणे हाती असते, त्याला असे म्हणतात.