संत कबीर · कर्मकांड, जात आणि पंथ यांपलीकडे
कोणी न घडवलेला देव
अनगढ़िया देवा कौन करै तेरी सेवा गढ़े देव को सब कोइ पूजै नित ही लावै सेवा पूरन ब्रह्म अखंडित स्वामी ताको न जानै भेवा दस औतार निरंजन कहिए सो अपना ना होई यह तो अपनी करनी भोगैं कर्ता और हि कोई जोगी जती तपी संन्यासी आप आप में लड़ियाँ कहैं कबीर सुनो भाई साधो राग लखै सो तरियाँ॥
कोणाच्याही हातांनी न घडवलेल्या देवा, तुझी सेवा कोण करतो? हातांनी घडवलेल्या देवाची, म्हणजे मूर्तीची, पूजा सगळेच करतात, आणि रोज तिच्यापुढे नैवेद्य ठेवतात. पण जो पूर्ण आहे, अखंड आहे, सगळ्यांचा स्वामी आहे, त्या ब्रह्माचे रहस्य कोणालाच ठाऊक नसते. दहा अवतारांना निरंजन म्हणतात; निरंजन म्हणजे ज्याला कसलाही मळ शिवत नाही असा. पण जीव ज्याला आपला म्हणू शकेल, असा खरा स्वामी त्यांच्यापैकी कोणीच नाही. प्रत्येक अवतार आपापल्या कर्माची फळे भोगतो; सगळ्यांचा कर्ता कोणी वेगळाच आहे. योगी, यती, तपस्वी आणि संन्यासी आपापसातच भांडत बसतात. कबीर म्हणतात, साधू हो, ऐका: ज्याला देवाचे प्रेम उमगते, तोच भवसागर पार करतो, जन्म-मरणाच्या फेऱ्यातून सुटतो.